چه زمانی لزوماً به هواگیری سیستم ترمز نیاز نیست؟

اگر شرایط را ایدئال فرض کنیم، یعنی یک خودرویی که به‌خوبی از آن نگهداری شده است، بعد از تعویض لنت لزوماً به هواگیری نیاز ندارد. یا حداقل هواگیری جزئی نیاز است. مثل موارد زیر:

• سیستم پلمپ‌شده باقی بماند: بعد از تعویض لنت، پیستون کالیپر را به داخل استوانه خود فشار می‌دهید، بدون اینکه پیچ هواگیری را باز کنید؛ درحالی‌که درب مخزن سیلندر اصلی نیز بسته مانده است. اینجا احتمال مکش هوا به داخل سیستم ترمز به حداقل می‌رسد.
• روغن ترمز تازه باشد: اگر در چند سال گذشته، روغن ترمز یک بار کاملاً خالی شده باشد، روغنی که الان در سیستم است احتمالاً وضعیت خوبی دارد.
• پدال ترمز سرجای خودش و بدون مشکل باشد:‌ اگر قبل از روشن‌کردن خودرو، پدال بالا و به اندازه لازم محکم است، حالت اسفنجی ندارد و چراغ هشداری هم روی داشبورد روشن نیست، به هواگیری سیستم ترمز نیاز نیست.

پرداخت فوری خلافی خودرو

حالت‌ها و علائم وجود هوا در سیستم ترمز

اینجا جایی است که هواگیری سیستم ترمز به‌طور قطعی نیاز است و نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد:

بازکردن پیچ هواگیری

برخی افراد برای فشردن پیستون، پیچ هواگیری را باز می‌کنند؛ با این تصور که این کار از پس‌زدن جرم و آلودگی به‌سمت ماژول ABS جلوگیری می‌کند. اما به‌محض بازکردن این پیچ، شما پلمپ و آب‌بند هیدرولیک را از بین می‌برید و هوا وارد لوله‌ها می‌شود و به هواگیری اساسی نیاز خواهد بود.

پدال حالت اسفنجی دارد

در این حالت سیستم ترمز، نشانه‌های آشکاری از آلوده‌شدن به هوا را بروز می‌دهد. یک پدال شل، وارفته و نرم، بعد از نصب لنت جدید، نشانه‌ای معمول از وجود هوا در سیستم ترمز است. رانندگی در این حالت نیز بسیار خطرناک است و اصلاً توصیه نمی‌شود.

روغن ترمز شبیه روغن کارکرده شده است

این روغن باید شفاف باشد، رنگ کهربایی روشن. اگر چیزی که داخل مخزن می‌بینید یک روغن قهوه‌ای تیره یا سیاه است، یعنی رطوبت، ذرات مس یا رسوب گرفته است. این روغن آلوده‌شده، خورنده است، نقطه جوش پایینی دارد و تعویض لنت باعث آن بوده است. در این حالت باید کل روغن خالی و با روغن جدید تعویض شود.

تعمیراتی فراتر از تعویض لنت

اگر میزان تعمیر و دست‌کاری سیستم ترمز بیشتر از صرفاً یک لنت است، مانند تعویض یا تعمیر دیسک ترمز جدید، کالیپرها و شلنگ‌ها، راهی به‌جز یک هواگیری سیستم ترمز جامع و کامل پیش روی شما نخواهد بود؛ زیرا کل سیستم هیدرولیک ترمز در این حالت دست‌کاری شده است.

تعویض لنت در ماشینی که ABS دارد

ماژول‌های ABS مدرن برای عبور سیالات مانند یک مارپیچ هستند. با رعایت همه جوانب احتیاط و دقت هنگام تعویض لنت شاید بتوان از نفوذ هوا به آن جلوگیری کرد. اما با کاهش سطح روغن یا چنانچه یکی از لوله‌ها به هر دلیلی باز باشد و پدال گاز فشار داده شود، هوا می‌تواند داخل آن شود. ازبین‌بردن این هوا گاهی به ابزار اسکن خاصی نیاز دارد تا حین هواگیری، سوپاپ‌های ABS را باز و بسته کند.

بیشتر بخوانید: دلیل سوت کشیدن لنت ترمز چیست؟

نحوه هواگیری سیستم ترمز

روش اولی که به آن اشاره می‌کنیم، طریق هواگیری به کمک یک فرد دیگر است. سؤال ابتدایی اینجاست که برای هواگیری ترمز ماشین روشن باشد یا خاموش؟ برای اکثر خودروها، به‌ویژه آن‌هایی که سیستم ABS دارند، خودرو باید خاموش باشد. اما برای بعضی خودروهای سنگین خاص که در ایران نیست، باید با حالت روشن انجام داد:

• از دورترین چرخ به راننده شروع کنید: ابتدا از چرخ عقب سمت راست شروع کنید، سپس به‌ترتیب به سراغ عقب سمت چپ، جلو سمت راست و درنهایت جلو سمت چپ بروید. این ترتیب احتمال قاطی‌شدن روغن ترمز کهنه و نو را به حداقل می‌رساند.
• پیچ هواگیری را پیدا کنید: این پیچ روی کالیپر یا سیلندر چرخ (در ترمزهای کاسه‌ای) قرار دارد. درپوش لاستیکی را بردارید و مراقب باشید آن را گم نکنید.
• آچار رینگ را روی پیچ هواگیری قرار دهید: آچاری که سرِ خمیده دارد، بهترین دسترسی را برای شما ایجاد می‌کند.
• شلنگ پلاستیکی شفاف را وصل کنید: یک سر شیلنگ را به پیچ هواگیری متصل کنید و سر دیگر آن را داخل بطری پلاستیکی که بعداً قرار است آن را دور بیندازید، قرار دهید.
• بطری را سر جای خود نگه دارید: بطری را در قسمت بالای کالیپر یا مجموعه ترمز کاسه‌ای قرار دهید و آن را ثابت نگه دارید.
• به همکار خود اعلام کنید: از او بخواهید پدال ترمز را سه بار پمپ کند، سپس آن را محکم نگه دارید و به شما تأییدش را بدهد.
• پیچ هواگیری را شل کنید: با یک‌چهارم دور، پیچ را باز کنید تا روغن وارد بطری شود. با بازشدن پیچ، پدال ترمز پایین می‌رود. مطمئن شوید همکارتان تا زمانی که به او نگفته‌اید، پدال را رها نکند.
• پیچ را به‌آرامی سفت کنید: برای متوقف‌کردن جریان روغن، پیچ را ببندید. به نیروی بیش از حد نیاز نیست، فقط یک فشار کوچک کافی‌ است.
• رهاکردن پدال: به همکارتان بگویید پدال را رها کند.
• بررسی حباب‌ها: مایع داخل شلنگ را برای وجود حباب‌های هوا بررسی کنید.
• تکرار فرایند: این کار را تا زمانی که هیچ حبابی دیده نشود ادامه دهید. مراحل بالا را برای هر چرخ تکرار کنید.
• چک‌کردن مخزن: مراقب سطح مخزن روغن ترمز باشید و در صورت نیاز آن را پر کنید تا همیشه روی علامت MAX بماند.
• تمیزکاری: روی پیچ هواگیری سیستم ترمز و نواحی اطراف که روغنی شده‌اند اسپری تمیزکننده ترمز بزنید و با یک دستمال تمیز پاک کنید.
• تست پدال: پس از هواگیری، پدال باید سفت باشد، اما لزوماً سفت‌تر از حالت قبل نخواهد بود.
• نشت‌یابی نهایی: اطراف پیچ‌های هواگیری و اتصالات را برای هرگونه نشانه نشتی چک کنید و در صورت نیاز آن‌ها را سفت کنید.

نکته مهم: با این کار همه سیستم ترمز هواگیری می‌شود. نکته مهم اینجاست که فقط اجزایی که در سیکل روغن قرار دارند هواگیری می‌شوند و چیزی به‌عنوان هواگیری بوستر ترمز نداریم؛ زیرا قطعه‌ای پنوماتیکی است و اصلاً با روغن ترمز سروکار ندارد.

پیچ هواگیری ماشین‌ها کجاست؟

پیچ هواگیری ترمز تیبا، ترمز پراید و پژو 405 همگی روی کالیپر ترمز قرار دارد. تنها تفاوتشان شاید به کیفیت و ظرافت پیچ‌ها برگردد. مثلاً ممکن است در پراید به یک آچار هواگیری ترمز با سایزی متفاوت نسبت به خودروهای دیگر نیاز داشته باشید.

پرداخت عوارض آزادراهی خودرو

روش‌های هواگیری ترمز یک نفره

روش‌های مختلفی برای هواگیری سیستم ترمز یک‌نفره و وقتی همکاری نداریم وجود دارد:

استفاده از جاذبه

این روش برای همه خودروهای مدرن امروزی جواب می‌دهد؛ زیرا سیلندر اصلی بالای چرخ قرار دارد. فقط کافی است مخزن را از روغن موتور تازه پر کنید. از دورترین چرخ (عقب راست) شروع کنید و پیچ هواگیری آن را باز کنید، مدتی آن را به حال خود رها کنید تا روغن به داخل بطری بریزد. سپس روغن را دوباره به مخزن بریزید و همین کار را برای چرخ بعدی انجام دهید. برای هر چرخ بهتر است یک ساعت صبر کنید. در آخر هم که همه پیچ‌ها را بستید، چند بار پدال را فشار دهید و تمام.

استفاده از بطری هواگیری

یک سوراخ روی درب بطری در حد عبور شلنگ و یک سوراخ بسیار ریز دیگر برای خروج هوا ایجاد کنید. مقداری روغن ترمز داخل شیشه بریزید تا انتهای شلنگ کاملاً زیر روغن بماند. این کار باعث می‌شود هوا دوباره به داخل سیستم مکیده نشود.

سر دیگر شیلنگ را روی پیچ هواگیری قرار دهید و پیچ را باز کنید. مخزن را پر کنید و سپس پدال ترمز را چند بار پمپ کنید. اگر شلنگ را چک کنید، باید پر از روغن و بدون حباب باشد. درنهایت، پیچ هواگیری سیستم ترمز را ببندید و این کار را برای هر چرخ تکرار کنید. یادتان باشد بعد از هر چرخ، مخزن اصلی را دوباره پر کنید.

استفاده از کیت هواگیری

این کیت‌ها یا نسخه آماده همان بطری هواگیری است یا اینکه شامل پمپ وکیوم و سایر ابزار مورد نیاز هستند. مثلاً پمپ وکیوم به پیچ هواگیری وصل می‌شود و با ایجاد خلأ، روغن و هوای داخل لوله به بیرون مکیده می‌شود.

سخن پایانی

هواگیری سیستم ترمز لزوماً همیشه نیاز نیست. بااین‌حال اگر نشانه‌هایی مانند اسفنجی‌شدن پدال، تغییر رنگ‌ روغن ترمز و… را دیدید یا تعمیراتی فراتر از تعویض لنت انجام دادید، به احتمال زیاد به هواگیری اساسی نیاز خواهید داشت.