رادیاتور کثیف یا رسوبگرفته
اگر رادیاتور که نقشی اساسی در سیستم خنککننده ماشین دارد، با رسوبات و کثیفی مسدود شود، عملکرد بهینهای نخواهد داشت. این موضوع مانند مورد قبل دمای موتور را بالا میبرد و به تولید بخار موتور ماشین منجر میشود. نگهداری منظم از سیستم خنککننده، بهویژه رادیاتور، میتواند مانع بروز این اتفاق شود.
کمبود مایع خنککننده
فارغ از نشتیداشتن، مایع خنککننده بهمرور میتواند تبخیر شود و سطح آن از حد معمول پایین بیاید. این اتفاق سبب میشود که دمای موتور به اندازه کافی کم نشود و در ادامه با داغشدن بیش از حد، از آن بخار خارج شود.
نقص عملکرد ترموستات
ترموستات جریان مایع خنککننده را در موتور تنظیم میکند. اگر در حالت بسته گیر کند، مایع به موتور نمیرسد و با داغشدن بیشازحد، به تولید بخار موتور ماشین منجر میشود.
خرابی پمپ آب
پمپ آب در سیستم خنککننده، مایع را در موتور و رادیاتور میچرخاند. مانند سایر اجزای این سیستم، اگر واترپمپ خراب شود، مایع در سیستم گردش پیدا نمیکند و باعث جوشآوردن موتور میشود.
خرابی واشر سرسیلندر
در بعضی مواقع که مشکل بحرانیتر از خرابی سیستم خنککننده است، بخار موتور ماشین میتواند به خاطر خرابی واشر سرسیلندر باشد. این قطعه وظیفه آببندی محفظه احتراق موتور را بر عهده دارد. خرابی آن به نشت مایع خنککننده به داخل سیلندرها و در ادامه داغشدن بیشازحد منجر میشود. همچنین، قدرت موتور از دست میرود و درنهایت نیز بخار از موتور خارج میشود. تعمیر یا تعویض این واشر تنها راه رفع بخار موتور ماشین است.
آسیبدیدگی شیرها، پیستونها یا سیمکشیها
هرچند این اتفاق خیلی رایج نیست، اما خرابی این بخشها نیز میتواند باعث داغشدن بیشازحد موتور شود. بهخصوص زمانی که کمتر به ماشین رسیدگی میشود، این بخشها در معرض آسیب بیشتری قرار میگیرند.
مایع خنککننده قدیمی یا بیش از اندازه
همانطور که کمبود مایع خنککننده میتواند باعث تولید بخار موتور ماشین شود، زیاد از حد بودن و قدیمیبودن نیز میتواند باعث ازدسترفتن کاراییاش شود. توصیه میشود سالانه یک بار این مایع را که به ضدیخ هم معروف است تعویض کنید. همچنین، در نظر داشته باشید که برای جلوگیری از بخار موتور ماشین، آن را به اندازه در رادیاتور بریزید. زیادیریختن به خروج مایع اضافی از رادیاتور و تولید بخار منجر میشود.
کمپرس موتور
یکی از مواردی که به خروج بخار از درب موتور منجر میشود، پدیده کمپرس موتور است. کمپرس موتور درواقع میزان فشردهشدن هوا و بنزین داخل سیلندر قبل از انفجار است که پدیدهای ضروری محسوب میشود. اما این افت کمپرس است که معمولاً به خاطر خرابی واشر سرسیلندر بهطور همزمان اتفاق میافتد و به تولید بخار منجر میشود.
اقساطی بدون سود و پیش پرداخت
دلایل ازبینرفتن روغن موتور بدون نشتی
در کنار بحث بخار موتور ماشین، بحث علت خروج بخار روغن از درب روغن نیز وجود دارد. در اینجا منظور زمانی است که سطح روغن موتور بدون اینکه نشتی قابل مشاهدهای وجود داشته باشد، کاهش پیدا میکند و بهنوعی بخار یا دود میشود. این اتفاق دلایل مختلفی میتواند داشته باشد:
- روغنسوزی داخل موتور: به دلیل خرابی رینگ پیستون یا آببندی ضعیف قطعات داخلی، روغن وارد محفظه احتراق میشود و همراه سوخت میسوزد که باعث کاهش روغن بدون نشتی ظاهری میشود.
خرابی سیستم PCV: گرفتگی یا خرابی این سیستم باعث افزایش فشار داخل موتور شده و روغن را به مسیر هوا میفرستد تا بسوزد، بدون اینکه اثری از نشتی بیرونی دیده شود. - تبخیر روغن در دمای بالا: در دمای زیاد موتور، بهویژه در خودروهای قدیمی یا پرکارکرد (خودروی بنزینی یا موتور دیزل)، بخشی از روغن بهمرور از درب روغن موتور تبخیر میشود و سطح آن کاهش مییابد.
- فرسودگی کاسهنمد سوپاپ یا رینگ پیستون: با ساییدهشدن این قطعات، روغن بهصورت تدریجی وارد سیلندر شده و در فرایند احتراق میسوزد، بدون ایجاد لکه روغن زیر خودرو.
- ایراد در فیلتر روغن یا پیچ تخلیه: شلبودن پیچ کارتل یا خرابی اورینگ فیلتر روغن میتواند باعث نشتیهای بسیار کم و نامحسوس شود که بهتدریج سطح روغن را پایین میآورد.
- ساییدگی دیواره سیلندر: در موتورهای با کارکرد بالا، سایش دیواره سیلندر باعث عبور روغن به محفظه احتراق و روغنسوزی آرام و مداوم میشود.
ارتباط موتورشویی و کارواش با تولید بخار
وقتی صحبت از بخار موتور ماشین میشود، باید به موضوع شستوشوی موتور و یا کارواش هم توجه کرد. بعد از شستوشو، آب بین قطعات داغ موتور باقی میماند و با روشنکردن ماشین، تبخیر و باعث تولید بخار خواهد شد. هرچند اگر این شستن موتور غیراصولی انجام شود، میتواند آب را به روی اگزوز و منیفولد داغ برساند و باعث بخار شدید اما موقتی شود. تشخیص بخار موتور ماشین از نظر منشأ در این حالت اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در این حالت بخار خارجشده ربطی به جوشآوردن پیدا نمیکند.
نتیجهگیری
دلایل خروج بخار موتور ماشین عمدتاً به آسیبدیدگی در اجزای مختلف سیستم خنککننده برمیگردد. مواردی مانند کمبود مایع خنککننده، ترک در رادیاتور، نقص عملکرد ترموستات و… به این اتفاق منجر میشود. اما تبخیر روغن موتور علاوه بر کاهش طبیعی سطح آن در طول زمان، به وضعیت کاسهنمد سوپاپ یا رینگ پیستون و یا حتی دیواره سیلندر بستگی دارد.