انواع حواله خودرو چیست؟
حوالههای خودرو دستهبندی رسمی و قانونی خاصی ندارند. آنها را معمولاً براساس نوع طرح فروش یا شرایط دریافت دستهبندی میکنند. از مهمترین انواع حواله خودرو میتوان به این موارد اشاره کرد:
حواله خودروی عادی
این حواله مربوط به طرحهای فروش عادی شرکتهای خودروسازی است؛ یعنی همان طرحهایی که عموم مردم میتوانند در آن ثبتنام کنند. اگر در قرعهکشی برنده شوند یا شرایط خرید را داشته باشند، حواله خودرو به نامشان صادر میشود.
حواله خودروی جانبازی
چیزی به نام حواله خودرو جانبازی هم داریم که با همکاری دولت و شرکتهای خودروسازی ارائه میشود. در این طرح، دولت برای تسهیل تردد جانبازان به آنها حواله جانبازی یا امتیاز خرید خودرو میدهد. آنها میتوانند با این حواله مدلهای معینی از خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی را خریداری کنند. فروش این حواله در بازار سیاه حسابی رونق دارد.
حواله خودروهای فرسوده
دولت با مشارکت خودروسازان طرحهایی هم برای تشویق رانندگان به اسقاط خودروهای فرسوده خود و جایگزینیشان ارائه میدهد. افراد ابتدا خودروی خود را به مراکز اسقاط تحویل میدهند و بعد با گواهی اسقاط، در سامانه خودروسازان ثبتنام میکنند تا در زمان اعلامشده خودروی جدید خود را با قیمت کارخانه تحویل بگیرند.
حواله خودروی طرح جوانی جمعیت (مادران)
این طرح با هدف فرزندآوری و جوانی جمعیت به مادران اختصاص داده شده است. زنان دارای ۲ یا بیش از ۲ فرزند میتوانند ثبتنام خود را در سامانه خودروسازان انجام دهند.
حواله خودروی وارداتی
در بعضی طرحها هم امکان ثبتنام برای خرید خودروهای خارجی فراهم میشود. افرادی که در این طرحها ثبتنام کنند، اگر واجد شرایط باشند یا در قرعهکشی شانس بیاورند، میتوانند حق خرید خودروی وارداتی را دریافت کنند.
حواله شرکتی
در این بین شاید نام حواله شرکتی را هم شنیده باشید. اما این نوع حواله خودرو چیست؟ برخی هم حوالهها را به اسم شرکتهای خودروسازی دستهبندی میکنند؛ حواله سایپا، حواله ایران خودرو یا حواله کرمان موتور. درواقع منظور حوالهای است که از طرح فروش همان شرکت خودروسازی دریافت شده باشد.
نحوه انتقال حواله خودرو در دفترخانه و نمایندگیهای رسمی چگونه است؟
پس از بررسی این موضوع که حواله خودرو چیست و انواع آن کدام است، نوبت بررسی نحوه انتقال آن است. با مراجعه به یکسری کانال خرید و فروش حواله خودرو مثل دیوار و شیپور میتوانیم آگهیهای فروش حواله را ببینیم و با فروشندگان ارتباط بگیریم.
روال کار هم به این صورت است که خریدار و فروشنده ابتدا درباره جزئیات معامله به توافق میرسند و یک قولنامه یا قرارداد موقت بین خود تنظیم میکنند. بعد به دفترخانه یا نمایندگیهای رسمی شرکت خودروسازی مربوطه مراجعه میکنند تا قرارداد خود را بهطور رسمی به ثبت برسانند و انتقال مالکیت انجام شود.
انتقال حواله حتماً باید در دفترخانه، نمایندگی یا دیگر مراکز مورد تأیید شرکت خودروسازی انجام شود تا به رسمیت شناخته شود و در صورت پیشامد مشکل، قابلیت پیگیری از مراجع قضایی وجود داشته باشد. پس از آن خریدار حواله میتواند مراحل بعدی را طبق اعلامیههای شرکت پیش ببرد تا خودرو را تحویل بگیرد.
حواسمان به خطرات خرید حواله خودرو باشد
متأسفانه این فرایند ثبتنام و خریدوفروش، راه را برای تقلب و سوداگری حسابی باز کرده و احتمال کلاهبرداری و پیشامد مشکلات حقوقی در معامله حواله زیاد است؛ برای مثال ممکن است حواله جعلی باشد، بعد از خرید، شرکت خودروسازی ناگهان نوع خودرو را تغییر دهد یا فروشنده پس از دریافت پول، از انتقال رسمی حواله خودرو خودداری کند.
در این بین ما فقط میتوانیم حواسمان را بیش از پیش جمع کنیم و برای دوری از چنین مشکلاتی در هنگام خرید حواله به نکات زیر توجه کنیم:
- قبل از هر چیز بررسی کنیم که شرکت خودروساز اصلاً اجازه انتقال حواله را میدهد یا نه. بعضی حوالهها فقط از طریق صلحنامه قابل انتقال هستند؛ صلحنامه قراردادی قانونی است که برای واگذاری حق و امتیاز خرید خودرو تنظیم میشود.
- حتما هویت و اعتبار فروشنده را بررسی کنیم؛ برای مثال، کارت ملی، شماره تماس و آدرس محل سکونت را با مدارک مربوط به ثبتنام خودرو تطبیق دهیم یا در سامانه ثنا هم چک کنیم که شکایتی مرتبط با خودرو نداشته باشد.
- در سامانه ثبت من که متعلق به سازمان اسناد رسمی کشور است، چک کنیم که حواله به شخص دیگری واگذار نشده باشد.
- از شرکت خودروسازی یا نمایندگی رسمی استعلام بگیریم که آیا حواله معتبر است، چه مبلغی پرداخت شده و شرایط قرارداد به چه صورت است.
- قولنامه یا قرارداد را قبل از پرداخت پول تنظیم کنیم و در آن تمام جزئیات معامله، مبلغ پرداختی، زمان انتقال و تعهدات دو طرف را بنویسیم.
- اگر فروشنده چک یا سفتهای بابت ضمانت انتقال امتیاز حواله ارائه میدهد، حتماً اصالت آنها را بررسی کنیم.
- در قرارداد ذکر کنیم که اگر شرکت خودروسازی مدل خودرو یا شرایط تحویل را تغییر داد، فروشنده همچنان موظف به انتقال خودرو به خریدار باشد.
- همانطور که گفتیم، انتقال حواله را فقط در دفترخانه یا مراکز مورد تأیید شرکت خودروسازی انجام دهیم تا در صورت بروز مشکل، امکان پیگیری قانونی وجود داشته باشد.
حرف آخر
حالا که میدانیم حواله خودرو چیست، شاید بهتر بتوانیم بفهمیم چرا بازار خریدوفروش آن تا این حد آشفته و پرحاشیه است. وقتی فرایند فروش خودرو قانونمند، شفاف و قابل پیشبینی نباشد، طبیعی است که پای دلالی، واسطهگری و کلاهبرداری هم به میان باز شود. تورم و وضعیت نابسامان اقتصاد کشور هم به این دلالیها و سوءاستفادهها دامن میزند.
در هر صورت، اگر قصد خرید حواله خودرو را داریم، باید به اعتبار فروشنده، شرایط قرارداد و قوانین شرکت خودروساز دقت کنیم تا در این بازار پرریسک دچار مشکل نشویم.
