علت دنده مرده در ماشین اتومات چیست؟

دنده‌ مرده بیشتر در خودروهایی که گیربکس دستی دارند و راننده باید خود دنده را عوض کند به چشم می‌خورد. اما در خودروهای با گیربکس اتوماتیک هم ممکن است اتفاق بیفتد. در این وسایل نقلیه واحد کامپیوتر مرکزی (ECU) با توجه به فشار واردشده بر پدال گاز و دیگر سنسورهای اطلاعاتی خود، دنده را متناسب با دور موتور و سرعت خودرو تعویض می‌کند.

با این حساب، اگر در عملکرد این سیستم اختلالی ایجاد شود، ممکن است تعویض دنده به‌درستی و به‌موقع انجام نشود و شاهد حالت دنده مرده در ماشین اتومات باشیم.

استعلام خلافی خودرو

نشانه‌های بروز حالت دنده مرده چیست؟

از نشانه‌های بارز دنده مرده این است که خودرو دیگر توان و قوت همیشگی را ندارد، شتاب نمی‌گیرد و ناخودآگاه پدال گاز را بیشتر فشار می‌دهیم. پس در درجه اول از روی تغییر رفتار خودرو متوجه مشکل می‌شویم.

اما صدای دنده مرده هنگام گاز دادن هم می‌تواند از علائم این حالت باشد. تعویض دنده در این حالت با لرزش و صدایی غیرطبیعی همراه است که به ناهماهنگی بین قطعات موتور و گیربکس برمی‌گردد. اگر اختلاف دنده و دور موتور زیاد، مسیر شیب‌دار، وزن اتومبیل بالا یا فشار روی پدال گاز زیاد باشد، صدا شدت می‌گیرد و به‌شکل تلق‌تلق به گوش می‌رسد.

بیشتر بخوانید: علت جا نرفتن دنده اتومات + نحوه رفع مشکل

عوارض دنده مرده راندن چیست؟

برخی افراد در حین رانندگی به تعویض به‌موقع دنده دقت نمی‌کنند یا به‌اشتباه تصور می‌کنند اگر در دورهای پایین تعویض دنده انجام دهند، استهلاک خودرو پایین می‌آید؛ درحالی‌که این ‌طور نیست. رانندگی در حالت دنده مرده در طولانی‌مدت عواقب و مضرات زیر را در پی دارد:

• افت شتاب و قدرت خودرو: در حالت دنده مرده، شتاب خودرو کاهش پیدا می‌کند؛ چون موتور نمی‌تواند نیروی لازم برای حرکت چرخ‌ها را فراهم کند و خودرو را به‌ سرعت مناسب برساند. این مشکل در مسیرهای شیب‌دار بیشتر خود را نشان می‌دهد.
• کاهش کنترل بر رانندگی: از دیگر معایب دنده مرده این است که تمرکز و تسلط راننده را کاهش می‌دهد و ممکن است در آزادراه‌ها، شیب‌ها و سرعت‌های بالا سبب برور تصادف شود.
  آسیب‌دیدگی قطعات موتور و گیربکس: در این شرایط فشار زیادی به موتور و گیربکس وارد می‌شود و ممکن است قطعات درگیر مثل رینگ‌ها، پیستون‌ها، بوش سیلندر، سوپاپ‌ها، یاتاقان‌ها و کلاچ آسیب جدی و جبران‌ناپذیر ببینند.
• روغن‌سوزی موتور: ناهماهنگی بین قطعات موتور و گیربکس باعث می‌شود موتور به روغن‌سوزی بیفتد.
• افزایش مصرف سوخت: موتور برای جبران کمبود نیروی خود با فشار بیشتری کار می‌کند و همین موضوع، مصرف سوخت خودرو را افزایش می‌دهد.
• سوختن واشرسرسیلندر: فشار زیادی که روی موتور است باعث می‌شود، موتور داغ کند. تکرار این اتفاق ممکن است درنهایت به سوختن واشرسرسیلندر ختم شود و احتمال احتراق را افزایش می‌دهد.

چگونه دنده مرده نرویم؟

برای اینکه دنده مرده نرویم فقط باید طرز درست تعویض دنده را بدانیم. راننده‌های حرفه‌ای از روی صدای موتور متوجه می‌شوند که چه زمانی دنده بدهند. وقتی با یک دنده مشخص حرکت می‌کنیم و گاز می‌دهیم، شتاب خودرو تا حدی زیاد می‌شود، اما بعد ثابت باقی می‌ماند و گازدادنِ بیشتر، فقط دور موتور را بالا می‌برد و صدایی زوزه‌مانند از آن خارج می‌شود. آن‌ها به‌محض تغییر صدای موتور، دنده را عوض می‌کنند.

پرداخت جریمه طرح ترافیک

اما اگر تشخیص صدا برای ما مشکل است، می‌توانیم به آمپر دور موتور دقت کنیم. وقتی به مرز ۳ هزار دور در دقیقه رسید، می‌توانیم دنده را تغییر دهیم. البته سرعت خودرو هم می‌تواند ملاک مناسبی برای انتخاب دنده باشد. هر دنده برای یک محدوده سرعت طراحی شده است. در جدول زیر می‌بینیم که در هر رنج سرعتی با چه دنده‌ای باید برانیم:

حرف آخر

متوجه شدیم که دنده مرده چیست و چرا ماشین صدای دنده مرده میده. رانندگی در این وضعیت علاوه بر افت شتاب، آسیب‌های فنی دیگری هم به خودرو می‌زند و حتی ممکن است با خاموش‌کردن خودرو سبب تصادف شود. پس اگر در چنین شرایطی قرار گرفتیم، بهتر است سریع دنده را به حالت قبل برگردانیم و این بار بعد از رسیدن به دور موتور مناسب، دنده را عوض کنیم. همچنین، حواسمان همیشه به این موضوع باشد که با سرعتی متناسب با دنده، خودرو را برانیم.