بررسی درجات کیفی روغن در ۱۴ طبقه
تا اینجا متوجه شدیم که تفاوت روغن SL و SM یا تفاوت روغن SN و SM در کیفیت آنهاست. حروف بعد از حرف S مخفف چیزی نیستند و صرفاً ترجیح مؤسسه نفت آمریکا برای نامگذاری (با رعایت ترتیب حروف الفبای انگلیسی) بودهاند. در زیر از بررسی انواع روغن ماشین منسوخشده شروع میکنیم و در ادامه با بررسی روغنهای رایج، تفاوت روغن SL و SM هم آشکار میشود:
API SA (منسوخشده)
بهعنوان اولین طبقهبندی API شناخته میشود. مواد افزودنی حداقلی داشت و برای موتورهایی که قبل از ۱۹۳۰ ساخته شده بودند مناسب بود. طبیعی است که این روغن محافظت لازم در برابر خوردگی، پوسیدگی و فرسودگی را ایجاد نمیکرد و برای خودروهایی که در ادامه تولید شدند، کاملاً نامناسب بود. این نوع روغن ماشین منسوخ و نایاب است.
API SB (منسوخشده)
این نوع روغن در ادامه SA آمد و در مقاومت در برابر اکسیداسیون و محافظت در برابر رسوبات تا حدی عملکرد بهتری داشت. با وجود این پیشرفتها، همچنان آن را باید منسوخشده دانست و مانند SA دیگر نمیتوان در جایی این روغن را پیدا کرد.
API SC
نسبت به اجداد خودش مقاومت بهتری برای موتور ایجاد میکرد و برای خودروهایی که در دهه ۱۹۶۰ تولید شده بودند مناسب بود. طبیعی است که این گرید روغن برای خودروهای مدرن امروزی و نیازهایی که دارند، مناسب نیست.
API SD
نسخه پیشرفته SC بود که خاصیت پاککنندگی و ضدفرسودگی بهتری داشت و برای خودروهای بنزینی که در دهه ۱۹۷۰ تولید شده بودند، مناسب بود.
API SE
نوع ارتقایافته SD بود و نیازهای خودروهای ساختهشده در اوایل دهه ۱۹۸۰ را پاسخ میداد.
بیشتر بخوانید: انواع گریس خودرو براساس رنگ، ترکیب و کاربرد تخصصی
API SF
این سری از روغن موتور، فرمولاسیون آن را به مرحله جدیدی برد. این استاندارد کنترل بهتری بر لجن موتور، رسوبات پیستون و غلیظشدن روغن فراهم میکرد. این سطح برای موتورهای اواخر دهه ۱۹۸۰ طراحی شده بود. با اینکه روغنهای SF نسبت به استانداردهای قبلی پیشرفتهتر محسوب میشوند، موتورهای مدرن همچنان آنها را ناکافی میدانند.
API SG
فرمول روغن موتور SG تغییر قابل توجهی داشت و فاکتورهای SF را کلاً ارتقا داد و توانست هر نیازی که خودروهای ساختهشده در اوایل دهه ۱۹۹۰ داشتند، برآورده سازد. با اینکه مثل قبلیها خیلی منسوخ نیست، اما همچنان برای خودروهای امروزی نامناسب است.
API SH
ویژگی مقاومتی این سری از روغن موتور، در برابر اکسیداسیون و همچنین قابلیت کنترل رسوباتش ارتقا یافت و برای خودروهای اواخر دهه ۱۹۹۰ ساخته شده بود.
API SJ
طبق روندی که وجود داشت، این سری SJ هم ویژگیهای ارتقایافته SH را داشت و خودروهای اوایل دهه ۲۰۰۰ از آن استفاده میکردند. اما همچنان در مقایسه با روغن SN یا SL منسوخشده محسوب میشود.
API SL
تقریباً تا اینجا مشخص شده که تفاوت روغن SL و SM دقیقاً چیست؛ زیرا هر نسل، ویژگیهای بهتری نسبت به قبلی دارد. همانطور که SL نسبت به SJ دارد. این روغن برای خودروهایی که تا اواسط دهه ۲۰۰۰ ساخته شدند مناسب است و یکی از رایجترین روغنها در ایران محسوب میشود.
API SM
روغن موتور SM نسبت به SL پیشرفت قابل توجهی داشت، طوری که میزان مصرف روغن موتور در ماشینها به خاطر ویژگیهای این نسل کاهش یافت. به این ترتیب، خودروهایی که تا اواخر دهه ۲۰۰۰ تولید شدهاند از این روغن استفاده میکنند. مانند SL این روغن هم در ایران بسیار رایج است.
API SN
روغن موتور SN استاندارد کنونی برای موتورهای بنزینی است و نسبت به نسلهای قبلی خود پیشرفت قابل توجهی کرده است. این استاندارد محافظت بهتری در برابر احتراق زودهنگام در دورهای پایین ارائه میدهد و باعث بهبود مصرف سوخت میشود. روغنهای SN برای بیشتر خودروهای مدرن مناسب هستند، اما همیشه در ابتدا دفترچه راهنمای خودرو را برای مشخصات روغن توصیهشده بررسی کنید.
API SN Plus
این استاندارد نسخه بهبودیافتهای از SN است که برای مقابله با احتراق زودهنگام در دور پایین در موتورهای مدرن توربوشارژ با تزریق مستقیم بنزین (TGDI) طراحی شده است. احتراق زودهنگام در دور پایین (LSPI) نوعی احتراق غیرعادی است که باعث کوبش موتور میشود.
این پدیده در موتورهای کوچکشده و توربوشارژ بیشتر دیده میشود، اما روغنهای SN Plus دارای افزودنیهایی هستند که LSPI را کاهش میدهند و محافظت بهتری فراهم میکنند. استفاده از این روغن یک لایه محافظتی اضافی برای یک خودروی توربوشارژ ایجاد کرده و از مشکلات احتمالی موتور ناشی از LSPI جلوگیری میکند.
API SP
این استاندارد جدیدترین نوع روغن برای موتورهای بنزینی است و نیازهای در حال تکامل خودروهای مدرن و طراحیهای پیچیده موتور را برطرف میکند. بهعلاوه، نسبت به SN Plus بهبود یافته است و محافظت و عملکرد بهتری ارائه میدهد. API SP تأثیر سوختهای ترکیبی با اتانول را نیز در نظر گرفته و محافظت بیشتری در برابر رسوبات، سایش و اکسیداسیون روغن فراهم میکند.
نقدی و قسطی
تفاوت روغن SL و SM و SN
تا اینجا به اینکه روغن موتور SN چیست یا اینکه SL و SM چه ویژگیهایی دارند، اشاره کردیم. در جدول زیر تفاوتهای کلیدی این روغنها آمده است تا بهتر درک کنیم روغن موتور SL بهتر است یا SM:
| ویژگیها | SL | SM | SN |
|---|---|---|---|
| سال معرفی | ۲۰۰۱ | ۲۰۰۴ | ۲۰۱۰ |
| مناسب برای خودروهای | مدلهای ۲۰۰۴ و قدیمیتر | مدلهای ۲۰۱۰ و قدیمیتر | مدلهای ۲۰۲۰ و قدیمیتر |
| مقاومت در برابر اکسیداسیون | خوب | بهتر از SL | عالی (جلوگیری از غلیظشدن روغن) |
| کنترل رسوبات و لجن | پایه (خوب در دمای بالا) | بهبودیافته | بسیار عالی (مخصوصاً روی پیستونها) |
| محافظت از قطعات موتور (سایش) | استاندارد | بالا | بسیار بالا |
| سازگاری با قطعات لاستیکی (کاسه نمدها) | معمولی | خوب | عالی (جلوگیری از نشتی روغن) |
| محافظت از سیستم آلایندگی | ضعیفتر (فسفر بالاتر) | بهتر از SL | عالی (سازگاری کامل با کاتالیزورها) |
| محافظت از توربوشارژ | طراحینشده برای توربوهای جدید | متوسط | عالی |
| بهینهسازی مصرف سوخت | معمولی | بهبودیافته | بالاترین سطح در این گروه |
این نکته را هم باید در نظر گرفت که واضحترین تفاوت روغن SL و SM و SN در قیمتهای آنهاست. فارغ از ویژگیهای فنی، طبیعی است که وقتی یک روغن درجه کیفی بالایی داشته باشد، قیمت آن نیز افزایش پیدا کند. در حال حاضر بین این ۳ نوع روغن با حجم و برند یکسان، روغن SL کمترین و SN بیشترین قیمت را دارند.
بهترین روغن موتور برای خودروهای ایرانی
بهطور کلی، برای انتخاب بهترین روغن برای ماشین، در ابتدا باید ببینیم کارخانه سازنده چه نوع روغنی را پیشنهاد کرده است. اما حالا که میدانیم، با توجه به ویژگیها مثلاً روغن موتور SL بهتر است یا SN شاید تصمیمگیری سادهتر باشد. اما میتوان روغن موتور پیشنهادی برای هر خودرو را به این شکل در یک جدول خلاصه کرد:
| نوع روغن | درجه کیفی |
|---|---|
| SJ | ساینا، کوییک، تیبا، پراید (مدلهای ۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲ و ۱۴۱) |
| SL | سمند EF7، رانا، دنا پلاس توربو، شاهین (معمولی و توربو)، پژو ۲۰۷، پژو پارس TU5، پژو ۲۰۶، سمند XU7، پژو پارس XU7، سورن XU7 |
با اینکه تا اینجا تفاوت روغن SN و SM و SL را بررسی کردیم، اما جدول بالا نشان میدهد که موتورهای خودروهای ایرانی در فناوریهای دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ گیر کردهاند. اگرچه ممکن است خودروسازان روغن موتور پیشنهادی را بهعنوان حداقل استاندارد قابل قبول مطرح کنند، ولی خود شما میتوانید از روغنهای باکیفیتتر استفاده کنید.
ویژگی مهم دیگر روغن موتور
اگرچه آگاهی از فرق روغن موتور SL با SJ یا تفاوت روغن SL و SM مهم است، اما روغن موتور یک ویژگی مهم دیگر نیز دارد و آن هم میزان گرانروی یا ویسکوزیته است. طبق این ویژگی است که مشخص میشود یک روغن مونوگرید (تکدرجه) یا مولتیگرید (چنددرجه) است:
- روغن موتورهای مونوگرید فقط برای یک شرایط آبوهوایی مناسباند (سرد یا گرم).
- روغن موتورهای مولتیگرید نیز معمولاً چهار فصل محسوب هستند.
نتیجهگیری نهایی
در این مطلب طبقهبندی API و تفاوت روغن SL و SM و SN را بهطور ویژه بررسی کردیم. با گذشت زمان و طی سالها، روغنها در هر نسل، دائماً ویژگیهای بهتری نسبت به نسل قبلی پیدا کردهاند. از طرفی نیز میتوان گفت نیازی که خودروهای جدید داشتند، باعث خلق روغن موتورهای باکیفیتتر شده است. درنهایت، برای انتخاب روغن موتور مناسب موتور سیکلت یا ماشین باید به دفترچه راهنمای سازنده آن مراجعه کنید.
