انواع سنسور TPMS چیست؟
در حال حاضر بسته به مدل خودرو، ۳ نوع سنسور فشار لاستیک وجود دارد که ممکن است یکی از آن روی ماشین نصب شده باشد:
سنسور TPMS مستقیم
این سنسور (Direct TPMS Sensor) قابل اعتمادترین و دقیقترین نوع سنسور باد لاستیک است. این سنسور فیزیکی داخل هر لاستیک نصب میشود و فشار هوای واقعیای را که در آن هست اندازه میگیرد و به کامپیوتر ماشین ارسال میکند. هر سنسور شامل یک باتری، مبدل فشار، شتابسنج و فرستنده فرکانس رادیویی است که با هم کار میکنند تا اطلاعات فشار را بهصورت لحظهای ارسال کنند.
این سیستم در لحظه کاهش فشار را گزارش میکند و دقیقاً اعلام میکند که کدام لاستیکها به پایش باد نیاز دارند تا به اندازه استاندارد باد زده شوند.
سنسور TPMS غیرمستقیم
این نوع سنسور (Indirect TPMS Sensor) روش دیگری برای اندازهگیری فشار را با استفاده از سنسورهای سرعت چرخ سیستم ABS موجود در خودرو پیش میگیرد. در واقع، با نظارت بر سرعت چرخش لاستیکها، میزان کمبادی آنها را تشخیص میدهد. این ویژگی باعث میشود به یک سنسور فیزیکی جداگانه بهعنوان سنسور TPMS نیاز نباشد. در واقع، اینجا این سنسور بهطور فیزیکی وجود ندارد و با استفاده از اطلاعات دیگر سنسورها، میزان فشار تشخیص داده میشود.
بااینحال، کارایی و دقت این نوع سنسور لاستیک پایین است و نمیتواند میزان دقیق کمبود فشار و اینکه کدام لاستیک کمباد شده است را مشخص کند. تغییرات دمایی، وضعیت جادهها و بعضی از رفتارها هنگام رانندگی نیز میتواند این سیستم را دچار خطا کند.
سیستم TPMS هیبرید
این سیستم (Hybrid TPMS Sensor) هر دو سیستم بالایی را ترکیب میکند تا از نظر اقتصادی و همچنین دقت خوانش اطلاعات تعادل ایجاد شود. در واقع این سنسور باد تایر هیبرید از روش مستقیم برای نظارت بر دو چرخ عقب و از سیستم غیرمستقیم با استفاده از سنسورهای ABS برای نظارت بر چرخهای جلو استفاده میکند. بعضی شرکتها روی هر ۴ لاستیک یک سنسور جداگانه نصب میکنند و از روش غیرمستقیم بهعنوان سیستم بکاپ بهره میبرند.
بیشتر بخوانید: علت ترکیدن لاستیک ماشین چیست؟
درک وضعیت فشار باد از طریق چراغ TPMS
تا اینجا درباره اینکه TPMS چیست و چه انواعی دارد صحبت کردیم. اما سنسور TPMS چگونه به راننده هشدار میدهد؟ وقتی این سنسور کاهش فشار باد را تشخیص دهد، روی داشبورد چراغی که شبیه نعل اسب است و وسط آن یک علامت تعجب (!) دارد ظاهر میشود.
اگر این چراغ پیوسته روشن شد، یعنی باد تایر کاهش پیدا کرده است.
اما اگر به حالت چشمکزن روشن شد (مثلاً ۶۰ تا ۹۰ ثانیه قبل از اینکه پیوسته روشن بماند)، در واقع نشانه اختلال در عملکرد آن است. مثلاً شاید یک یا چند سنسور نمیتوانند بهدرستی با ECU ارتباط برقرار کنند. این وضعیت را نباید نادیده گرفت و بهتر است سراغ تعمیرکار متخصص بروید.
علت روشن شدن چراغ TPMS چیست؟
اینکه چرا چراغ سنسور TPMSروشن میشود اگرچه مشخص است، اما ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد:
- واضحترین دلیل مشخصاً کاهش باد تایرها به خاطر نشتی و… است. وقتی هر تایری تقریباً ۲۵درصد فشار بادش را از دست بدهد و به زیر فشار باد استاندارد توصیهشده برسد، چراغ سنسور روشن میشود.
- اما این کاهش فشار میتواند به خاطر شرایط محیطی نیز باشد و فقط نباید دنبال سوراخ و نشتی روی لاستیکها گشت. در چنین مواقعی بعد از بادزدن و کمی رانندگی، این چراغ خاموش میشود.
- دلیل بعدی روشنشدن چراغ سنسور TPMS ممکن است خرابی آن باشد. اجزای الکترونیکی این سنسور به خاطر خالیشدن باتری، آسیب فیزیکی یا قرارگرفتن در معرض خوردگیها و رسوبات میتوانند از کار بیفتند یا اینکه با خوانش اشتباه اطلاعات، بهغلط روشن شوند.
نحوه رفع ارور TPMS
روش رفع خطای TPMS یا ریستکردن آن، در هر خودرو ممکن است متفاوت باشد. برای رفع ارور TPMS ۲۰۷ یا رفع خطای TPMS در ماشین جک، دنا پلاس، تارا، شاهین، تیگو، آریزو و… باید از طریق دسته کنار فرمان به منوی پشت آمپر بروید و در آنجا گزینه مرتبط با TPMS را پیدا و آن را ریست کنید.
البته خودروهایی نیز هستند که امکان ریست یا رفع خطای دستی را ندارند. اگر بعد از بادزدن، همچنان این سنسور روشن ماند، ممکن است بعد از چند کیلومتر رانندگی بهطور خودکار کالیبره و خاموش شود. یا اگر خاموش نشد میتواند به دلیل خرابی آن سنسور باشد.
سخن پایانی
در این مطلب بررسی کردیم که سنسور TPMS چیست، چه انواعی دارد و چگونه باید خطای آن را رفع کرد. نکته مهم درباره این سنسور این است که شرایط دمایی و همچنین وضعیت جاده نیز میتواند عملکرد آن را تحتتأثیر قرار دهد. پس روشنشدن آن همیشه هم به خاطر نشتی یا پنچری لاستیک نیست.
