ایمنی خودرو
کمکفنرها علاوه بر راحتی، ایمنی و پایداری خودرو را هم افزایش میدهند. آنها با کاهش نوسانات، اجازه نمیدهند تایرها تماس خود را با سطح جاده از دست بدهند؛ به این ترتیب کنترل خودرو هنگام ترمزگیری، پیچیدن در جادهها و عبور از دستاندازها و چالهها با مشکل مواجه نمیشود و راننده میتواند هدایتی دقیق و ایمن داشته باشد.
حفظ طول عمر قطعات سیستم تعلیق
به این مزیتها باید افزایش طول عمر سایر قطعات سیستم تعلیق را هم اضافه کرد. اگر عملکرد کمکفنرها درست نباشد، سایر قطعات سیستم تعلیق مثل بوشها، اتصالات و فنرها هم تحت فشار و ضربههای مستقیم قرار میگیرند و همین باعث فرسایش زودرس آنها میشود. درواقع، کمکفنرها با جذب و توزیع نیرو، فشار وارده به این قطعات را کاهش میدهند و از خرابشدن زودهنگام آنها جلوگیری میکنند.
نقدی و قسطی
علائم خرابی کمکفنرهای ماشین
کمکفنرها قطعات مکانیکی حساسی هستند و به مرور زمان دچار فرسودگی و خرابی میشوند. این خرابی هم بهطور معمول به دلایلی مثل استفاده طولانیمدت، تصادف و ضربه، حمل بار سنگین، عبور مداوم و پرسرعت از مسیرهای ناهموار، فرسودگی بوشها و خرابی اتصالات دیگر آن اتفاق میافتد.
اغلب صدای کمکفنر خراب است که ما را متوجه وجود مشکل میکند. اما باید حواسمان به تغییرات هرچند نامحسوس در حرکت خودرو هم باشد که میتوانند از نشانههای خرابی این قطعات باشند. در ادامه ۸ مورد مهم از این علائم را چک میکنیم:
افزایش تکانها و نوسانها
پس از عبور از دستانداز، خودرو بیش از حد بالا و پایین میشود، تکانهای آن برای مدتی طولانی ادامه مییابد، خبری از دستانداز نیست و در جادههای هموار هم خودرو نوسان و تکان دارد؛ این نوسانها میتواند نشانه این باشد که کمکفنرها فرسوده شدهاند.
کشیدهشدن خودرو به یک سمت
درصورتیکه خودرو به یک سمت کشیده میشود، احتمالاً در سیستم تعلیق مشکلی وجود دارد و باید سلامت تمامی اجزای آن ازجمله کمکفنرها بررسی شود.
سایش غیریکنواخت لاستیکها
کمکفنرها لاستیکها را بهطور ثابت در تماس با جاده نگه میدارند. اگر این قطعات کارایی خود را از دست بدهند، چرخها پرش میکنند و تماسشان با سطح جاده ناپایدار میشود؛ در نتیجۀ آن هم آج لاستیکها بهصورت ناهموار ساییده میشود.
دشواری در فرمانپذیری
یکی دیگر از نشانهها، افزایش ناپایداری خودرو در پیچها یا احساس شناوری آن در سرعتهای بالاست. همچنین، ممکن است فرمان هم بیثبات و با لرزش همراه باشد.
نشتی روغن یا مایع از کمکفنر
کمکفنرها حاوی مایعی هستند که حرکت فنرها را کنترل میکند. اگر این مایع از بدنه کمکفنر نشت کند یا تأثیرات روغن ریزی روی آن دیده شود، یعنی کمکفنر دیگر نمیتواند وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد.
صدای تق تق کمک فنر جلو و شیرجهزدن خودرو
کمکفنرهای خراب و ضعیف نمیتوانند وزن خودرو را هنگام ترمزگیری کنترل کنند؛ به همین دلیل هنگام ترمزگیری، قسمت جلوی خودرو بهطور قابل توجهی به سمت پایین متمایل میشود و بهاصطلاح میگویند خودرو شیرجه میزند. در این حالت کنترل خودرو در توقفهای ناگهانی بسیار سخت خواهد بود.
صدای تق تق کمک فنر جلو و عقب
صدای تق تق کمک فنر عقب و جلو میتواند از فنر لول باشد. فنر لول در سیستم تعلیق قرار دارد، وزن خودرو را کنترل میکند و به همراه کمکفنر ضربات وارده را کاهش میدهد. در برخی خودروها فقط سیستم تعلیق عقب یا فقط سیستم تعلیق جلو به فنر لول مجهز است.
اگر این فنر لول شل یا دارای شکستگی باشد، صدای تق تق و کوبش از فنر جلو یا فنر عقب به گوش میرسد. البته در برخی موارد، خرابی بوشها و توپی سر کمکفنر هم میتواند چنین صدایی ایجاد کند.
صدای کمک فنر در سرما و گرما
گاهی هم صدای فس فس کمک فنر در سرما یا گرمای زیاد شنیده میشود. صدای کمک فنر ماشین در سرما و گرما احتمالاً ناشی از ترکخوردن یا دفورمهشدن بوشها یا تغییر ویسکوزیته روغن کمکفنر است که باید تعویض شوند.
نحوه رفع صدای کمک فنر ماشین
صدای کمک فنر ماشین همیشه به معنای خرابی کامل خود این قطعه نیست، اما ممکن است یک هشدار باشد و با نادیدهگرفتن آن خرابی یا حادثه بزرگی به بار آید. برای رفع صدای جیر جیر کمک فنر ابتدا باید منبع صدا را بهدرستی شناسایی کنیم و بعد بسته به مشکل، دست به اقدامات زیر بزنیم:
سفتکردن اتصالات و پیچها
درصورتیکه صدای کمک فنر ماشین به دلیل شلشدن پیچها و اتصالات سیستم تعلیق باشد، باید آنها را سفت کنیم تا صدا برطرف شود.
تنظیم ارتفاع خودرو
گاهی صدای قیژقیژ یا تقتق سیستم تعلیق به دلیل کاهش ارتفاع خودرو یا نشستن نامناسب فنر لول ایجاد میشود. وقتی ارتفاع خودرو کاهش مییابد، برخی اجزای زیرین آن مثل اگزوز ممکن است با دستاندازها برخورد کنند و صدا بدهند. در این حالت، فشار بیشتری به کمکفنر و فنر لول وارد میشود. پس، با بازگرداندن ارتفاع خودرو به حالت نرمال میتوان مانع از خرابی این قطعات و ایجاد صدا شویم.
روغنکاری قطعات سفتوخشک
در برخی موارد که صدای ایجادشده ناشی از خشکی یا فرسودگی بوشها، توپی سر کمکفنر یا نشیمن فنر است و این قطعات سالم هستند، با روانکاری میتوان صدا را کاهش داد. اما در صورت خرابی حتماً باید نسبت به تعویض قطعات اقدام کرد.
استفاده از شیلنگ یا روکش محافظ فنر
در برخی موارد تعمیرکاران برای کاهش صدای تماس و ضربه از روکش یا شیلنگ مقاوم در اطراف فنر لول استفاده میکنند. این روش بیشتر جنبه موقتی دارد و جایگزین تعمیرات اصولی نیست.
تعویض کمک فنرها و قطعات آن
همانطور که گفتیم، ممکن است مشکل مربوط به شکستگی فنر لول، خرابی یا ترکخوردن بوشها یا خرابی بلبرینگ و توپی سر کمکفنر باشد. در این شرایط، تنها راهکار درست برای رفع صدای کمک فنر ماشین این است که این قطعات را تعویض کنیم.
حرف آخر
بلندشدن صدای کمک فنر ماشین را نباید موضوعی ساده و کماهمیت دانست؛ چون معمولاً خبر از اختلال در سیستم تعلیق میدهد و میتواند هم راحتی سرنشینان و هم ایمنی خودرو را تحتتأثیر قرار دهد. بنابراین، درصورتیکه مشکل یا صدایی غیرعادی بروز کرد باید در سریعترین زمان ممکن برای بررسی و رفع آن اقدام کنیم.
نباید فراموش کرد که حادثه هیچگاه خبر نمیکند و بهتر است خودرو را بیمه کنیم تا خیالمان از این بابت هم راحت باشد. در اتو ابزار مکان مقایسه شرایط و قیمت شرکتهای مختلف فراهم است و به این ترتیب میتوانیم انتخابی درست داشته باشیم.
