چگونه قطب مثبت و قطب منفی باتری خودرو را شناسایی کنیم؟

روش‌های مختلفی برای شناسایی قطب‌های مثبت و منفی باتری وجود دارد. بعضی از این روش‌ها از طریق ویژگی‌های فیزیکی و نشانه‌های ثبت‌شده روی باتری انجام می‌شود. روش‌های دیگر نیز با استفاده از محلول‌ها و یا ابزارهای الکترونیکی انجام می‌شود که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

رنگ سیم مثبت و منفی باتری

از ساده‌ترین روش‌های تشخیص قطب‌های باتری، بررسی رنگ کابل‌ها و قطب‌هاست. قطب مثبت معمولاً کابلی قرمزرنگ و قطب منفی کابلی مشکی‌رنگ دارد. این یک استاندارد جهانی است و عملاً ساده‌ترین روش محسوب می‌شود.

نشانه‌های روی بدنه باتری

قسمتی که قطب‌های باتری قرار گرفته‌اند معمولاً توسط کارخانه سازنده نشانه‌گذاری شده‌اند و با علامت‌های مشخصی قطب منفی و قطب مثبت باتری را نشان داده‌اند:

• علامت پلاس (+) یا عبارت POS برای قطب مثبت؛
• علامت منفی (-) یا عبارت NEG برای قطب منفی.

تفاوت در اندازه قطب‌ها

در بسیاری از باتری‌های خودرو قطب مثبت به‌مراتب بزرگ‌تر از قطب منفی است. اگر با این حالت مواجه شده‌اید، به‌سادگی می‌توانید این دو قطب را از هم تشخیص دهید.

اندازه‌گیری ولتاژ

در این روش باید با کمک یک مولتی‌متر ۵۰ ولت DC، با استفاده از سیم‌های قرمز و مشکی، آن دو قطب باتری را مورد سنجش قرار دهید. به‌صورت رندوم سیم‌های مولتی‌متر را به دو قطب باتری وصل کنید. اگر مولتی‌متر جریانی نشان داد (عقربه آن تکان خورد یا در نمایشگر دیجیتال آن عددی نشان داده شد)، آن قطبی که به سیم قرمز مولتی‌متر وصل شده است قطب مثبت و آنکه به سیم مشکی مولتی‌متر وصل شده قطب منفی باتری محسوب می‌شود.

روش حباب

دو سیم به هر قطب باتری وصل کنید. سر دیگر آن‌ها را در محلول رقیق سولفوریک اسید یا آب نمک قرار دهید و از آن محلول به خاطر مسائل ایمنی مقداری فاصله بگیرید. سپس به‌دقت وضعیت آن محلول را زیر نظر بگیرید و حباب‌هایی را که در سر هر سیم تولید می‌شود مشاهده کنید. آن سیمی که نزدیک به سرش حباب‌های بیشتری ایجاد شد قطب منفی است و دیگری قطب مثبت باتری خواهد بود.

روش استفاده از سیب‌زمینی

رویه پلاستیکی سر سیم‌هایی را که به قطب‌های باتری متصل هستند جدا کنید تا مغزی مسی آن بیرون بیاید و آن‌ها را داخل یک سیب‌زمینی فرو ببرید. مطمئن شوید که در دو قسمت مختلف از سیب‌زمینی فرو می‌کنید تا به هم برخورد نکنند، چون به اتصال کوتاه منجر می‌شوند. سپس رنگ سیب‌زمینی را مشاهده کنید. دور آن سیمی که رنگ سیب‌زمینی به سبز تغییر پیدا کند، قطب مثبت و دیگری قطب منفی خواهد بود.

بیشتر بخوانید: بهترین روش شارژ باتری ماشین (معرفی ۴ روش کاربردی)

سیم بدنه در خودرو چیست؟

سیم بدنه مفهومی نزدیک با همان سیم ارت دارد که در خودرو به‌عنوان کابل اتصال بدنه یا سیم منفی بدنه شناخته می‌شود. اما چون در خودرو چیزی به نام زمین یا همان Earth نداریم، منظور درواقع سطحی فلزی و رنگ‌نشده از خودرو است که به‌عنوان رابط منفی ثانویه در نظر گرفته می‌شود. به این ترتیب می‌توان متوجه شد که قطب منفی و مثبت باتری اتومبیل به کجا متصل می‌شوند. قطب منفی معمولاً به شاسی خودرو و قطب مثبت به استارتر خودرو متصل می‌شود.

اقدامات مهم هنگام نصب باتری جدید

هنگام برداشتن باتری قدیمی، به یاد داشته باشید که حتماً ابتدا کابل منفی را از باتری جدا کنید و سپس سراغ جداکردن کابل مثبت بروید. همچنین، حواستان به این موضوع باشد که به‌طور هم‌زمان با یک وسیله فلزی سر باتری‌ها را لمس نکنید.

در ادامه برای نصب باتری جدید مطمئن شوید که سر کابل‌های خودرو خوردگی و زنگ‌زدگی نداشته باشند و رسوبی نگرفته باشند. اگر این مشکلات را مشاهده کردید، باید ابتدا آن‌ها را به‌وسیله جوش‌شیرین و یک سیم فلزی و آب تمیز کنید. اگر سر کابل‌ها همچنان خراب بود، باید سراغ تعویض کابل بروید. پس از تمیزشدن سیم‌ها، باتری جدید را در جایگاه خودش قرار دهید. پیچ‌های آن را محکم کنید و سپس ابتدا سیم مثبت و بعد سیم منفی را به آن متصل کنید.

اگر قطب مثبت و قطب منفی باتری را برعکس وصل کنیم چه می‌شود؟

این سؤال را شاید کسی که این اشتباه را مرتکب شده بهتر بتواند پاسخ دهد و قطعاً به هزینه‌سازبودن آن اشاره خواهد کرد. این کار نه‌تنها به خود باتری آسیب می‌رساند، بلکه به سیستم برقی کل خودرو هم ضرر بزرگی خواهد رساند.

اگر قطب مثبت و منفی را اشتباه و جابه‌جا وصل کنید، «قطبیت معکوس» ایجاد می‌شود. این باعث آسیب‌رسیدن به باتری یا حتی انفجار می‌شود. حتی در بعضی مواقع باعث گرم‌شدن بیش از حد و آتش‌گرفتن آن‌ها خواهد شد. این موضوع، به‌خصوص برای باتری‌های سربی-اسیدی بسیار اتفاق می‌افتد؛ باتری‌هایی که به‌عنوان باتری‌های خطرناک شناخته می‌شوند. همچنین، برای باتری‌های لیتیوم یونی هم خطرناک خواهد بود و باعث خالی‌شدن و آتش‌گرفتنشان می‌شود. به همین دلیل، آگاهی از اینکه سیم منفی و سیم مثبت باتری ماشین به کجا وصل می‌شود اهمیت بسیاری دارد.

حرف آخر

قطب مثبت و قطب منفی باتری فارغ از برند، ظرفیت و سایر ویژگی‌های فنی آن، روی هر باتری وجود دارد. به این ترتیب، مهم نیست خودرو پراید است یا پژو 405 یا ال 90، در هر صورت این دو قطب روی باتری آن وجود دارد. پس، هنگام تعویض باتری یا باتری به باتری کردن باید جای هر قطب را بدانیم؛ چون اتصال اشتباه این دو کابل می‌تواند به خودرو و خود باتری آسیب برساند.