کاهش قدرت و شتاب خودرو

یکی دیگر از علائم خرابی موتور ماشین این است که خودرو دیگر کشش و شتاب گذشته را ندارد، به‌خصوص هنگام سبقت‌گیری یا سربالایی‌رفتن. دلایل متعددی برای این کاهش قدرت وجود دارد؛ مثل سوخت‌رسانی ناقص، فیلتر بنزین کثیف، انژکتورهای معیوب یا گرفته‌شده، خرابی دریچه گاز، شمع‌های فرسوده، پمپ بنزین ضعیف یا کمپر ضعیف سیلندر. اغلب کاهش قدرت و شتاب به‌طور تدریجی اتفاق می‌افتد. اگر آن را نادیده بگیریم، مشکل تشدید می‌شود و آسیب‌های پرهزینه‌تر روی دستمان می‌گذارد.

خروج دود غیرعادی از اگزوز

یکی دیگر از نشانه‌های هشداردهنده که نباید از آن غافل شد، خروج دودی با رنگ و غلظت غیرمعمول از اگزوز خودرو است. رنگ دود اگزوز اطلاعات مهمی درباره وضعیت احتراق و سلامت موتور به ما می‌دهد.

• دود آبی: یعنی روغن موتور به داخل محفظه احتراق نشت کرده است و همراه با بنزین می‌سوزد.
• دود سفید با بوی شیرین: نشان‌دهنده نشت آب یا مایع خنک‌کننده (ضد یخ) به داخل سیلندر است.
• دود سیاه غلیظ: به معنای احتراق ناقص سوخت و به‌هم‌خوردن ترکیب بنزین و هوا در سیلندر است.

افزایش غیرعادی مصرف سوخت

از دیگر علائم خرابی موتور ماشین، افزایش غیرعادی مصرف سوخت است. اگر رفتار رانندگی ما نسبت به قبل تغییری نکرده، اما مصرف سوختمان بیشتر شده، به احتمال زیاد مشکلی در موتور یا سیستم‌های مرتبط با آن وجود دارد؛ مثل خرابی سیستم جرقه‌زنی، سنسورها یا سیستم سوخت‌رسانی.

افزایش دمای بیش از حد موتور خودرو

بالارفتن دمای موتور خطرناک است و می‌تواند به قطعات موتور آسیب جدی و جبران‌ناپذیر وارد کند. به همین دلیل باید جدی گرفته شود و علت آن سریع بررسی شود. این موارد می‌توانند از دلایل افزایش دمای موتور باشند: کمبود یا نشت مایع خنک‌کننده، عملکرد نادرست پمپ آب، خرابی رادیاتور، مشکل در فن رادیاتور، فرسایش و خرابی واشر سرسیلندر.

 سروصدای غیرعادی موتور و لرزش آن

سروصدای غیرعادی هم از علائم خرابی موتور ماشین است. هر صدا یا لرزش غیرعادی که از موتور خودروی خود می‌شنویم یا حس می‌کنیم هم می‌تواند نشان‌دهنده مشکلی جدی باشد؛ برای مثال، خرابی سنسورها، سیستم جرقه‌زنی، شمع‌ها، تسمه دینام یا گیربکس.

کاهش سریع روغن موتور و تغییر رنگ آن

در موتورهای با کارکرد بالا یا موتورهای معیوب (با خرابی رینگ پیستون، خرابی گاید سوپاپ یا خرابی واشر سرسیلندر)، ممکن است مقداری روغن وارد محفظه احتراق شود و همراه با بنزین بسوزد. این باعث می‌شود مصرف روغن افزایش یابد. اگر رنگ آن هم تغییر کند، خبر از خرابی بخشی از سیستم موتور می‌دهد:

• روغن تیره و کدر: یعنی زمان تعویض خود روغن فرا رسیده است.
• روغن شیری‌رنگ یا کف‌آلود: به‌طور معمول نشانه ورود آب یا مایع خنک‌کننده به داخل روغن موتور است.
• روغن رقیق‌شده: به این معناست که روغن با بنزین یا مایع خنک‌کننده ترکیب شده و خاصیت روانکاری خود را از دست داده است.

استشمام بوی غیرطبیعی

علاوه‌بر علائم بصری و صوتی، بوهای غیرمعمول هم می‌توانند از علائم خرابی موتور ماشین باشند:

• بوی سوخت خام یا بنزین: این بو خبر از نشتی در سیستم سوخت‌رسانی و خرابی قطعاتی مثل خرابی انژکتورها و لوله‌های بنزین می‌دهد.
• بوی روغن سوخته: یعنی به احتمال زیاد روغن موتور از جایی نشت کرده و روی قطعات داغ موتور مثل منیفولد اگزوز ریخته است.
• بوی شیرین ضدیخ: این بو از نشت مایع خنک‌کننده (ضدیخ) از رادیاتور، شلنگ‌ها، یا واشر سرسیلندر نشئت می‌گیرد.

چطور از خراب‌شدن موتور جلوگیری کنیم؟

برای جلوگیری از خرابی‌های پرهزینه و جبران‌ناپذیر مثل سوختن موتور ماشین باید به همه علائم خرابی موتور ماشین که در بخش پیش ذکر شد توجه کنیم. اما برای حفظ سلامت موتور خودرو می‌توان این راهکارها را در پیش گرفت:

سرویس‌های دوره‌ای منظم

سرویس‌های دوره‌ای بهترین راه برای شناسایی زودهنگام ایرادات احتمالی در موتور و قطعات آن به شمار می‌روند. این بازبینی‌ها به ما کمک می‌کنند مشکلات کوچک را قبل از بزرگ‌شدن تشخیص دهیم و سریع رفع کنیم.

تست موتور ماشین

برای تست موتور می‌توانیم به نحوه عملکرد آن دقت کنیم؛ یک موتور سالم، سریع و نرم استارت می‎خورد، در حالت درجا بدون لرزش و با صدای یکنواخت کار می‌کند و شتاب‌گیری خوبی دارد. بااین‌حال، برای اطمینان می‌توانیم خودرو را هرازگاهی به تعمیرگاه‌ ببریم؛ متخصصان با روش‌هایی مثل تست دیاگ یا تست کمپرسور خشک و تر می‌توانند صحت عملکرد اجزای مختلف موتور را بررسی کنند.

نکته: برای بسیاری از خریداران خودرو این پرسش مطرح است که چگونه بفهمیم موتور ماشین سالم است. تعمیرگاه‌ها تست موتور ماشین هنگام خرید هم انجام می‌دهند؛ با سپردن کار به آن‌ها خیالمان از بابت سلامت فنی خودرو و جلوگیری از هزینه‌های آینده راحت خواهد بود.

تعویض به‌موقع قطعات

برخی قطعات و لوازم موتور مثل استپر موتور، تسمه تایم یا شمع طول عمر مفید مشخصی دارند. پس از این بازه زمانی فرسوده می‌شوند و در عملکرد و سلامت موتور اختلال ایجاد می‌کنند. باید به دفترچه راهنمای خودرو خود مراجعه کرده و طبق زمان‌بندی هریک برای بررسی و تعویض به‌موقع آن‌ها اقدام کنیم.

رانندگی اصولی و اجتناب از واردآوردن فشار زیاد به موتور

نحوه رانندگی هم بر سلامت موتور اثر مستقیم دارد. رانندگی پرگاز، شتاب‌گیری‌های ناگهانی، بالانگه‌داشتن دور موتور برای مدت طولانی یا فشردن بی‌دلیل پدال گاز فشار زیادی به موتور وارد می‌کند و از طول عمر مفید قطعات آن می‌کاهد. بهتر است عادات رانندگی خود را بازبینی و رفتارهای پرخطر را اصلاح کنیم.

جلوگیری از تماس مستقیم آب با موتور

آب به موتور و قطعات الکتریکی آن آسیب می‌زند. حتی برای تمیزکردن موتور هم پیشنهاد می‌کنند مواد شوینده مخصوص به کار ببریم و سطح آن را سریع با دستمال خشک کنیم. بنابراین نباید اجازه دهیم قطعات الکتریکی و حساس موتور خیس شوند.

جمع‌بندی

در این مطلب علائم خرابی موتور ماشین را با هم مرور کردیم. بنابراین، اگر با نشانه‌هایی مواجه شدیم که بر خرابی آن دلالت داشتند، باید آن را جدی بگیریم و خودرو را به متخصص نشان دهیم. به این ترتیب، هم از تبدیل مشکلات کوچک به هزینه‌های سنگین جلوگیری می‌کنیم و هم عمر مفید موتور خودروی خود را افزایش می‌دهیم.