تنظیم یکطرفه قرارداد به ضرر خریدار
روش بهظاهر قانونی دیگر این است که در جزئیات قرارداد دست میبرند و از کمدقتی و ناآگاهی خریدار سود میکنند. به نمونههایی از آن دقت کنیم:
- در قرارداد کنار مبلغ پیشپرداختی که متقاضی باید پرداخت کند، کلمه «حداقل» را جا میزنند؛ این یعنی قیمت قطعی نیست و دستشان باز است که آن را افزایش دهند.
- همین کار را برای بازه تحویل خودرو هم انجام میدهند. در قرارداد مینویسند ظرف حداقل ۳۰ روز کاری تحویل میشود؛ این «حداقل» یعنی هیچ تاریخی نهایی نشده است و میتوانند مدتزمان تحویل را به دلخواه خود افزایش دهند.
- برخی هم اصلاً در قرارداد تاریخی برای موعد تحویل خودرو ذکر نمیکنند و به این ترتیب تعهدی برای خود قائل نمیشوند.
- یکسری هم در صورت انصراف متقاضی، برای عودت هزینه او فرصتی ۶ تا ۱۲ ماهه در قرارداد در نظر میگیرند. یعنی فرد اگر انصراف دهد، جدای از اینکه بخشی از سرمایه خود را از دست میدهد، باید یک سالی هم صبر کند تا به پولش برسد.
- و اینکه در قرارداد، بندی مبنی بر اینکه در صورت دیرکرد در تحویل خودرو یا عودت هزینه، سودی به سپرده متقاضی تعلق میگیرد، ذکر نمیکنند.
پس حتماً باید قرارداد را بهدقت بخوانیم و اگر بهلحاظ قانونی متوجه بندی نمیشویم، با وکیل و مؤسسات حقوقی مشورت کنیم.
اعلام نرخ سود و قیمت پایین
یکی دیگر از روشهای کلاهبرداری خرید خودرو، که اغلب تلفنی انجام میشود، این است که به افراد شرایطی بسیار عالی با قیمتی پایینتر از هزینه واقعی خودرو در بازار یا نرخ سود پایین پیشنهاد میدهند تا وسوسه شده و وارد معامله شوند. در ادامه از شخص درخواست میشود برای حفظ شانس خرید این خودرو و دریافت تسهیلات آن، پیشپرداخت اندکی به حساب رابط واریز کنند.
در پایان هم یا دیگر خبری از این شخص و شرکت نمیشود یا کلاهبردار اطلاعات پرداختی متقاضی را به دست میآورد و حساب او را خالی میکند.
بیشتر بخوانید: روش استعلام شرکت لیزینگ از بانک مرکزی
فروش یک خودرو به چند نفر
شیوه دیگر کلاهبرداری فروش خودرو این است که برای یک خودرو همزمان با چند نفر قرارداد میبندند و از همه پیشپرداخت دریافت میکنند. بهطور معمول، اگر زمان تحویل را کمتر کنیم، احتمال این نوع از کلاهبرداری کاهش مییابد.
فروش خودروی معمولی به نام فولآپشن
این اتفاق هم بهوفور دیده میشود، بهویژه در خودروهایی که چند مدل از آنها با ویژگیهای متفاوت در بازار موجود است. مدلی را که امکانات کمتری دارد، به اسم فولآپشن به خریدار میفروشند. اغلب چون قیمت و سود کمتری اعلام میکنند، متقاضی راحت فریب میخورد.
فروش خودروی مسروقه یا دارای مشکلات قانونی
گاهی خودرویی که به فروش میرسد، سرقتی، توقیفی یا دارای پرونده قضایی است. ممکن است خریدار تازه پس از تحویل یا انتقال سند، متوجه موضوع شود، که دیگر دیر است. البته این اتفاق بیشتر برای خودروهای کارکرده میافتد و در کلاهبرداری خرید خودرو صفر کمتر به چشم میخورد.
تفاوت خودروی بازدیدشده با خودروی تحویلی
در این حالت هنگام بازدید، خودرویی سالم و کمکارکرد را به مشتری نشان میدهند، اما در زمان تحویل، خودروی دیگری با وضعیت فنی ضعیفتر یا کارکرد بیشتر به او تحویل میدهند.
این موضوع بیشتر زمانی دیده میشود که شماره شاسی خودرو و دیگر مشخصات فنی آن دقیق در قرارداد ذکر نشده است. به این ترتیب ممکن است خریدار حتی در تعویض پلاک هم متوجه این تفاوت نشود. جدای از اینکه اثبات قانونی آن هم سختتر خواهد بود.
کلاهبرداری کارشناسی خودرو
جعل در کارشناسی خودرو هم زیاد پیش میآید؛ مواردی مثل صافکاری یا رنگشدگی خودرو در آن ذکر نمیشود و از دید خریدار پنهان میماند. بنابراین حتی اگر خودرو از سوی شرکت کارشناسی شده است، باید دوباره بررسی شود. البته برخی شرکتها بابت گزارش کارشناسی تضمین مالی میدهند، که در این صورت میتواند خیالمان راحت باشد که قابلیت پیگیری قانونی را خواهد داشت.
جعل مشخصات یا شماره شاسی خودرو
برخی سودجویان هم هنگام بازدید، شماره شاسی خودرو را دستکاری میکنند و خودروی دیگری را با شماره درجشده در مدارک خودرو تحویل خریدار میدهند. این اقدام معمولاً برای پنهانکردن سابقه سرقت، تصادف شدید یا مشکلات قانونی خودرو انجام میشود.
تعویض قطعات فابریک خودرو پیش از تحویل
متأسفانه در این حالت برخی از قطعات اصلی و کارخانهای خودرو مانند باتری، لاستیک، سیستم صوتی یا سایر تجهیزات با نمونههای ارزانتر تعویض میشوند. ازآنجاکه بسیاری از خریداران هنگام تحویل خودرو دیگر بررسی دقیقی انجام نمیدهند، ممکن است تا مدتها متوجه این موضوع نشوند.
دریافت پیشپرداخت و عدم تحویل خودرو
اما رایجترین کلاهبرداری خرید خودرو همین است؛ شرکتهای غیرمجازی که پس از دریافت پیشپرداخت، تحویل خودرو را به بهانههای مختلف به تعویق میاندازند و درنهایت غیب میشوند.
برخی از این فروشندهها از نام شرکتهای معتبر یا مجوزهای جعلی استفاده میکنند تا خود را نماینده رسمی شرکتهای لیزینگ معرفی کنند. همه شرکتهای مجاز لیزینگ زیر نظر بانک مرکزی فعالیت میکنند؛ میتوانیم پیش از مراجعه از سایت بانک مرکزی استعلام بگیریم و ببینیم که مرکز موردنظر ما جزو شرکتهای دارای مجوز است یا نه.
نحوه شکایت کلاهبرداری خودرو
اگر فروشنده برخلاف مفاد قرارداد خود عمل کند، خودرو را در موعد مقرر تحویل ندهد، شرایط قرارداد را بهصورت یکطرفه تغییر دهد یا به هر شکل دیگری مرتکب کلاهبرداری شود، میتوانیم به مراجع قضایی مراجعه و شکایت کنیم.
برای رسیدگی به پرونده کلاهبرداری خودرو، هر مدرک و سندی ممکن است به کار آید. مدارکی مثل قرارداد لیزینگ، رسیدهای پرداخت، چکها، پیامکها، مکاتبات و هر مستندی که نشاندهنده تعهدات فروشنده یا شرکت باشد، میتواند در روند پیگیری و اثبات ادعا مؤثر باشد.
پس از ثبت شکوائیه و ضمیمهکردن مستندات، پرونده به دادسرا ارسال میشود. اگر جرم اثبات شود، قرار جلب متهم یا متهمان صادر میشود و سپس موضوع به دادگاه ارجاع میشود تا قاضی حکم نهایی را صادر کند. در صورت اثبات جرم، مجرم علاوهبر رد اصل مال به صاحب آن ممکن است به ۱ تا ۷ سال حبس و پرداخت جزای نقدی معادل مال اخذشده هم محکوم شود.
جمعبندی
برای اینکه به دام کلاهبرداری خرید خودرو نیفتیم، بهتر است حواسمان را جمع کنیم و پیش از امضای قرارداد، اعتبار فروشنده یا فروشندگان، مجوزهای فعالیت، سوابق کاری و مفاد قرارداد را بهدقت بررسی کنیم.