بهبود کارایی موتور
چربی و آلودگی انباشتهشده روی موتور مانند یک لایه عایق عمل میکند و اجازه نمیدهد گرما بهدرستی خارج شود. موتور تمیز با چنین مشکلی مواجه نیست و با دمای متعادلتر و خنکتری کار میکند و تنفس بهتری دارد. درنتیجه، مصرف سوخت آن بهینه خواهد بود و راندمان بالاتری هم از خود نشان میدهد.
حفظ عمر موتور
گرد و خاک، روغن و چربی، خاک و گل و درکل آلودگیهایی از این دست بهمرور باعث ساییدگی قطعات و اختلال در عملکرد قطعات موتور میشوند و خطر آتشسوزی را افزایش میدهند. با صفرشویی موتور، قطعات آن سالمتر میمانند و عمر موتور طولانیتر میشود.
خطرهای صفرشویی ماشین
صفرشویی با وجود تمام مزایایش، اگر درست انجام نشود میتواند به خودرو آسیب بزند؛ بهخصوص اگر قرار باشد صفرشویی ماشین در خانه صورت گیرد. چون ممکن است رطوبت وارد بخشهای برقی، انژکتورها و اجزای حساس موتور شود و اختلال ایجاد کند. برخی هم داخل موتور را با فشار بالا میشویند که میتواند سیمها، کانکتورها و سنسورها را خراب کند.
در کل، آگاهی از این خطرها مهم است. اگر مهارت و ابزار کافی نداریم، بهتر است صفرشویی خودرو و موتور را به کارواشهای تخصصی و افراد باتجربه بسپاریم.
مراحل گامبهگام شستوشوی موتور (صفرشویی)
برای اینکه صفرشویی موتور نتیجه خوب و ایمنی داشته باشد، باید مراحل زیر را با دقت و بهترتیب انجام دهیم. رعایت همین جزئیات است که از آسیبدیدگی جلوگیری میکند و نتیجه استانداردی بهجا میگذارد.
آمادهسازی اولیه موتور
قبل از هر کاری، موتور باید خاموش و کاملاً سرد باشد. ریختن آب سرد روی موتور داغ میتواند به قطعات فلزی یا پلاستیکی شوک حرارتی وارد کند و باعث ترکخوردگی یا تغییر شکل آنها شود.
پاکسازی اولیه سطح موتور
در اولین قدم باید گرد و غبار، برگ، خاک و ذرات سبک را با یک برس، فرچه یا دمنده از روی موتور پاک کنیم. اگر این ذرات روی سطح بمانند و با محلول صفرشویی مخلوط شوند، یک لایه گلی و چسبنده به وجود میآورند. هرچه سطح خشکتر و تمیزتر باشد، محلول موتورشو بهتر و سریعتر عمل میکند.
پوشاندن اجزای الکترونیکی حساس موتور
آب یا هر مایع دیگری ممکن است به قطعات الکترونیکی موتور نفوذ کند و باعث اتصالی، خطای سنسورها یا حتی روشننشدن خودرو شود. برای جلوگیری از این مشکل بهتر است باتری را از پایانههای مثبت و منفی جدا کنیم. با این کار خطر برقگرفتگی و اتصالی کم میشود و محفظه زیر باتری را هم میتوانیم تمیز کنیم.
در مرحله بعد باید قطعات حساس مثل جعبهفیوز، ECU، کوئلها، شمعها، سنسورها، یونیت دریچهبرقی و هر بخش برقی در دیدرسی را با کیسه پلاستیکی بپوشانیم تا از رطوبت محفوظ بمانند.
اعمال مایع صفرشویی یا چربیزدا
پس از پوشاندن قسمتهای حساس، نوبت استفاده از محلول چربیزدا است. این اسپری صفرشویی چربیزدا را روی بخشهای مختلف موتور میپاشیم و چند دقیقه فرصت میدهیم تا چربیها، دودهها و لکههای قدیمی نرم شوند و بتوان آنها را پاک کرد. اگر چربیها خیلی سنگین یا قدیمی باشند، میتوانیم دوباره کمی محلول اضافه کنیم و فرایند را یک بار دیگر تکرار کنیم.
آبکشی و شستشوی موتور
حال باید موتور را بشوییم. برای این کار میتوانیم از واترجت یا بخارشو استفاده کنیم. اگر از واترجت کمک میگیریم، حتماً باید فشار دستگاه را روی کمترین حالت تنظیم کنیم. البته بخارشو هم باید روی فشار پایینش استفاده شود؛ چون فشار زیاد میتواند به سوکتها، ECU، کوئلها و سنسورها آسیب جدی وارد کند. در کل بهتر است هنگام آبکشی، آب را آرام، کنترلشده و با زاویه بپاشیم تا مستقیم به قطعات برقی برخورد نکند.
خشککردن کامل موتور
پس از شستوشو و چربیزدایی باید تمام بخشهای موتور را با پارچه مایکروفایبر بهطور کامل خشک کنیم. برای خشککردن قسمتهای ریز و فضاهای بین قطعات میتوان از دمنده هوا استفاده کرد. با خشککردن کامل موتور از زنگزدگی، اتصالی، خرابی سنسورها و لرزشهای غیرعادی جلوگیری میکنیم.
نکته مهم:
اگر در پی شستن موتور خودرو بدون آب هستیم، میتوانیم مرحلهه آبکشی را حذف کنیم. در این روش، پس از اعمال محلول صفرشویی، چربیها و جرمها را تنها با پارچه تمیز کرده و موتور را خشک میکنیم.
برداشتن پوششها و بازگرداندن قطعات
در پایان کار، پلاستیکها و نایلونها را از روی قطعات حساس برمیداریم و باتری را وصل میکنیم. بهتر است یک بازرسی سریع انجام دهیم تا مطمئن شویم همه شیلنگها، کانکتورها و پیچها سر جای خودشان قرار دارند و موتور آماده استفاده است.
انتخاب درست مواد صفرشویی موتور خودرو
همانطور که گفتیم، در صفرشویی، چربیزدایی میکنیم و آلودگیها و لکههای موتور را از بین میبریم. کیفیت کار در این بخش تا حد زیادی به نوع محلولی که در اینجا به کار میبریم، بستگی دارد. متأسفانه برخی رانندهها از وایتکس، نوشابه، بنزین یا گازوئیل استفاده میکنند. درست است که این مواد خاصیت پاککنندگی دارند، اما پیامدهای خطرناکی هم ممکن است داشته باشند:
- گازوئیل موتور را روغنی میکند و در معرض خطر آتشسوزی و جذب بیشتر ذرات گرد و غبار قرار میدهد.
- وایتکس خورنده است و به قطعات موتور آسیب میزند.
- مواد قندی نوشابه روی قطعات موتور رسوب ایجاد میکند.
برای شستوشوی ایمن و مؤثر، بهتر است از مواد استاندارد زیر استفاده کنیم:
نقدی و قسطی همراه با تخفیف
محلول آب و صابون
سادهترین و دردسترسترین محلول خانگی برای شستشوی موتور ماشین، ترکیب آب و صابون است. مایع صابون ظرفشویی یا دستشویی را به آب اضافه میکنیم و هم میزنیم تا صابون کاملاً حل شود. بعد با اسفنج یا برس نرم این محلول را روی سطح موتور میمالیم و شستوشو میدهیم. این محلول بیشتر برای کثیفیهای سبک و گرد و غبار جواب میدهد.
محلول جوششیرین و آب
جوششیرین هم خاصیت پاککنندگی خوبی دارد و برای ازبینبردن لکهها و چربیهای سطح موتور مناسب است. مقدار مناسبی از جوششیرین را که با آب ترکیب کنیم، یک خمیر سبک به دست میآید. این خمیر را روی قسمتهای کثیف موتور قرار میدهیم و بعد از چند دقیقه، لکهها را با برس یا دستمال پاک میکنیم.
محلول آمونیاک
آمونیاک قدرت پاککنندگی بیشتری نسبت به محلولهای آب و صابون یا جوششیرین دارد و میتواند لکهها و آلودگیهای سرسخت موتور را هم از بین ببرد.
فقط برای آمادهسازی محلول باید هر یک واحد آمونیاک را با ۱۰ واحد آب ترکیب کنیم. محلول نهایی را که روی سطح موتور بمالیم و چند دقیقه صبر کنیم، تأثیر خود را میگذارد. پس از آن میتوانیم مراحل شستوشو و آبکشی را انجام دهیم.
مواد نانو
مواد نانو بهترین محلول شستوشوی موتور ماشین محسوب میشوند. این محلولها بر پایه فناوری نانو تولید شدهاند و قدرت پاککنندگی بالایی دارند؛ میتوانند انواع لکه و چربی را بهراحتی از بین ببرند، بدون اینکه در قطعات خوردگی و خش ایجاد کنند. این مواد کمتر به آبکشی نیاز دارند و همین موضوع خطر آسیبدیدگی قطعات حساس موتور را در اثر رطوبت کاهش میدهد.
برای استفاده، معمولاً مواد نانو را با آب رقیق کرده و روی سطح موتور اسپری میکنند. سپس چند دقیقه صبر میکنند تا محلول با آلودگیها واکنش شیمیایی نشان دهد و آنها را حذف کند.
نکته:
محلول شستوشوی داخلی (Engine Flush) هم نباید به کار ببریم. برخلاف محلولهای بالا که برای تمیزکردن سطح بیرونی موتور استفاده میشوند، فلاش انجینها برای صفرشویی داخل موتور به کار میروند.
یعنی قبل از تعویض روغن موتور، محلول را مستقیم داخل موتور میریزند. با روشنشدن موتور، این محلول رسوبات داخلی سیلندر، مجاری روغن و سایر بخشهای داخلی موتور را حل و پاک میکند. درنتیجه، کیفیت روغن جدید حفظ میشود و عمر موتور افزایش پیدا کند.
چه زمانی موتور به صفرشویی نیاز دارد؟
معمولاً توصیه میشود که سالی ۲ بار موتور خودرو را صفرشویی کنیم. اما این موضوع به شرایط محیطی و میزان استفاده از خودرو بستگی دارد. اگر خودرو بهصورت روزانه استفاده میشود و بیشتر در مناطق پرگردوغبار تردد دارد، بهتر است هر ۲ یا ۳ ماه وضعیت موتور آن چک شود. هر وقت آلودگی زیاد، روغنریزی، گرد و غبار یا بقایای خاکوگل روی موتور دیدیم، دیگر نباید منتظر زمان مشخصی باشیم و بهتر است همان موقع برای تمیزکردن آن اقدام کنیم.
حرف آخر
هزینه صفرشویی خودرو و موتور آن به عوامل مختلفی مثل مواد مورد استفاده و میزان مهارت تعمیرکار بستگی دارد. اما یادمان باشد که این هزینه درنهایت طول عمر دستگاهمان را تضمین میکند. جدای از اینکه باعث میشود راندمان موتور بالا برود و به حفظ ایمنی و سلامت خودمان کمک میکند.
ازآنجاکه احتمال نفوذ رطوبت به بخشهای حساس وجود دارد، بهتر است صفرشویی را با احتیاط کامل انجام دهیم یا کار را به متخصص آن بسپاریم. این کار از هزینههای بزرگ آینده جلوگیری میکند.