وجود مالتی پلکس چقدر در خودرو تفاوت ایجاد می‌کند؟

همان‌طور که گفتیم، این سیستم حجم سیم‌کشی‌های داخلی خودرو را کمتر می‌کند و ارتباط بین قطعات برقی را هوشمند می‌سازد. وقتی اطلاعات به‌صورت دیجیتال و از طریق یک شبکه مشترک منتقل می‌شود، هماهنگی بین بخش‌های مختلف خودرو بیشتر می‌شود و امکان اضافه‌کردن امکانات جدید هم ساده‌تر خواهد بود.

برای درک بهتر می‌توانیم تفاوت سمند مالتی پلکس با معمولی را با هم بررسی کنیم. برخی از تفاوت‌های مهم سمند سورن مالتی پلکس نسبت به سمند معمولی به این شکل است:

• وزن آن حدود ۸ کیلوگرم کاهش یافته و درنتیجه، ﻣﺼﺮف ﺳﻮﺧﺖ و میزان آﻻﯾﻨﺪﮔﯽ خودرو هم کمتر شده است؛
• عیب‌یابی سریع‌تر و دقیق‌تر انجام می‌شود، چون بسیاری از خطاها در حافظه سیستم ثبت می‌شوند و با دستگاه دیاگ قابل خواندن هستند؛
• در آن ﺳﯿﺴﺘﻢ‌ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪی مثل ﮔﯿﺮﺑﮑﺲ اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ و ABS به کار رفته است؛
• هماهنگی بین سیستم‌هایی مثل ترمز ABS، ایربگ، سیستم ضدسرقت و تجهیزات رفاهی هم بهتر انجام می‌شود، چون همه آن‌ها از طریق شبکه داخلی با هم در ارتباط‌اند؛
• ﺟﺮﯾﺎن ﻣﺼﺮﻓﯽ آن از ۲۰۰ ﻣﯿﻠﯽ‌آﻣﭙﺮ ﺑﻪ ﺣﺪود ۸ ﻣﯿﻠﯽآﻣﭙﺮ کاهش یافته و این یعنی ﻃﻮل عمر مفید ﺑﺎﺗﺮی افزایش پیدا کرده است؛
• دست‌کاری کیلومترشمار خودرو دشوارتر است، چون اطلاعات آن در چند یونیت مختلف ثبت می‌شود.

استعلام و پرداخت خلافی خودرو

از کجا بفهمیم خودرو مالتی پلکس است؟

این سؤال بیشتر برای بسیاری از خریداران خودروهای دست‌دوم پیش می‌آید. نحوه تشخیص سمند مالتی پلکس و دیگر خودروهای این‌چنینی بررسی نشانه‌های زیر است:

بررسی صفحه کیلومتر

در خودروهای مالتی پلکس، صفحه کیلومتر دیگر فقط یک نمایشگر آنالوگ ساده نیست. این بخش دارای یک نمایشگر LCD است که کدهای خطا مثل بازبودن درب‌ها، سوختن لامپ‌ها یا اخطار لنت را به‌صورت متنی یا آیکون‌های دیجیتال نمایش می‌دهد.

ساختار جعبه‌فیوز

در سیستم‌های Multiplex، ما دیگر با یک جعبه‌فیوز ساده و انبوهی از رله‌های رنگارنگ طرف نیستیم. در اینجا واحدهای کنترل مرکزی مختلف وجود دارند که در ظاهر شبیه به یک کامپیوتر کوچک هستند، نه یک تخته فیوز معمولی.

نظم و حجم سیم‌کشی

ظاهر سیم کشی در خودروی مالتی پلکس بسیار خلوت‌تر و مرتب‌تر است. به‌جای دسته‌سیم‌های قطور که ده‌ها رشته سیم از آن‌ها خارج شده، ما تعداد محدودی سیم می‌بینیم که اطلاعات را به‌صورت دیجیتال جابه‌جا می‌کنند.

واحدهای کنترل متعدد (ECU)

در این خودروها علاوه بر ECU موتور که فقط مسئول عملکرد موتور و سیستم سوخت‌رسانی است، چندین واحد کامپیوتر یا مغز متفکر دیگر هم وجود دارد؛ برای مثال، یونیت CCN (مرکز کنترل کل شبکه) یا BCM (یونیت مدیریت برق بدنه و چراغ‌ها). اگر در فضای زیر داشبورد یا کنار موتور، جعبه‌های پلاستیکی بزرگ با سوکت‌های چندپین و سیم‌های رنگارنگ به چشم می‌خورد، یعنی خودروی شما به سیستم هوشمند مالتی‌پلکس مجهز است.

معایب مالتی پلکس چیست؟

هرچند مالتی پلکس مزایای زیادی دارد، اما بدون عیب هم نیست. آشنایی با معایب آن کمک می‌کند بهتر از خودرو نگهداری کنیم.

وابستگی بیشتر قطعات به یکدیگر

در سیستم مالتی پلکس، قطعات برقی به‌صورت شبکه‌ای با هم در ارتباط هستند. این یعنی اگر یکی از یونیت‌های اصلی دچار مشکل شود، ممکن است چند بخش مختلف به‌طور هم‌زمان اختلال پیدا کنند. برای مثال، خرابی یونیت کنترل بدنه هم‌زمان چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن و قفل مرکزی را درگیر می‌کند. در خودروهای قدیمی این‌طور نیست و خرابی هر مدار معمولاً فقط همان بخش را دچار مشکل می‌سازد.

عیب‌یابی تخصصی‌تر و هزینه تعمیر بالاتر

در سیستم‌های قدیمی اگر مشکلی در سیم‌کشی یا اتصال کوتاه ایجاد می‌شد، با صرف زمان می‌توانستیم مسیر سیم را بررسی و ایراد را پیدا کنیم. اما در خودروهای مالتی پلکس، بسیاری از فرمان‌ها به‌صورت دیجیتال منتقل می‌شوند و تشخیص خطا بدون دستگاه دیاگ تقریباً ممکن نیست.

به همین دلیل، برای عیب‌یابی باید به تعمیرکار متخصص برق خودرو مراجعه کنیم. علاوه‌براین، یونیت‌های الکترونیکی قیمت بالاتری نسبت به قطعات ساده برقی دارند و در صورت خرابی، هزینه تعویض آن‌ها قابل توجه است.

استعلام پلاک فعال خودرو

حساسیت بیشتر به نوسان برق

سیستم‌های الکترونیکی به تغییرات ولتاژ حساس هستند. ضعیف‌شدن باتری، خرابی دینام یا نصب غیراصولی تجهیزات جانبی می‌تواند باعث بروز خطا در یونیت‌ها شود.

در برخی موارد، افت ولتاژ باتری ممکن است باعث بروز رفتارهای غیرعادی شود؛ برای مثال ممکن است شیشه‌ها به‌درستی عمل نکنند یا چراغ‌ها روشن بمانند. مشکلات برقی سمند مالتی پلکس هم بیشتر از همین جنس است. در کل در این خودروها باید بیش از پیش به سلامت باتری و سیستم شارژ توجه کرد.

دشواری در نصب تجهیزات غیراستاندارد

در خودروهای قدیمی نصب تجهیزاتی مثل دزدگیر یا چراغ اضافه اغلب با یک اتصال ساده انجام می‌شد. اما در سیستم مالتی پلکس، هر تغییری باید با شبکه الکترونیکی خودرو هماهنگ باشد.

نصب غیراصولی تجهیزات جانبی می‌تواند باعث ایجاد خطا در سیستم، اختلال در عملکرد برخی بخش‌ها یا حتی آسیب به یونیت‌ها شود. به همین دلیل توصیه می‌شود هرگونه تغییر در سیستم برق خودروهای مالتی پلکس توسط متخصص انجام شود.

جمع‌بندی

حالا می‌دانیم که مالتی پلکس چیست و چه نقشی در خودروها ایفا می‌کند؛ این سیستم ارتباط قطعات برقی خودرو را هوشمند و شبکه‌ای می‌کند. شناخت مالتی پلکس کمک می‌کند هنگام انتخاب و خرید خودرو، وجود این قابلیت را هم در نظر بگیریم.