صداهای غیرمعمول
یکی از مرسومترین روشهای تشخیص خرابی بلبرینگ چرخ توجه به صداهاست. انواع صدایی که میتواند در حالات مختلف رانندگی مانند شتابگرفتن، پیچیدن به چپ و راست و… ایجاد شود، ممکن است به خاطر خرابی بلبرینگها باشد:
- صدای وزوز: صدای وزوز هنگام رانندگی میتواند ناشی از مشکلات مختلف باشد، اما خرابی بلبرینگ چرخ یا مفصل CV (پلوس) از رایجترین و پرچالشترین علل آن است.
- صدای جیغ و غرغر: نشانه شناختهشده خرابی بلبرینگ چرخ، صداهای چرخهای به شکل جیرجیر، جیغ یا غرغر هستند. اگر این صدا متناسب با سرعت خودرو تغییر کند (زیاد یا کم شود)، احتمالا منبع آن بلبرینگ چرخ است.
- صدای زوزه ممتد: زوزهای که فقط در زمان کم کردن سرعت شنیده میشود، معمولا به دلیل شل بودن پیشبار بلبرینگ پینیون دیفرانسیل است. اگر زوزه هنگام شتابگیری در سرعتهای مختلف شنیده شود، به احتمال زیاد چرخدندهها فرسوده شدهاند. با این حال، بلبرینگهای فرسوده هم میتوانند صدای زوزه ایجاد کنند، چون قادر به پشتیبانی صحیح از چرخدندهها نیستند. صدای خرابی بلبرینگ چرخ جلو نیز به طور کلی در بسیاری از مواقع شبیه صدای زوزه است.
لرزیدن یا شل بودن فرمان
دلیل لرزش فرمان هنگام رانندگی، میتواند بسیار متنوع باشد. با این حال یکی از دلایلش را میتوان خرابی بلبرینگ دانست که نیازمند بررسی بیشتر خواهد بود. یکی از علائم خرابی بلبرینگ چرخ جلو همین موضوع است. منظور شل شدن فرمان نیز این است که فرمان مانند قبل با دقت عمل نمیکند و به اندازه همیشه پاسخگویی ندارد. مثلا بیشتر از قبل باید آن را بچرخانید تا بتوانید به راست یا چپ حرکت کنید.
سایش نامنظم لاستیکها
وقتی بلبرینگ خورده و فرسوده میشود، دامنه تخریب آن به لاستیکها نیز سرایت میکند. جابجایی به موقع لاستیکها در خودرو میتواند به طور کلی این سایش نامنظم را کاهش دهد اما اگر شدت ساییدگی بسیار بالا باشد، این کار هم جواب نمیدهد و باید دنبال منشا آن باشید. یکی از دلایل میتواند خرابی بلبرینگ باشد.
مشکلات ترمز
با ضعیفشدن بلبرینگها ممکن است متوجه نقص عملکرد ترمز نیز بشوید. وقتی بلبرینگها شل میشوند، روتورها هنگام ترمز گرفتن، پیستون را بیشتر فشار میدهند و باعث میشوند ترمزها ضعیف به نظر برسند.
روشن شدن چراغ ABS
اگر به خاطر خرابی بلبرینگ چرخ، ترمزها یا لاستیکها تحت فشار زیادی قرار بگیرند، میتواند باعث روشن شدن چراغ ABS شود. با این حال روشن شدن این چراغ لزوما به خاطر بلبرینگ چرخ نیست و دلیل اصلی در نهایت باید عیبیابی شود.
گرمای زیاد
وقتی بلبرینگها فرسوده میشوند، مشخصا اصطکاک نیز بسیار بالا میرود. به همین دلیل پس از توقف، میتوانیم گرمای بسیار شدیدی از سمت چرخها احساس کنیم. این یکی از رایجترین علائم خرابی بلبرینگ چرخ عقب است.
کشیدهشدن به یک سمت
خرابی بلبرینگ عقب یا جلو تفاوتی ندارد، همانطور که گفتیم در هر صورت نقص عملکرد آن اصطکاک را افزایش میدهد. به این ترتیب آن چرخ بدون اینکه ترمز اعمال شده باشد، سختتر و سنگینتر میچرخد و هنگام حرکت ماشین بدون چرخاندن فرمان به سمت آن چرخ خراب کشیده میشود.
نحوه تست بلبرینگ چرخ جلو و عقب ماشین
مراحلی که در زیر به آن اشاره میکنیم میتواند به خاطر خرابی لاستیکها یا حتی خرابی پلوس نیز باشد اما وقتی خودرو تحت فشار قرار میگیرد صدای خرابی بلبرینگ چرخ عقب یا جلو شدت میگیرد و قابل تشخیص است.
- یک مسیر خلوت و بدون ترافیک را در روزی که دید مناسبی دارید انتخاب کنید.
- خودرو را به سرعت مورد نظر برسانید. این آزمایش را میتوان در سرعتهای مختلف انجام داد، اما نکته مهم رعایت ایمنی است.
- وقتی به سرعت دلخواه رسیدید، فرمان را به سمت چپ و راست بچرخانید و توجه کنید که آیا چرخاندن فرمان به یکی از دو سمت باعث زیاد یا کم شدن شدت صدا میشود.
- اگر هنگام پیچیدن به سمت راست صدا بیشتر شد، ایراد در سمت چپ خودرو است، چون پیچیدن به راست فشار بیشتری را به سمت چپ وارد میکند.
- اگر با پیچیدن به سمت چپ صدا زیاد شود، احتمالا مشکل در سمت راست خودرو قرار دارد.
بعد از چه مدتی بلبرینگ چرخ خراب میشود؟
عمر بلبرینگ چرخها تحت عواملی مانند کیفیت مواد استفاده شده در تولید آن و عوامل محیطی که در آن رانندگی میکنیم، میتواند تغییر کند. اما به طور کلی بین ۱۲۰ تا ۲۴۰ هزار کیلومتر عمر میکنند. در ادامه نیز به خاطر عدم نصب درست، سایش لاستیکها و همچنین بارگذاری بیش از حد ماشین آسیب میبینند و مجبور میشویم که سراغ تعویض بلبرینگ برویم.
البته که در خودروهای ایرانی مانند پراید، سمند، 206، پژو 405 و… پیشاپیش به خاطر کیفیت پایین قطعات باید زودتر از حد موعد انتظار خراب شدن بلبرینگ چرخ را داشته باشید.
نتیجهگیری نهایی
خرابی بلبرینگ چرخ در همان ابتدای کار خودش را به شکل صداهای ناهنجار و عجیب آشکار میکند و حتی هنگام رانندگی بدون تست خاصی میتوانید بفهمید که صدا از کدام از سمت میآید. با این حال سایش نامنظم لاستیکها، کشیدهشدن ماشین به یک سمت و روشنشدن چراغ ABS نیز در بعضی مواقع میتواند نشان از خرابی بلبرینگ داشته باشد.
