نحوه تشخیص خام سوزی ماشین
احتراق ناقص و خام سوزی ماشین با علائم و نشانههایی همراه است که تشخیص آن را برای ما راحت میسازد:
بوی بنزین خام
بوی خامسوزی مهمترین نشانه آن به حساب میآید. وقتی بنزین نسوخته از اگزوز خارج میشود، بوی آن از این ناحیه منتشر میشود و در فضای داخلی کابین بهویژه در قسمت پشتی آن هم میپیچد.
دود سیاه اگزوز
بنزین نسوخته دود اگزوز را سیاه و تیره میسازد. در این وضعیت میزان آلایندگی خودرو هم افزایش مییابد و ممکن است برای دریافت برگه معاینه فنی هم به مشکل بخوریم.
تجمع دوده روی شمع
با خامسوزی بنزین کمکم روی شمع هم دوده جمع میشود که قدرت جرقهزنی آن را ضعیف میکند. ضعیفشدن قدرت جرقهزنی خود عامل دیگری میشود برای احتراق ناقص و همین مسئله پدیده خامسوزی را تشدید میکند.
کاهش قدرت موتور و افزایش مصرف سوخت
بخشی از بنزین در هنگام خامسوزی نمیسوزد و هدر میرود. پس، قدرت موتور هم متعاقب با آن کاهش مییابد. برای جبران این کاهش قدرت، راننده فشار بیشتری به موتور وارد میآورد و این کار، مصرف سوخت را بالا میبرد.
علت خام سوزی ماشین چیست؟
پیش از پرداختن به این موضوع باید بگوییم که خودروها از نظر سیستم سوخترسانی به ۲ دسته انژکتوری و کاربراتوری تقسیم میشوند. ماشینهای انژکتوری به واحد کامپیوتر (ECU) مجهز هستند. این واحد مقدار دقیق سوخت و هوا را تعیین میکند تا احتراق بهطور کامل انجام شود. اما در ماشینهای کاربراتوری چنین سیستمی وجود ندارد. سوخت و هوا در محفظه کاربراتور ترکیب شده و بهسمت موتور ارسال میشوند. در حال حاضر، فقط در میان خودروهای قدیمی میتوان سیستم کاربراتوری مشاهده کرد.
بیشتر بخوانید: فرق اکتان بوستر با مکمل سوخت چیست؟
علت خام سوزی ماشین کاربراتوری بهطور معمول دلایل ساختاری موتور و کاربراتور است؛ مثل نشتی سوپاپهای بنزین، بازماندن دریچه سوخت، گرفتگی منفذ ورودی هوا یا مرطوببودن هوای ورودی به محفظه احتراق. اما علت خام سوزی ماشین انژکتور، علاوهبر مشکلات ساختاری میتواند به واحد کامپیوتر یا سنسورهای آن هم مرتبط باشد. در ادامه این عوامل را بررسی میکنیم:
خرابی شمع و کویل
دلیل خامسوزی میتواند خرابی سیستم جرقهزنی باشد. بههرحال، این شمع و کویل هستند که با هم جرقه لازم را برای احتراق فراهم میکنند. پس اگر به هر دلیلی عملکردشان اختلال داشته باشد، احتراق در محفظه موتور بهدرستی انجام نمیشود و مقداری از سوخت نسوخته باقی میماند.
خرابی انژکتورها
انژکتورها سوخت را به درون محفظه سیلندر تزریق میکنند. اگر این بخش خراب شود و برای مثال سوراخ سوزنهای پاششی آن بزرگ یا گرفته شود، بنزین بیشتر یا کمتر از حد معمول به درون محفظه وارد میشود و نسبت ترکیبی هوا و سوخت به هم میریزد.
خرابی سنسور اکسیژن
این سنسور گازهای خروجی از اگزوز را بررسی میکند و دادههای آن را به ECU میفرستد تا بتواند درباره حجم هوای ورودی تصمیمگیری کند. اگر سنسور اکسیژن اطلاعات نادرستی ارائه دهد، واحد کامپیوتر مرکزی نمیتواند دقیق تعیین کند که چه مقدار بنزین و هوا وارد محفظه شود و موتور به حالت خامسوزی میافتد.
بیشتر بخوانید: ناک زدن موتور ماشین چیست و چرا رخ میدهد؟
اختلال در عملکرد ECU و سنسورهای الکترونیکی آن
واحد کامپیوتر مرکزی با سنسورهای الکترونیکی مثل سنسور دمای هوای منیفولد، سنسور فشار هوا و سنسور آب، اطلاعات لازم را درباره بخشهای مختلف به دست میآورد و عملکرد موتور را در بهینهترین حالت خود مدیریت میکند. پس اگر عملکرد این بخش و سنسورهای آن دچار اختلال شود، اثر آن را مستقیم روی بازدهی و قدرت موتور مشاهده خواهیم کرد و ممکن است فرایند سوختن بنزین هم مختل شود.
بنزین بیکیفیت
دلیل خامسوزی میتواند بیکیفیتی و ناخالصی بنزین هم باشد. اگر بنزین آب یا ناخالصی داشته باشد، نمیتواند کامل بسوزد و بخشی از آن از اگزوز خارج میشود.
نحوه رفع خام سوزی ماشین
با توجه به دلایلی که برای خامسوزی برشمردیم، مشخص است که چگونه میتوان از وقوع این مشکل جلوگیری و برای رفع آن اقدام کرد:
- باید سلامت شمع و سیستم جرقهزنی را بهصورت دورهای چک کنیم.
- بهطور دورهای وضعیت دریچه گاز، سنسورهای الکترونیکی و دیگر اجزای مرتبط خودرو را هم بررسی کنیم و در صورت لزوم برای تعمیر یا تعویض آنها اقدام کنیم.
- از سوخت باکیفیت و متناسب با مدل خودرو استفاده کنیم.
- فیلتر هوا را بهصورت منظم تمیز کنیم.
- نشانههای خامسوزی را جدی بگیریم و درصورت مشاهده، برای بررسی و رفع آن به تعمیرگاه مراجعه کنیم.
جمعبندی
همانطور که گفتیم، مشکل خام سوزی ماشین را باید جدی بگیریم. چون علاوهبر افزایش مصرف بنزین و پخش بوی تند آن، قدرت موتور را هم کاهش میدهد و به این ترتیب احتمال وقوع تصادف زیاد خواهد شد. بنابراین، بهمحض مشاهده نشانهها بهتر است به دنبال علت آن باشیم و اگر علت بوی خام سوزی ماشین و دیگر مشکلات پیش رو احتراق ناقص و خامسوزی بود، سریع درصدد رفع آن برآییم.
