دینام ماشین چیست؟ بررسی عملکرد، علت خرابی و روش تست دینام

دینام ماشین چیست؟ بررسی عملکرد، علت خرابی و روش تست دینام

دینام ماشین

دینام ماشین حکم قلب برقی آن را دارد؛ بدون آن باتری و دیگر سیستم‌های الکترونیکی خودرو از کار می‌افتند و حتی ماشین دیگر استارت نمی‌خورد. در این مطلب دقیق توضیح می‌دهیم که وظیفه دینام چیست، چه اجزایی دارد، چگونه کار می‌کند و علائم خرابی آن چطور خود را نشان می‌دهد.

فهرست مطالب

دینام ماشین چیست؟

دینام مولد الکتریکی خودرو است که برق تولید می‌کند. دینام باتری خودرو را شارژ می‌کند و به این ترتیب ماشین می‌تواند استارت بخورد. دیگر سیستم‌های برقی خودرو مثل برف‌پاک‌کن و بالابر شیشه هم انرژی برق خود را از این قطعه تأمین می‌کنند.

دینام ماشین چه قطعاتی دارد و چطور کار می‌کند؟

دینام ماشین از اجزای مختلفی تشکیل شده است. اما از کلیدی‌ترین قطعات آن می‌توان این ۶ مورد را معرفی کرد:

  • روتور (آرمیچر) و استاتور (بالشتک): روتور قطعه‌ای استوانه‌ای‌شکل است که توسط آهن‌رباهایی احاطه شده. استاتور هم سیم‌پیچ مسی است که دور روتور قرار می‌گیرد. با چرخش روتور در این فضا میدان مغناطیسی چرخان شکل می‌گیرد و یک جریان القایی در سیم‌های مسی استاتور ایجاد می‌شود.
  • آفتامات: روتور برای ایجاد میدان مغناطیسی به جریان برق نیاز دارد که از طریق باتری تأمین می‌شود. آفتامات قطعه‌ای است که زغال در خود دارد. این زغال به کلکتوری مسی متصل است که از باتری برق می‌گیرد و آن را به زغال انتقال می‌دهد تا درنهایت به روتور برسد.
  • تسمه: این تسمه است که روتور را می‌چرخاند. تسمه دینام از یک سمت به میل‌لنگ موتور متصل است و از سمت دیگر به شفت روتور؛ پس وقتی می‌چرخد روتور را هم به گردش درمی‌آورد.
  • تنظیم‌کننده ولتاژ: این بخش میزان ولتاژ ورودی و خروجی دینام را کنترل و تنظیم می‌کند.
  • یکسوکننده دیود: دینام جریان متناوب AC تولید می‌کند و دیود این جریان را به جریان برق DC تبدیل می‌کند تا توسط باتری و دیگر سیستم‌های برقی خودرو قابل استفاده باشد.
  • فن خنک‌کننده: چرخش موتور و تولید جریان القایی حرارت زیادی تولید می‌کند. این فن گرما را آزاد می‌کند تا محیط خنک بماند.

علت خرابی دینام چه می‌تواند باشد؟

عملکرد دینام و فرایند تولید برق ممکن است به دلایل مختلفی مختل شود. از رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به ۴ مورد زیر اشاره کرد:

اتمام طول عمر مفید دینام

عمر مفید دینام ماشین بسته به کیفیت و میزان کارکرد خودرو بین ۵ تا ۸ سال است. بعد از این بازه زمانی دچار فرسودگی می‌شود و دیگر بازدهی اولیه خود را نخواهد داشت.

اختلال ECU

در خودروهای مدرن واحد کامپیوتر مرکزی (ECU) مدیریت سیستم‌های الکتریکی را به عهده دارد. اگر این واحد دچار مشکل شود ولتاژ خروجی دینام درست تنظیم نمی‌شود و شاهد عملکرد ضعیف آن خواهیم بود.

معیوب‌بودن سیم‌کشی

این سیم‌ها هستند که کار انتقال برق را در مدار انجام می‌دهند و اگر معیوب باشند یا اتصالی داشته باشند، نمی‌توانند این کار را به‌درستی انجام دهند.

پاره‌شدن تسمه

با پاره‌شدن تسمه، روتور از چرخش بازمی‌ایستد و متعاقب با آن فرایند تولید جریان برق متوقف می‌شود.

استعلام خلافی خودرو

نشانه‌های خرابی دینام ماشین چیست؟

اگر دینام ماشین خراب باشد، ممکن است باز هم خودرو حرکت کند. اما احتمال دارد در بین راه باتری به‌سرعت تخلیه شود و ماشین خاموش کند. درصورتی‌که این اتفاق در بزرگراه‌ و ترافیک‌ بیفتد، خطر زیادی به همراه دارد و احتمال بروز تصادف زیاد خواهد بود. بنابراین بهتر است نشانه‌های خرابی و سوختن دینام را جدی بگیریم:

روشن‌شدن چراغ هشدار

بارزترین نشانه دینام خراب، روشن‌شدن چراغ هشدار آن است. این چراغ هشدار به‌طور کلی خطاهای مربوط به باتری و سیستم‌های برقی خودرو را نشان می‌دهد. اما درصورت روشن‌شدن، یکی از احتمالاتی که نباید دست‌کم گرفت، خرابی دینام است.

کم‌نورشدن یا سوسوزدن چراغ‌ها

چراغ‌های خودرو برق خود را توسط دینام تأمین می‌کنند. بنابراین اگر سوسو بزنند، ناگهان خاموش یا روشن شوند، نورشان کم شود یا فقط در هنگام استارت‌زدن کم‌نور شوند، مشکل می‌تواند از اختلال عملکرد دینام باشد و باید بررسی شود.

افزایش نور چراغ‌ها و ورم‌کردن باتری

گاهی هم شارژ دینام بیش از حد است و ولتاژ زیادی وارد مدار می‌شود. در این حالت نور چراغ‌ها شدت می‌یابد یا ممکن است باتری آسیب ببیند و ورم کند.

تخلیه سریع باتری

وقتی باتری خالی می‌کند، ابتدا سلامت آن را می‌سنجند. درصورت اطمینان از سلامت آن، انگشت اتهام به‌سمت دینام گرفته می‌شود و به احتمال زیاد این دینام است که نمی‌تواند باتری را شارژ کند.

استشمام بوی سیم سوخته

گاهی سیم‌ها معیوب هستند و در برابر جریان برق مقاومت بالایی تولید می‌کنند. این مقاومت سبب تولید گرما و ذوب‌شدن سیم‌ها می‌شود و در پی آن بوی سوختگی به مشام می‌رسد.

روش تست دینام ماشین چگونه است؟

برای تست دینام بهترین روش این است که از مولتی‌متر استفاده کنیم. تمام وسایل برقی را از آن جدا می‌کنیم و سپس توسط این دستگاه ولتاژ خروجی آن را اندازه می‌گیریم. ولتاژ خروجی دینام به‌طور معمول ۱۴ تا ۱۴.۵ ولت است و اگر عدد برآوردشده دستگاه کمتر از این مقدار باشد، یعنی عملکرد دینام مشکل دارد.

در شرایطی که به مولتی‌متر دسترسی نداریم، می‌توانیم از یک لامپ کمک بگیریم. درصورتی‌که لامپ با دینام روشن نشد، یعنی فرایند تولید برق دینام به‌درستی انجام نمی‌شود.

روش ساخت دینام تقویتی چگونه است؟

گاهی دینام می‌سوزد یا یکی از قطعات اساسی آن به مشکل می‌خورد که در این صورت باید دینام به‌کل تعویض شود، قطعات جانبی آن عوض شده یا فقط بخش به‌خصوصی از آن تعمیر شود. اما گاهی فقط عملکرد آن ضعیف می‌شود و می‌توان آن را تقویت کرد. در این حالت، متخصصان مدارهای تقویتی در دینام به کار می‌برند. این مدارها ولتاژ ورودی را بالا می‌برند و سبب افزایش ولتاژ خروجی آن می‌شوند. به این ترتیب، در دورهای مختلف، موتور خودرو دیگر کم نمی‌آورد و بهترین عملکرد را از خود نشان می‌دهد.

حرف آخر

درباره وظیفه دینام ماشین صحبت کردیم و دیدیم که حکم قلب برقی خودرو را دارد. اگر این قطعه به مشکل بخورد و نتواند برق سیستم را تأمین کند، خودرو استارت نمی‌خورد یا ممکن است در حین رانندگی، خاموش کند. بنابراین بهتر است به‌طور دوره‌ای سلامت آن را بررسی کنیم و اگر نشانه‌ای از خرابی آن مشاهده‌ کردیم، به‌سرعت به تعمیرگاه مراجعه کنیم.

به این مطلب امتیاز دهید:

5 / ۵.۰
۱ رای
نویسنده مقاله
سمیه رفیعی
سمیه رفیعی هستم و چند سالی می‌شود که می‌نویسم. سال ۹۸ بود که وارد حوزۀ ترجمه، تولید محتوا و دیجیتال مارکتینگ شدم، با شرکت‌های زیادی در این مدت همکاری کردم و تا توانستم در این راه دود چراغ خوردم و مو سفید کردم. من پیوسته می‌نویسم، برای اینکه هروقت موتور انگیزه‌ام به پت‌پت افتاد، این نوشتن یک استارتی بزند و به جلو هُلم بدهد.
مطالب پیشنهادی
دیدگاه خود را بنویسید
guest
0 دیدگاه‌ها
بیشترین امتیاز
جدیدترین قدیمی‌ترین

خبرنامه ایمیلی

برای دریافت خبرنامه آدرس ایمیل خود را وارد کنید:

نتایج بیشتر..

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

اشتراک‌گذاری

تلگرام

لینکدین

توییتر

اینستاگرام

اشتراک‌گذاری با لینک مستقیم:

https://autoabzar.com/blog/car-alternator/کپی لینک

خبرنامه ایمیلی

برای دریافت خبرنامه آدرس ایمیل خود را وارد کنید: