نشانههای خرابی ترمز ماشین
حال که با اجزا و عملکرد سیستم ترمز خودرو آشنا شدیم، میتوانیم به سراغ نشانههای خرابی آن برویم. موارد زیر از مهمترین علائمی هستند که هنگام اختلال یا خرابی سیستم ترمز با آن مواجه میشویم:
روشنشدن چراغ نشانگر ترمز (ABS و ترمز دستی)
یکی از واضحترین نشانههای وجود مشکل در سیستم ترمز، روشنشدن چراغ هشدار روی داشبورد است. سیستم ترمز معمولاً دو چراغ هشدار دارد: چراغ ترمز دستی (قرمز) و چراغ ABS (نارنجی). روشنشدن هرکدام از این چراغها میتواند به معنای خرابی و اختلال عملکرد ترمز باشد.
وقتی این چراغها روشن شدند، باید اول مطمئن شویم که ترمز دستی کامل پایین آمده است و چرخها در حال لغزش نیستند. اگر همهچیز درست بود، باید سریع کنار بزنیم و با مکانیک تماس بگیریم.
صدای غیرعادی پدال هنگام ترمزگرفتن
یکی دیگر از نشانههای خرابی ترمز این است که با فشردن پدال، صدایی غیرعادی مثل سوت میشنویم. این صدا میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
- لنت یا دیسک ترمز درست در جای خود قرار نگرفتهاند و هنگام تماس با هم صدای سوت ایجاد میکنند.
- دیسک ترمز تاب برداشته یا ضربه دیده است.
- لنتها یا کفشکهای ترمز کاسهای بهدرستی جا نیفتادهاند.
- گرد و غبار یا ذرات ریز بین لنت و دیسک جمع شده است.
- لنتها فرسوده شدهاند.
- کفشکها و سطح کاسه ترمز دچار زنگزدگی شدهاند.
- در هر صورت، بهتر است خودرو را نزد مکانیک ببریم تا مشکل را دقیق تشخیص دهد و رفعش کند.
احساس لرزش در هنگام ترمزگیری
یکی دیگر از علائم رایج خرابی ترمز، لرزش پدال ترمز یا فرمان در هنگام ترمزگرفتن است. این اتفاق معمولاً به دلایل زیر رخ میدهد:
- تاببرداشتن روتور ترمز: روتور همان دیسکی است که لنتها به آن میچسبند تا چرخ خودرو را متوقف کنند. اگر روتور تاب داشته باشد، لنتها نمیتوانند بهصورت یکنواخت با آن تماس داشته باشند و نتیجه این میشود که هنگام ترمزگیری، پدال یا فرمان دچار لرزش میشود.
- خرابی یا گیرکردن کالیپرها در ترمز جلو: اگر کالیپرها هم پس از رهاکردن پدال ترمز درست از روتور جدا نشوند، ممکن است لرزش ایجاد شود. این مشکل معمولاً به دلیل زنگزدگی، جمعشدن گرد و غبار یا گیرکردن بخشهای متحرک کالیپر رخ میدهد.
استشمام بوی سوختگی هنگام ترمزگرفتن
اگر در ترافیک سنگین یا پس از ترمزهای پیدرپی، بوی سوختگی یا نوعی بوی تند شیمیایی حس کردیم، به احتمال زیاد مشکلی در سیستم ترمز وجود دارد. این بو معمولاً به داغشدن بیش از حد لنتها یا جوشآوردن مایع ترمز مربوط است. وقتی لنتها به دلیل ترمزگیری مداوم ساییده یا بیش از حد گرم شوند، یا مایع ترمز داغ کند، توان سیستم برای کاهش سرعت کم میشود و بوی سوختگی ایجاد میشود.
در شرایطی مثل ترافیک سنگین که مجبوریم زیاد ترمز کنیم یا پشتسرهم متوقف شویم، بهتر است هنگام ایست کامل از ترمز دستی کمک بگیریم تا فشار روی لنتها کم شود و داغ نکنند.
کشیدهشدن خودرو به یک سمت در هنگام ترمزگیری
اگر هنگام ترمزگیری، خودرو به یک سمت منحرف میشود، به احتمال زیاد عملکرد یکی از ترمزهای جلو مختل شده است. این مشکل به دلایل مختلفی ایجاد میشود؛ ازجمله:
- تنظیمنبودن روتور ترمز؛
- وجود اختلال در جریان مایع ترمز؛
- ساییدگی نامتوازن لنتها.
این مشکل بیشتر در ترمزهای شدید و سرعتهای بالا خود را نشان میدهد و ممکن است در سرعت کم قابل تشخیص نباشد. بااینحال، نادیدهگرفتن آن خطرناک است؛ زیرا میتواند باعث انحراف ناگهانی خودرو، سایش نامتقارن لنتها و خرابی زودهنگام قطعات ترمز شود.
بیشتر بخوانید: ۶ علت روشن نشدن چراغ ترمز + عیب یابی و روش تعمیر
علائم خرابی قطعات مختلف سیستم ترمز
همانطور که پیش از این گفتیم، سیستم ترمز از قطعات مختلفی تشکیل شده است؛ از لنت و روتور گرفته تا بوستر، کالیپر، پمپ و سیلندرها. خرابی هرکدام از این اجزا بهشکل خاصی روی عملکرد ترمز اثر میگذارد و با علائم خاصی خود را نشان میدهد. در ادامه مهمترین علائم خرابی قطعات مختلف سیستم ترمز را جداگانه بررسی میکنیم تا بدانیم هر علامت به چه بخشی مربوط است و چه زمانی باید به تعمیرکار مراجعه کنیم.
علائم خرابی پمپ ترمز
- نرمشدن پدال؛
- پایینرفتن بیش از حد پدال؛
- نشت روغن؛
- کاهش قدرت ترمز؛
- عدم تعادل خودرو هنگام ترمزگیری.
علائم خرابی بوستر ترمز
- سفتشدن پدال ترمز؛
- بالابودن پدال ترمز؛
- افزایش طول مسیر توقف بعد از ترمزگیری؛
- ایجاد صدای هیس یا سوت در هنگام فشردن پدال ترمز؛
- بدکارکردن موتور یا خاموششدن آن هنگام ترمزگیری.
علائم خرابی سیلندر ترمز جلو/ عقب
- نرم یا اسفنجیشدن پدال ترمز؛
- سایش نامتقارن لنت ترمز (کفشکی یا دیسکی)؛
- نشتی مایع یا روغن ترمز؛
- ضعیفشدن ترمز یا تأخیر در عملکرد آن؛
- کشیدهشدن خودرو به یک سمت در هنگام ترمزگیری؛
- عدم ثبات پدال ترمز (به کندی بالا میآید یا احساس خالیشدن میدهد)؛
- قفلکردن ترمز عقب یا چرخهای عقب؛
- بازیکردن عقب خودرو هنگام ترمزگیری با سرعت بالا.
علائم خرابی پیستون ترمز
- نشتی روغن یا مایع ترمز اطراف کالیپر یا چرخ؛
- کشیدهشدن خودرو به یک سمت در توقف؛
- لرزش پدال یا فرمان هنگام ترمزگیری؛
- سایش غیریکنواخت لنت یا زودتمامشدن آن؛
- وجود صدای غیرعادی مثل سوت یا تقه هنگام ترمزگیری.
علائم خرابی روغن ترمز
- نرم یا اسفنجی شدن پدال ترمز؛
- کاهش قدرت ترمز یا افزایش مسافت توقف؛
- تیره یا کدر شدن روغن ترمز در مخزن؛
- نشتی روغن ترمز از اتصالات یا چرخها؛
- روشنشدن چراغ ترمز یا ABS روی داشبورد.
قسطی بدون سود و پیش پرداخت
از خرابی ترمز جلوگیری کنیم
برای جلوگیری از خرابی ترمز، مهمترین کار این است که سرویسهای دورهای را جدی بگیریم و بهطور منظم انجام دهیم. اما باید همیشه سطح روغن ترمز و وضعیت لنتها را بررسی کنیم و در صورت مشاهده علائم غیرعادی مانند صدا، لرزش، بوی سوختگی یا کشیدهشدن خودرو، سریع برای تشخیص مشکل و تعمیر آن دست به اقدام بزنیم. رسیدگی به همین مشکلات جزئی مانع از ایجاد خرابیهای جدی و هزینههای سنگین تعمیرات میشود و ایمنی ما را افزایش میدهد.
