تاثیر خلافی بر بیمه شخص ثالث در قانون جدید چگونه است؟
طبق اعلام بیمه مرکزی، در سال پیش رو صنعت بیمه از مدل خودرومحور به مدل رانندهمحور تغییر میکند. این تغییر در پی تبصره یک ماده ۱۸ قانون بیمه رخ میدهد که طبق آن بیمه مرکزی و نیروی انتظامی باید با همکاری هم امکان صدور بیمهنامه براساس ویژگیهای راننده را فراهم کنند. بدین ترتیب، تاثیر خلافی بر بیمه شخص ثالث مشخصتر و مستقیمتر خواهد شد.
در حال حاضر شرکتهای بیمه هنگام نرخگذاری و صدور بیمهنامه عواملی مثل نوع خودرو، ارزش و سال تولید آن را ملاک قرار میدهند. اما در صورت اجراییشدن این طرح، آنها به سامانه پلیس راهور متصل میشوند؛ پس میتوانند بهطور لحظهای تخلفات، نمره منفی و مبلغ خلافی هر راننده را چک کرده و این اطلاعات را در محاسبه حق بیمهشان لحاظ کنند. به این ترتیب، برای تعیین نرخ حق بیمه دیگر فقط مشخصات خودرو ملاک نیست، بلکه رفتار و سابقه رانندگی هر فرد هم نقش خواهد داشت.
البته اجرای موفقیتآمیز این طرح چالشهای خاص خودش را دارد؛ زیرساختهای فنی قوی برای اتصال سامانههای خلافی و بیمه لازم است و باید مثل فرانشیز بیمه، درصدها و شاخصهای وزندهی درستی برای تخلفات مختلف تعریف شود. از طرفی، هنوز مشخص نیست که اگر یک خودرو در دست چند راننده باشد، چطور در این طرح میتوان وضعیتشان را مدیریت کرد. با تمام این اوصاف، نمیتوان از مزیتهای آن چشم پوشید.
بیشتر بخوانید: همهچیز درباره فرار از صحنه تصادف و مجازات آن
اما مزیت تأثیر مستقیم خلافی بر حق بیمه چیست؟
با اتصال و رابطه خلافی خودرو با بیمه شخص ثالث چند اتفاق بزرگ میافتد:
- افزایش حق بیمه رانندگان پرریسک: هرچه میزان تخلفات و نمرات منفی یک راننده بیشتر باشد، ریسک او هم از دید شرکت بیمه بالاتر تلقی میشود. این موضوع به افزایش قیمت بیمه او منجر خواهد شد.
- کاهش حق بیمه رانندگان ایمن: از آن طرف، رانندگانی که سابقه تخلفات کمتری دارند و ایمنتر میرانند، مشمول کاهش در حق بیمه خواهند شد.
- کاهش تصادفات: این مکانیزم، انگیزهای قوی برای رانندگان ایجاد میکند تا مقررات راهنمایی و رانندگی را رعایت کنند و درنتیجه در بلندمدت شاهد کاهش تصادفات خواهیم بود.
پیامدهای عدم پرداخت خلافی در تمدید بیمه
اگرچه هنوز بهصراحت اعلام نشده است، اما این احتمال وجود دارد که در آینده، برای تسریع در فرایند وصول خلافیها، شرکتهای بیمه هم بهعنوان نوعی اهرم فشار عمل کنند؛ یعنی درست مثل روال تعویض پلاک یا معامله خودرو، لازم باشد که برای تمدید بیمه شخص ثالث هم برگه عدم خلافی ارائه کنیم. این سازوکار رانندگان را بیش از قبل به پرداخت بهموقع جرایم ترغیب میکند.
هرچند در حالت عادی هم عدم پرداخت بهموقع خلافی و تمدید بیمه عواقب خودش را دارد و نمیتوان آن را پشت گوش انداخت:
جریمه دیرکرد خلافی
برخی جرایم (جریمههای تسلیمی، الصاقی و خودداری) را باید ظرف مدت ۶۰ روز پرداخت کنیم. در غیر این صورت، مبلغشان بهطور خودکار در سیستم ۲ برابر میشود. از طرفی، اگر مجموع کل خلافی ما بیش از ۵ میلیون تومان شود و پلیس متوجه موضوع شود، خودرو را میخواباند.
جریمه دیرکرد بیمه ثالث
اگر بیمه شخص ثالث نداشته باشیم، پلیس راهور میتواند برای ما جریمه نقدی به مبلغ ۱۵۰ هزار تومان رد کند و خودرو را به پارکینگ انتقال دهد. از آن طرف، بیمه مرکزی هم بهازای هر روز تأخیر در تمدید بیمه، جریمهای از بیمهگزار دریافت میکند. برای بهدستآوردن مبلغ جریمه روزانه، باید حق بیمه پایه هر وسیله نقلیه را به ۳۶۵ روز سال تقسیم کنیم.
آینده رابطه بیمه ثالث و خلافی
انتظار میرود گذار به مدل رانندهمحور، تحولی بزرگ در صنعت بیمه شخص ثالث ایجاد کند. در این مدل، تاثیر خلافی بر بیمه شخص ثالث دیگر غیرمستقیم و از طریق سوابق تصادفات نخواهد بود، بلکه بهصورت مستقیم و آنی در محاسبه حق بیمه و تخصیص تخفیفها منعکس خواهد شد. با این رویکرد احتمالاً شاهد افزایش مسئولیتپذیری رانندگان، کاهش تخلفات و پایینآمدن نرخ حوادث جادهای خواهیم بود. ضمن اینکه سیستمی عادلانهتر و ایمنتر در حوزه بیمه شخص ثالث خواهیم داشت، البته به شرط آنکه چالشها و مشکلات آن بهخوبی رفع شود.
