آیا همه خودروهای دندهای قابل اتوماتیک شدن هستند؟
تصور اینکه هر خودروی دندهای را میتوان به اتوماتیک تبدیل کرد، کاملاً اشتباه است. این تبدیل برای همه مدلها ممکن یا اقتصادی نیست. برخی از موتورهای جدید، سیستم پیچیدهای دارند و برای تبدیل گیربکس دستی به اتوماتیک باید قطعات بسیاری در آنها تعویض شود. حتی باید واحد الکتریکی مرکزی گیربکس یعنی TCU هم برای آنها خرید و نصب کرد که خود هزینه بالایی دارد و به لحاظ اقتصادی بهصرفه نیست. علاوهبراین، ممکن است در این خودروها برای دریافت معاینه فنی هم به مشکل بخوریم.
تبدیل گیربکس بیشتر در موتورهای قدیمی یا موتورهای ۸سوپاپه قابل انجام است. چون این موتورها از ابتدا بهمنظور ارائه هر دو نوع گیربکس اتومات و دندهای طراحی شدهاند. بنابرای تغییرات اساسی و بنیادینی لازم ندارند و میتوان در آنها گیربکس مکانیکی (فاقدTCU) نصب کرد.
در بازار ایران بهطور معمول در مدلهایی مثل پراید، پرشیا (موتورXU7)، تیبا و سمند (موتورXU7) تبدیل انجام میشود. در خودروهایی مثل سمند سورن با موتور EF7 یا ال 90 با موتور TU5 امکان جایگزینی وجود ندارد. در مواردی مثل کوییک و پژو ۲۰۶ دندهای هم هزینه و پیچیدگی تعویض آنقدر زیاد است که اغلب متخصصان تبدیل آن را پیشنهاد نمیدهند.
بیشتر بخوانید: معنی حروف روی دنده اتوماتیک و نحوه راندن با ماشین اتومات
معایب تبدیل گیربکس دندهای به اتوماتیک
تبدیل گیربکس دستی به اتوماتیک، رانندگی را راحت میسازد و با افزایش تسلط ما بر راندن، از خطاهای انسانیمان میکاهد. اما باید بدانیم که این تغییر معایب خاص خود را دارد و بهتر است پیش از هر اقدامی به آن آگاه باشیم.
افت شتاب خودرو
برای این تبدیل از گیربکسهای قدیمی استفاده میکنند که معمولاً یک یا دو دنده کمتر از گیربکس دستی دارند و شتاب خودرو را کاهش میدهند. برای مثال، در پراید تنها میتوان گیربکس ۳دندهای نصب کرد و این یعنی بعد از تبدیل، نهایت تا سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت میتوانیم روی این ماشین حساب کنیم.
افزایش هزینههای نگهداری
همانطور که گفتیم، برای این تبدیل، گیربکسهای قدیمی و استوک به کار میبرند. آنها اغلب از مدلهای ZF آلمان هستند که در گذشته برای مدتی وارد بازار شدهاند و بعد تولیدشان متوقف شده است. به همین دلیل خرابی زیادی دارند و هرازگاهی باید هزینه تعمیر گیربکس بپردازیم که خود هزینههای نگهداری ما را افزایش میدهد.
تقهزدن در حین حرکت
گیربکسهایی که روی خودروهای دندهای نصب میشوند، بهصورت مکانیکی کار میکنند و از قطعاتی مثل واحد کامپیوتر مرکزی (TCU)، شیر برقی و سیستم لاکآپ برخوردار نیستند. بنابراین، رانندگی با این گیربکسها به نرمی و روانی خودروهای اتومات نخواهد بود و ممکن است خودرو حین حرکت تقه بزند.
تأخیر در تعویض دنده
یکی دیگر از مشکلاتی که باید در انتظار آن باشیم، دیر عوض شدن دنده است. در این سیستمها TCU و سنسورهای اطلاعاتی نداریم تا بهموقع و سریع دستور تعویض دنده را صادر کنند؛ پس دنده با تأخیر جا میافتد یا گاهی ممکن است جا نیفتد.
افزایش مصرف سوخت
درکل، گیربکسهای اتومات نسبت به نوع دندهای مصرف سوخت بالاتری دارند و با این تبدیل باید در انتظار افزایش مصرف بنزین باشیم.
سنگینبودن هزینه تبدیل
در سال گذشته قیمت تبدیل گیربکس دستی به اتوماتیک از ۶ میلیون به بالا بوده، اما در حال حاضر با توجه به وضعیت تورم حاکم بر کشور و کمبود قطعات، این مبلغ افزایش یافته است. در هر صورت، هنگام تصمیمگیری باید قیمت را هم در نظر بگیریم و ببینیم آیا معایبی که تاکنون نام بردیم، ارزش هزینه تبدیل گیربکس دستی به اتوماتیک را دارند.
نکته: متأسفانه برخی تعمیرکاران بدون توضیح این موارد جایگزینی دنده را انجام میدهند و باعث نارضایتی رانندهها میشوند. از آنجا که مرکز تبدیل گیربکس دستی به اتومات در تهران و شهرستانها زیاد است، حتماً باید به سراغ مراکز معتبر و باتجربه برویم.
حرف آخر
تبدیل گیربکس دستی به اتوماتیک به مجوز پلیس راهنمایی و رانندگی نیاز ندارد و برای همین راحت میتوان این تغییر را انجام داد. اما باید دید که آیا با تغییر نظم سیستم درونی خودرو باز هم میتوان عملکرد و بازدهی قبل را از آن گرفت و آیا با افت شتاب و افزایش میزان مصرف سوخت آن مشکلی نداریم. بعد از سنجش تمام جوانب میتوانیم تصمیم آگاهانهتر و بهتری بگیریم.
