افزایش مصرف سوخت
اگر سنسور اکسیژن خراب شود، میتواند مصرف سوخت را افزایش دهد؛ زیرا اگر سنسور اکسیژن نتواند نسبت هوا به سوخت در محفظه احتراق را تحت نظر داشته باشد، سوختی بیشتر از حد وارد این مخلوط میشود. به این ترتیب، موتور بیش از آن چیزی که نیاز است سوخت مصرف میکند.
خروج دود سیاه با بوی بنزین یا گوگرد
اگر هنگامی که خودرو درجا روشن است، بوی غیرمعمولی مانند بوی گوگرد، بوی تخممرغ گندیده یا بوی بنزین به مشامتان خورد، میتواند به خاطر خرابی سنسور اکسیژن باشد. این بو به خاطر سوخت اضافیای است که موتور میسوزاند، و چون سنسور خراب است، متوجه عدم ورود هوای کافی به محفظه احتراق نمیشود. این بو در بسیاری مواقع با دود سیاه همراه است.
اختلال در عملکرد موتور هنگام رانندگی
سنسور اکسیژن خراب میتواند باعث احتراق ناقص، لرزش ماشین، شتاب ضعیف یا تکانهای ناگهانی شود. اگر با سنسور خراب مدت طولانی رانندگی کنید، عملکرد موتور کاهش پیدا میکند. در مواقع شدیدتر حتی ممکن است موتور بهطور کامل قدرت خودش را از دست بدهد.
شنیدن صداهای عجیب
یکی از نشانههایی که میتواند نمایانگر رسیدن زمان تعویض سنسور اکسیژن باشد، صداهایی است که از زیر موتور شنیده میشود. طبق همانچیزی که تا الان به آن اشاره کردیم، وقتی سنسور خراب باشد نمیتواند مخلوط سوخت و هوا را درست تحت نظر داشته باشد. این اتفاق باعث میشود که هوای کمتر از حد لازم در این مخلوط وارد شود. در ادامه، این کمبود به تولید و جمعشدن کربن در محفظه احتراق منجر میشود که صدای تقتق و لرزشمانند (بهخصوص هنگام استارتزدن) از همین موضوع نشئت میگیرد.
اختلال عملکرد هنگام درجاکارکردن
بهطور معمول، نرخ دور موتور، وقتی که ماشین درجا روشن است، باید زیر ۱۰۰۰ باشد. اگر به خاطر سنسور خراب میزان سوخت در موتور بیشتر باشد، دور موتور به ۲۰۰۰ یا حتی ۳۰۰۰ میرسد. بااینحال، این علامت ممکن است به چند سنسور دیگر هم مرتبط باشد و لزوماً نمیتوان آن را فقط برای سنسور خراب در نظر گرفت.
خاموششدن موتور
وقتی استارت میزنید، ممکن است موتور ریپ بزند یا حتی کاملاً خاموش شود؛ چون قادر به حفظ مقدار مناسب سوخت و توان برای عملکرد درست نیست. این مشکل معمولاً زمانی رخ میدهد که مدت طولانی با سنسورهای اکسیژن معیوب رانندگی کرده باشید و موتور در اثر آن آسیب دیده باشد.
بیشتر بخوانید: علت کاهش شتاب خودرو و راه های افزایش آن
افزایش آلایندگی
اگر تعویض سنسور اکسیژن بهموقع انجام نشود، دود زیادتر از حد استاندارد از اگزوز خارج خواهد شد. به این ترتیب، ماشین در آزمونهای آلایندگی که هنگام صدور برگه معاینه فنی از آن گرفته میشود، بهطور قطع مردود خواهد شد.
خرابی مبدل کاتالیستی
بدون سنسور اکسیژن سالم، مبدل کاتالیستی خودرو هم ممکن است ناگهان از کار بیفتد. این مبدل آلایندههای سمی خارجشده از محفظه احتراق موتور را به آلایندههایی با آلودگی کمتر تبدیل میکند. این مبدل برای کارکرد درست به مقدار مشخصی هوا نیاز دارد و با وجود سنسور خراب، ممکن است ناگهان از کار بیفتد و اجازه خروج آلایندههای خطرناک را بدهد. خرابی کاتالیست نیز مانع دریافت گواهی معاینه فنی میشود.
نحوه تعویض سنسور اکسیژن
تعویض سنسور اکسیژن برای تعمیرکاران کار سختی نیست، اما برای کسانی که تجربه ندارند میتواند چالشبرانگیز باشد. برای انجام این کار:
- ابزار لازم را تهیه کنید: مواردی مانند آچارفرانسه، سوکت سنسور اکسیژن، یک آچار جغجغهای، روغن نفوذکننده و دستکش ایمنی را تهیه کنید. خودرو را در سطح صافی پارک کنید و مطمئن شوید که موتور خنک شده است.
- جای سنسور را پیدا کنید: برای این موضوع، در وهله اول میتوانید به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید. اما بهطور کلی این سنسور کنار مبدل کاتالیست یا منیفولد اگزوز قرار دارد.
- سنسور قبلی را باز کنید: با استفاده از روغن نفوذکننده، سنسور قبلی را شل کنید. اتصال الکترونیکی سنسور را نیز بهوسیله آچارفرانسه باز کنید.
- سنسور جدید را نصب کنید: ابتدا با دست خود کمی پیچهای سنسور جدید را ببندید و سپس با آچار آن را محکم کنید. در انتها اتصال الکترونیکی را هم وصل کنید.
- سنسور را تست کنید: بعد از نصب مواردی مانند چراغ چک موتور، دود و بو، صدا و… را چک کنید که حالتی نرمال داشته باشد.
بهترین زمان تعویض سنسور اکسیژن
بهطور کلی، بهترین زمان تعویض سنسور اکسیژن بین ۸۰.۰۰۰ تا ۱۶۰.۰۰۰ کیلومتر و به نوع سنسور و سیستم سوخترسانی خودرو بستگی دارد. در خودروهای ایرانی رایج (مثل ال 90، ساینا، پژو 405، تیبا، کوییک، پژو پارس)، معمولاً توصیه میشود که هر ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار کیلومتر سنسور اکسیژن اصلی تعویض شود. اگر خودرو در شرایط محیطی پرگرد و غبار یا با کیفیت سوخت پایینتر کار میکند، ممکن است حتی در ۸۰ هزار کیلومتر عملکرد سنسور افت کند.
نتیجهگیری نهایی
وقتی متوجه رسیدن زمان تعویض سنسور اکسیژن میشویم که با مواردی مانند افزایش مصرف سوخت، خروج دود سیاه با بوی بد و همچنین کاهش عملکرد خودرو روبهرو شویم. بااینحال، با مشاهده علائم مرتبط با بخش اگزوز، احتمال وجود خرابی در این سنسور بیشتر خواهد بود. درنهایت نیز باید به یاد داشته باشید که رانندگی با سنسور اکسیژن خراب در درازمدت میتواند به مبدل کاتالیست نیز آسیب برساند.