انواع والف لاستیک خودرو

اگر بخواهیم فنی‌تر به این قطعه نگاه کنیم، باید در نظر داشته باشیم که این قطعه در هر لاستیک، بخشی از فشار وزن خودرو را تحمل می‌کند، به‌طوری که باید سالم بماند و اجازه خروج باد لاستیک را ندهد. به همین دلیل، منطقی است که والف یک خودروی سواری با یک تریلی از نظر جنس و موارد دیگر متفاوت باشد. به‌طور کلی ۴ نوع والف لاستیک داریم:

والف لاستیک تیوبلس پلاستیکی

رایج‌ترین نوع والف چرخ همین نوع است که برای ماشین‌های سواری، تریلی و کامیون‌های سیک استفاده می‌شود. این والف‌ها می‌توانند تا ۶۵ PSI فشار را تحمل کنند.

والف لاستیک تیبولس فشار بالا

این نوع از والف نیز مانند نوع اول است، با این تفاوت که توان تحمل فشارهای بالای ۶۵ را نیز دارد. به عبارت دیگر، از این والف می‌توان در تریلی و کامیون‌های متوسط تا سنگین استفاده کرد.

والف فلزی فشار بالا

والف فلزی فشار بالا، مدل‌های گیره‌ای هستند که از یک حلقه لاستیکی استفاده می‌کنند که هنگام سفت‌کردن مهره نگهدارنده، والف را در مقابل چرخ آب‌بندی می‌کند. از این نوع والف‌ها برای سرعت‌های بالا، ماشین‌های مسابقه‌ و یا سرعت‌های بالای ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت استفاده می‌کنند.

والف لاستیک با سنسور TPMS

ماشین‌هایی که سنسور کنترل باد لاستیک (TPMS) دارند، باید از والف سنسوردار استفاده کنند. این سنسور فشار داخل لاستیک را دائماً کنترل می‌کند و اطلاعات را به کامپیوتر خودرو ارسال می‌کند. این سنسور، هم روی نوع پلاستیکی و هم فلزی نصب می‌شود.

اجزای والف لاستیک ماشین

برای درک بهتر علائم خرابی والف لاستیک که در ادامه بررسی می‌کنیم، باید اجزای آن را بهتر بشناسیم. هر والف ۲ + ۱ بخش دارد:

• درپوش والف: این بخش روی همه انواع والف، هم روی سر والف تیوبلس و هم نوع فلزی آن وجود دارد. اگر به هر دلیلی این جزء آسیب ببیند، می‌تواند باعث خرابی اجزای دیگر نیز بشود. جنس درپوش می‌تواند پلاستیکی، فلزی یا فلزی با طراحی پیچ‌گوشتی باشد.
• هسته یا رابط والف: جزء اصلی آب‌بندی والف است که فشار را درون تایر حفظ می‌کند و مانع خروج باد می‌شود. هسته باید به‌شکلی محکم به تایر متصل شود. این جزء معمولاً با طول کوتاه (برای سرعت بالا)، بلند و همچنین از جنس روکش نیکل یا برنج تولید می‌شود.
• افزایش‌دهنده طول والف: این قطعه یک بخش اضافی است و لزوماً جزو اجزای اصلی والف نیست. اگر روی لاستیک قالپاق نصب کرده باشید، برای دسترسی راحت به والف بدون برداشتن قالپاق، به این افزایش‌دهنده نیاز دارید.

علائم خرابی والف لاستیک

اگر خود لاستیک سالم باشد، مهم‌ترین علامتی که مشخص می‌کند زمان تعویض والف لاستیک از راه رسیده است، کم‌شدن دائمی باد لاستیک است. اگرچه روی موارد دیگر نیز به‌شکل غیرمستقیم می‌تواند تأثیر بگذارد:

کم‌بادشدن لاستیک

اگر والف لاستیک آسیب دیده باشد، باعث نشتی باد خواهد شد. به این ترتیب، باعث کاهش باد لاستیک و پنچرشدن تدریجی آن می‌شود.

افزایش مصرف سوخت

در ادامه علامت بالا، که به کاهش فشار داخل لاستیک منجر می‌شود، مصرف سوخت نیز بالا می‌رود؛ زیرا اصطکاک و مقاومت چرخ در برابر سطح جاده زیاد شده است. به این ترتیب، خودرو برای حرکت به سوخت بیشتری نیاز پیدا می‌کند.

لرزش‌های نامعمول

در پس کاهش باد لاستیک، بالانس چرخ‌ها به هم می‌خورد و مشاهده می‌شود که فرمان ماشین را به سمتی می‌کشد. در این حالت باید سراغ بررسی والف بروید تا ببینید آیا چشمی و بدون ابزار خاصی می‌توان خرابی آن را پیدا کرد یا نه.

سخت‌شدن بادزدن یا کاهش باد لاستیک

اگر هسته والف خراب شده باشد، بادزدن یا خالی‌کردن باد را سخت می‌کند. اینجا باید سراغ تعویض یا تعمیر والف لاستیک رفت.

آسیب ظاهری

یکی از رایج‌ترین علائم خرابی والف لاستیک می‌تواند آسیب‌هایی باشد که با چشم قابل مشاهده است. مواردی مانند خوردگی اجزا و فرسودگی ماشین، رینگ لاستیک فرسوده، دما و فشار بالا، نصب نادرست والف، لرزش‌ها، زنگ‌زدگی، بیش از حد بادزدن و شرایط محیطی سخت می‌تواند والف را به‌وضوح خراب کند.

هشدار روی داشبورد

اگر خودرویی سنسور TPMS داشته باشد، هرگونه تغییر در فشار استاندارد لاستیک‌ها به‌سرعت مشخص می‌شود و چراغی را روی داشبورد روشن می‌کند.

بهترین زمان تعویض والف لاستیک

کل مجموعه لاستیک ازجمله همین والف، در معرض شدیدترین شرایط محیطی و فیزیکی قرار دارند. ازآنجاکه پس از ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر یا حداکثر ۶ سال باید سراغ تعویض لاستیک رفت، والف نیز در همین مدت باید تعویض شود. به همین ترتیب، باید هر ۴ تا ۶ سال تعویض والف لاستیک انجام شود.

نحوه تعویض والف لاستیک

اگر با علائم خرابی والف لاستیک روبه‌رو شدید و خودتان خواستید آن را عوض کنید، باید با رعایت موارد ایمنی مراحل زیر را دنبال کنید:

• مهره‌های چرخ مربوطه را کمی شل کنید.
• با استفاده از جک، خودرو را بالا ببرید و روی پایه جک قرار دهید.
• مهره‌های چرخ را کاملاً باز کرده و چرخ را از خودرو جدا کنید.
• لاستیک را روی زمین قرار دهید، به‌طوری‌ که والف رو به بالا باشد.
• درپوش والف را باز کنید. سپس با استفاده از ابزار مخصوص والف (ابزار خارج‌کردن مغزی والف)، مغزی والف قدیمی را خارج کنید تا باد لاستیک کاملاً تخلیه شود.
• با استفاده از اهرم لاستیک، لبه لاستیک (بید) را از رینگ جدا کنید.
• سپس با ضربه‌زدن آرام با چکش، بید لاستیک را از رینگ کاملاً جدا کنید.
• اهرم لاستیک (تایلیور یا تایرلیور) را در اطراف لبه رینگ حرکت دهید تا لاستیک به‌طور کامل از رینگ جدا شود.
• لاستیک را از روی رینگ بردارید. والف جدید را برداشته و آن را از سمت داخل لاستیک در جای خود قرار دهید.
• با استفاده از دم‌باریک، والف جدید را در موقعیت صحیح خود محکم و تنظیم کنید.
• لاستیک را دوباره روی رینگ قرار دهید و مطمئن شوید لبه لاستیک به‌‌درستی روی لبه رینگ نشسته است.
• لاستیک را باد کنید تا فشار بهینه و استاندارد در لاستیک ایجاد شود.
• درنهایت چرخ را دوباره روی خودرو نصب کنید و مهره‌های چرخ را محکم ببندید.

هزینه تعویض والف لاستیک در تعمیرگاه‌ها در سال ۱۴۰۵ بسته به سایز رینگ از ۳۵۰ هزار تومان به بالا متغیر است.

سخن پایانی

از واضح‌ترین علائم خرابی والف لاستیک، کاهش باد و پنچری دائمی لاستیک است. این اتفاق در ادامه به افزایش مصرف سوخت، لرزش‌های نامعمول و کشیده‌شدن خودرو به یک سمت منجر می‌شود. همچنین، آسیب‌هایی که از نظر ظاهری مشخص هستند نیز از دیگر علامت‌هایی محسوب می‌شوند که تعویض والف را بیش از پیش لازم می‌کنند.