نشتی روغن گیربکس
از نشتی روغن گیربکس هم به عنوان علت داغ شدن گیربکس اتومات و هم گیربکس دستی، میتوان نام برد. وقتی گیربکس داغ میشود، به واشرها و آببندها نیز فشار مضاعفی وارد میکند. این دمای بالا در ادامه منجر به فرسودگی و از بین رفتن آنها و در نهایت ایجاد نشتی میشود. طوری که به احتمال زیاد بتوانید روغن نشتپیداکرده که به قهوهای میزند را زیر ماشین (آن قسمتی که گیربکس قرار گرفته) ببینید. نشتی روغن و در ادامه کاهش سطح آن داغ شدن گیربکس را تشدید میکند و آسیبها را نیز افزایش میدهد.
در رفتن دنده
داغ شدن بیش از حد گیربکس میتواند باعث در رفتن و سُر خوردن دنده شود یا اینکه کاری کند که دندهها به طور کامل درگیر نشوند. زمانی این اتفاق میافتد که گیربکس نمیتواند ارتباطی دائمی و مستحکم بین موتور و چرخها ایجاد کند. به این شکل کل سواری گرفتن از ماشین تحت تاثیر قرار میگیرد. در ماشینهای اتومات این موضوع منجر به تاخیر در شتابگیری میشود. زیرا که گیربکس در پاسخ به فشار دادن پدال گاز توسط شما با تاخیر عمل میکند.
چراغهای هشدار
روشنشدن چراغهای مختلفی روی داشبورد میتوانند نشان از داغ شدن گیربکس داشته باشند. بعضی از خودروها به طور اختصاصی دارای چراغی مخصوص گیربکس هستند که وضعیت آن را به راننده نشان میدهند. همچنین در بعضی مواقع چراغ چک موتور میتواند به خاطر داغشدن گیربکس روشن شود. زیرا که به سنسورهای مختلفی در خودرو متصل است و میتواند گرمشدن بیش از حد گیربکس را شناسایی کند.
بیشتر بخوانید: ۴ ترفند افزایش طول عمر مفید گیربکس اتومات خودرو
صداهای نامعمول
وقتی گیربکس به دمای مشخصی میرسد، بخشهای مختلفی از آن مانند بلبرینگها، دندهها و کلاچ بیشتر از ظرفیت عملکردیشان منبسط میشوند. این انبساط بیش از حد باعث افزایش اصطکاک، بالا رفتن سرعت خوردگی و آسیب احتمالی به اجزای دیگر میشود. همچنین صداهای نامعمولی نیز از سمت گیربکس ممکن است به گوش برسد. این صدا میتواند به خاطر بلبرینگهای آسیبدیده، دندانههای خوردهشده دنده و یا ناکافیبودن روغن باشد. صداها بسته به وضعیت رانندگی مانند تعویض دنده، شتاب گرفتن یا کاهش سرعت متفاوت است.
۵ دلیل داغ شدن گیربکس
برای اینکه بدانیم دلیل داغی گیربکس پراید، پژو، تیبا و… چیست، باید سراغ موارد زیادی برویم. بعضی از این موارد مرتبط با نحوه استفاده ما از ماشین میشود و بعضی دیگر نیز به خاطر خرابی اجزای گیربکس است:
مشکلات روغن گیربکس
سطح پایین یا قدیمیشدن روغن گیربکس اصطکاک را افزایش میدهد. این روغن در خودروهای اتوماتیک باید بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر و در خودروهای دستی بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر تعویض شود.
رانندگی در هوای گرم یا ترافیکهای سنگین
طبیعی است که شرایط نامساعد محیطی روی دمای گیربکس تاثیر داشته باشد. رانندگی طولانی مدت در این شرایط دمایی و ترافیکی باعث داغ شدن گیربکس میشود.
حمل بار سنگین
اگر با ماشین بیش از حد ظرفیتش بار جابجا کنید، به گیربکس فشار مضاعفی میآید و متعاقبا گرمای بیشتری نیز تولید میشود.
خرابی TCM
خرابی ماژول کنترل گیربکس در ماشینهای اتومات میتواند با ارسال سیگنالهای اشتباهی، تعویض دنده را مختل کند، باعث در رفتن دنده شود و در ادامه گرمای زیادی هم تولید کند.
خرابی سلونوئید
سلونوئید یک شیر الکتروهیدرولیک است که جریان روغن ورودی و خروجی به گیربکس اتوماتیک را کنترل میکند. اگر سلونوئید خراب شود، میزان جریان روغن گیربکس بهدرستی عبور نخواهد کرد و همین موضوع میتواند منجر به داغ شدن گیربکس و حتی خرابی کامل آن شود.
علت داغ شدن گیربکس لیفتراک، لودر، کاترپیلار، بیل مکانیکی و به طور کلی علت داغ شدن گیربکس صنعتی علاوه بر موضوع مشکلات روغن گیربکس و خنککنندگی، در بیشتر مواقع همین بارگذاری بیش از حد است. البته از آنجا که شرایط محیطیای که این وسایل در آن فعال هستند نیز معمولا پر از گرد و غبار و مصالح و… است، میتواند روی داغ شدن گیربکس آنها تاثیر داشته باشد.
بهترین روشها برای جلوگیری از داغ شدن گیربکس
بررسی و تعویض منظم روغن گیربکس، خودداری از یدککشی و حمل بار بیش از حد، نصب خنککننده کمکی گیربکس، حفظ فشار مناسب باد لاستیکها، رانندگی هوشمندانه و غیرخشن و سرویس منظم قطعات گیربکس، همگی روشهای مؤثری برای جلوگیری از داغ شدن محسوب میشوند. این اقدامات فشار را از روی گیربکس کم میکنند و باعث میشوند عملکرد آن در بالاترین بازده حفظ شود. نگهداری پیشگیرانه کمک میکند عمر گیربکس بیشتر شود، هزینههای سنگین تعمیر کاهش یابد و عملکرد کلی خودرو بهبود پیدا کند. همچنین در نهایت رسیدگی درست باعث میشود دمای گیربکس در محدوده ایمن باقی بماند.
نتیجهگیری نهایی
داغ شدن گیربکس در بسیاری از مواقع به خاطر از کار افتادن سیستم خنککننده و کاهش سطح روغن آن است. به این ترتیب میتواند خودش را به حالات مختلف از جمله بوی سوختگی، صداهای نامعمول، در رفتن دنده و روشنشدن چراغهای هشدار پشت داشبورد نشان دهد. غیر از اصلاح رفتارهای خشن رانندگی، بقیه راهکارها مانند چک کردن سطح روغن گیربکس و… نیاز به ابزارهای خاص دارد که توصیه میشود به تعمیرکار متخصص مراجعه کنید.