فروش وکالتی خودرو و خطر اصلی
وقتی شما روند خرید و فروش خودرو را بهشکل عادی پیش میبرید، از موفقیتآمیزبودن روند تعویض پلاک و صدور برگه سبز مطمئن خواهید شد. اما وقتی ماشین بهشکل وکالتی فروش میرود، ماجرا میتواند متفاوت باشد. وقتی شما بهعنوان خریدار خودرویی را وکالتی میخرید، اگرچه لزوماً بدهیها به شما منتقل نمیشود، اما موانعی میتواند وجود داشته باشد که شما نتوانید تعویض پلاک را تا انتها انجام دهید.
مواردی مانند داشتن پرونده قضایی، در رهن بودن ماشین، ممنوعالمعامله بودن فروشنده، مسائل انحصار وراثت، توقیف قضایی برای پرداخت مهریه، وجود تغییرات در بخشهایی مانند اتاق خودرو (زیر سؤال رفتن اصالت خودرو) و… ازجمله مسائلی هستند که مانع فک پلاک و نصب پلاک جدید ماشین شده و به توقیف آن منجر میشوند.
آیا ممکن است خلافی خودرو به نام قبلی مالک باقی بماند؟
این شاید همان موضوع اصلیای باشد که در بالا به آن اشاره کردیم. وقتی فروشنده به خریدار وکالت تعویض پلاک میدهد، بهطور معمول انتظار دارد که او پیش از تاریخ انقضای وکالتنامه روند تعویض پلاک را پیش ببرد و به پایان برساند. وقتی که خریدار این کار را انجام نمیدهد، پلاکی که روی ماشین نصب شده است، درواقع همان پلاک قبلی، به نام فروشنده باقی میماند. به این ترتیب، همه تخلفاتی که خریدار ممکن است در حین رانندگی مرتکب شود به نام آن پلاک و درواقع به نام فروشنده ثبت خواهد شد.
به این دلیل که نقطه انتهایی تعویض پلاک، فک پلاک یعنی تبدیلشدن آن از یک پلاک فعال به یک پلاک غیرفعال و سپس نصب پلاک جدید به نام خریدار است. به این ترتیب میتوان گفت که هنگام فروش وکالتی خودرو این احتمال وجود دارد که اگر روند تعویض پلاک تا انتها انجام نشود، خلافی خودرو به نام قبلی مالک باقی بماند.
اگر خودرویی که خریدهام دارای خلافی باشد، چه اقداماتی باید انجام دهم؟
بهطور کلی وقتی شما بهشکل عادی خودرویی را میخرید و تعویض پلاک را انجام میدهید، مطمئن شدهاید که خلافی توسط فروشنده تسویه و صفر شده است. بهجز مواردی خاص مثل اینکه جریمهای دیرتر از زمان مشخص در لیست خلافی به ثبت برسد و شما بعد از انتقال مالکیت متوجه آن شوید. در این مواقع، توصیه میشود که در هنگام تنظیم قولنامه بهشکل صریح به این موضوع اشاره شود که خلافیهای ثبتشده بعد از انتقال مالکیت (با توجه به تاریخ ارتکاب تخلف) بر عهده چه کسی است.
این موضوع هنگام فروش وکالتی خودرو نیز باید در نظر گرفته شود؛ یعنی برای مثال در قولنامه آورده شود که پس از اعطای وکالت و دراختیارگرفتن ماشین، خریدار (یعنی شخصی که وکالت دارد) مسئول پرداخت جرائم ثبتشده از آن تاریخ به بعد خواهد بود. طبق قانون نیز کلیه تخلفات رخداده پس از تاریخ انتقال رسمی به نام مالک جدید، بر عهده خریدار است. تاریخ مؤثر، زمان ثبت انتقال در مراجع رسمی شمارهگذاری در نظر گرفته میشود.
بیشتر بخوانید: آیا خلافی باعث ممنوعالخروجی میشود؟
انواع بدهیهای خودرو؛ آیا فروشنده مسئول پرداخت خلافی خودرو است یا خریدار؟
هنگام خرید و فروش خودرو چند نوع بدهی مختلف وجود دارد که باید تسویه شود و هزینههایی هم ممکن است در این بین وجود داشته باشد. عمده این هزینهها بر عهده فروشنده است که در زیر بهطور کامل همه بدهیها را بررسی میکنیم:
خلافی
فروشنده مسئول پرداخت خلافی خودرو است یا خریدار؟ این سؤالی است که همیشه هنگام نقل و انتقال خودرو مطرح است و تا اینجا هم به آن بارها پاسخ دادهایم. پرداخت خلافی همیشه بر عهده فروشنده ماشین است.
مالیات نقل و انتقال
مالیات نقل و انتقال را نیز باید فروشنده از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور به مالیات پرداخت کند. بهطور کلی مالیات خودروهای داخلی ۱٪ ارزش آن و خودروهای خارجی ۲٪ است. تا ۶ سال، سالانه ۰.۱٪ از مالیات نقل و انتقال کم میشود و بعد از آن عدد ثابت ۰.۴٪ در نظر گرفته میشود. اما برای خودروهای خارجی بالای یک میلیارد، مالیات نقل و انتقال از جدول زیر محاسبه میشود:
|
خودروهای خارجی بالای یک میلیارد |
|
| ارزش خودرو (تومان) |
مالیات |
|
از ۱ تا ۱.۵ میلیارد |
٪۱ |
| از ۱.۵ تا ۳ میلیارد |
٪۲ |
|
از ۳ تا ۴.۵ میلیارد |
٪۳ |
| ۴.۵ میلیارد به بالا |
٪۴ |
عوارض آزادراهی
این بدهی نیز بر عهده فروشنده است. با توجه به الکترونیکیشدن دریافت عوارض بیشتر آزادراهها، ممکن است این بدهی روی هم انباشته شود که نیاز است فروشنده آن را تسویه کند.
عوارض سالیانه شهرداری
هر مالک خودرو بهازای تردد در شهر باید عوارضی را بهصورت سالانه به شهرداری آن شهر پرداخت کند. مبلغ این عوارض برای خودروهای داخلی ۰.۰۰۱٪ قیمت رسمی (قیمت کارخانه) و برای خودروهای خارجی ۰.۰۰۱۵٪ ارزش خودرو است. البته این اعداد حدودی هستند و بهطور کلی ارزش خودرو، سال تولید خودرو و شهر محل سکونت روی مقدار آن تأثیر میگذارد.
جریمه طرح ترافیک
برای ماشینهایی که در شهرهای دارای محدوده طرح ترافیک تردد میکنند، امکان ثبت این نوع جریمه وجود دارد. نحوه محاسبه این جریمه بسته به هر شهر متفاوت است و عوامل متعدد و زیادی روی آن تأثیر میگذارند. این جریمه را نیز باید فروشنده پرداخت کند.
هزینه نصب پلاک جدید
اگرچه این مورد بدهی خودرو نیست، اما یکی از هزینههایی است که هنگام تعویض پلاک باید توسط خریدار پرداخت شود.
نتیجهگیری نهایی
بدهیهای خودرو به مالک جدید منتقل نمیشوند. بهطور کلی همه بدهیها هنگام حضور در مراکز تعویض پلاک باید از قبل صفر شده باشد. اما برعکس آن امکان دارد. هنگام فروش وکالتی ماشین، اگر خریدار تعویض پلاک را تا انتها انجام ندهد، هرگونه ارتکاب تخلف به نام پلاک حال حاضر (که متعلق به مالک قبلی است) ثبت میشود. در این مواقع توصیه میشود که در قولنامه مشخصاً به این موضوع اشاره شود که چه کسی موظف به تسویه بدهیها خواهد بود.
