چرا باید انحصار وراثت خودرو انجام شود؟
اجرای این فرایند دلایل متعددی دارد؛ ازجمله:
- انتقال قانونی سند خودرو به نام وراث یا خریدار جدید و جلوگیری از مشکلات حقوقی؛
- پیشگیری از بروز اختلافات خانوادگی در جریان تقسیم ارث؛
- جلوگیری از مشکلات احتمالی در صورت تردد با پلاک متوفی؛ زیرا استفاده طولانیمدت از پلاک فرد فوتشده میتواند تبعات قضایی داشته باشد؛
- امکان استفاده از بیمه معتبر خودرو و انتقال تخفیف بیمه شخص ثالث به وراث قانونی.
مراحل انحصار وراثت خودرو
برای انحصار وراثت خودرو باید مراحل زیر را پشتسر بگذارید:
- فرایند انحصار وراثت خودرو با ثبت دادخواست انحصار وراثت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی آغاز میشود. این دادخواست توسط یکی از وراث یا وکیل قانونی آنها ارائه و پیگیری میشود.
- پس از ثبت، پرونده به شورای حل اختلاف ارجاع داده میشود تا مدارک بررسی و صحت اطلاعات تأیید شود. درصورتیکه ارزش خودرو بیش از ۵۰ میلیون تومان باشد، شورای حل اختلاف موظف است آگهی مربوط به درخواست صدور گواهی را در یک روزنامه کثیرالانتشار منتشر کند. این آگهی به مدت یک ماه اعتبار دارد و در این بازه زمانی، سایر افراد در صورت داشتن ادعا یا اعتراض میتوانند آن را مطرح کنند.
- اگر اعتراضی صورت نگیرد، پس از پایان مهلت قانونی، گواهی انحصار وراثت صادر میشود. مدتزمان صدور این گواهی معمولاً بین ۳۰ تا ۴۰ روز است. برای خودروهایی با ارزش کمتر از ۵۰ میلیون تومان، نیازی به انتشار آگهی نیست و گواهی در مدت کوتاهتر، حدود ۷ تا ۱۰ روز صادر خواهد شد.
مدارک لازم برای انحصار وراثت خودرو
برای دریافت گواهی انحصار وراثت خودرو، ارائه مدارک زیر الزامی است:
- گواهی فوت و شناسنامه متوفی برای اثبات فوت مالک خودرو؛
- شناسنامه و کارت ملی وراث برای احراز هویت و نسبت خانوادگی؛
- عقدنامه درصورتیکه همسر متوفی در قید حیات باشد؛
- استشهادیه محضری که باید با حضور دو شاهد تنظیم شود و فوت متوفی و وراث او را تأیید کند؛
- وصیتنامه در صورت وجود، برای تعیین تکلیف بخشی از اموال نیاز است؛
- مدارک مربوط به داراییها و بدهیهای متوفی بهمنظور بررسی وضعیت مالی؛
- وکالتنامه رسمی درصورتیکه یکی از وراث یا وکیل قانونی پیگیر پرونده باشد.
مالیات بر ارث خودرو
برای انتقال سند خودروی فرد متوفی، پس از گرفتن گواهی انحصار وراثت، باید مالیات بر ارث خودرو پرداخت شود. مطابق قانون جدید که از سال ۱۳۹۵ اجرا میشود، نرخ مالیات بر ارث خودرو بهصورت طبقهبندی تعیین شده است:
- وراث طبقه اول شامل پدر، مادر، همسر و فرزندان متوفی هستند که باید ۲ درصد ارزش خودرو را بهعنوان مالیات پرداخت کنند.
- وراث طبقه دوم مانند خواهران، برادران و اجداد متوفی مشمول ۴ درصد مالیات خواهند بود.
- وراث طبقه سوم شامل عمو، عمه، خاله و دایی و فرزندان آنها هستند که باید ۸ درصد ارزش خودرو را پرداخت کنند. در قانون قدیم، این نرخها بسیار بالاتر بود و بین ۳۵ تا ۶۵ درصد محاسبه میشد.
در این بین ممکن است برایتان سؤال شود که برای پرداخت مالیات بر ارث خودرو به کجا مراجعه کنیم. برای پرداخت مالیات بر ارث خودرو، وراث باید به سازمان امور مالیاتی محل سکونت متوفی مراجعه کرده و پس از تشکیل پرونده، مفاصاً حساب مالیاتی دریافت کنند تا بتوانند فرایند تعویض پلاک و انتقال سند را بهدرستی انجام دهند.
بیشتر بخوانید: شرط پلاک فعال برای مادران (شرایط و مدارک لازم برای ثبتنام خودرو)
مدارک لازم جهت مالیات بر ارث خودرو
برای تشکیل پرونده مالیات بر ارث خودرو، مدارک زیر مورد نیاز است:
- فرم اظهارنامه مالیات بر ارث که باید توسط وراث تکمیل شود؛
- گواهی انحصار وراثت و گواهی فوت برای اثبات مالکیت و فوت متوفی؛
- مدارک هویتی وراث و متوفی شامل شناسنامه و کارت ملی؛
- سند مالکیت خودرو یا فاکتور کارخانه برای تعیین ارزش خودرو.
مراحل انتقال سند خودرو وقتی صاحب سند فوت شده
پس از پرداخت مالیات، وراث باید با مدارک کامل به پلیس راهور مراجعه کرده و درخواست انتقال پلاک خودرو از پدر فوت شده به فرزند یا سایر وراث یا خریدار جدید را ثبت کنند. در این مرحله حضور همه وراث الزامی است، مگر اینکه همگی به یک نفر وکالت فروش خودرو ورثه ای داده باشند.
ارائه مدارک شناسایی وراث یا وکیل قانونی و مدارک مربوط به استعلام خلافی خودرو که میتوان آن را با واردکردن شماره پلاک خودرو در اتو ابزار بهراحتی دریافت کرد.
پس از تکمیل این مراحل، سند خودرو به نام وراث یا خریدار جدید منتقل خواهد شد.
مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو متوفی
برای تعویض پلاک خودرو متوفی، مدارک زیر باید ارائه شود:
- گواهی انحصار وراثت؛
- گواهی مالیات بر ارث؛
- کارت شناسایی و سند خودرو؛
- مدارک سکونت مالک جدید؛
- حضور وراث یا وکیل قانونی آنها.
تردد با پلاک متوفی چه پیامدهایی دارد؟
در ابتدای این مطلب اشاره کردیم که در صورت تردد طولانی با پلاک فرد متوفی پیامدهای قضایی وجود دارد. تردد خودرو با پلاک متوفی تنها تا زمان صدور گواهی معتبر امکانپذیر و در صورت وقوع حادثه، بیمه شخص ثالث همچنان معتبر خواهد بود و خسارتها را پوشش میدهد. بااینحال، اگر وراث در مهلت قانونی برای انتقال پلاک اقدام نکنند، ممکن است با مشکلات قضایی و اداری مواجه شوند.
نکات مهم و تکمیلی در انتقال خودرو ورثهای
- اگر امکان حضور همه وراث در مراحل مختلف برای انتقال سند، کسب گواهی انحصار وراثت، پرداخت مالیات و مواردی از این دست وجود ندارد، باید به یک نفر وکالت فروش خودروی ورثهای داده شود.
- وکالت فروش یا انتقال سند باید رسمی و محضری باشد تا در مراکز شمارهگذاری مورد پذیرش قرار گیرد.
- اصطلاحات گواهی حصر وراثت و گواهی انحصار وراثت تفاوتی ندارند و هر دو به معنای سند قانونی تقسیم ارث هستند.
جمعبندی
انحصار وراثت خودرو فرایندی حقوقی و مالیاتی است که بدون آن، انتقال سند خودرو، تعویض پلاک و تقسیم سهم الارث امکانپذیر نیست. با تهیه مدارک لازم، ثبت دادخواست و پرداخت مالیات بر ارث، وراث میتوانند خودرو را به نام خود یا خریدار جدید منتقل کنند. رعایت این مراحل از بروز مشکلات حقوقی و قضایی جلوگیری میکند و استفاده قانونی از خودرو را ممکن میسازد.
خرید بیمه شخص ثالث و استعلام و پرداخت خلافی خودرو از مواردی است که حتماً باید پس از انتقال سند یا انحصار وراثت انجام شود.
