بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت می‌کند؟

در بالا گفتیم که اشخاص ثالث، تحت پوشش کامل بیمه شخص ثالث قرار می‌گیرند. اما این همه ماجرا نیست. طبق قانون جدید بیمه شخص ثالث برای راننده مقصر، او نیز تحت پوشش خاصی از بیمه شخص ثالث قرار می‌گیرد، که در ادامه بیشتر به همه این پوشش‌ها می‌پردازیم.

خسارات مالی واردشده به اشخاص ثالث

حتماً دیده یا تجربه کرده‌اید که وقتی دو خودرو تصادف می‌کنند، راننده مقصر کارت ماشین، گواهینامه یا کارت ملی و بیمه‌نامه خود را در اختیار کسی که زیان‌ دیده است می‌گذارد، تا او پروسه دریافت خسارت از بیمه شخص ثالث را آغاز کند. این پوشش مالی، یکی از پاسخ‌هایی است که باید به سؤال «بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند»، بدهیم.

در این نوع پوشش، بیمه ثالث متعهد است که خسارات مالی وارده به خودرو یا دیگر اموال او در این تصادف را جبران کند. برای دریافت خسارت بیمه، علاوه بر مدارک لازم که در بالا به آن اشاره کردیم، گزارش پلیس نیز نیاز است تا کارشناس بیمه بتواند ارزیابی کاملی از شرایط انجام دهد و خسارت درنهایت به فرد زیان‌دیده پرداخت شود.

خسارت‌های جانی واردشده به اشخاص ثالث

وقتی خود راننده غیرمقصر یا سرنشینان آن خودرو آسیب فیزیکی می‌بینند، تحت پوشش بیمه شخص ثالث قرار می‌گیرند. در این نوع از تعهد بیمه شخص ثالث، هزینه‌های پزشکی یا خود دیه (در صورت فوت) پرداخت می‌شود. این هزینه‌های پزشکی شامل مواردی مانند هزینه‌های بیمارستان، دارو، جراحی و سایر خدمات درمانی است. وقتی صحبت از پرداخت خسارات مالی و جانی می‌شود، باید به موضوع حداقل و سقف تعهد بیمه شخص ثالث نیز اشاره کرد:

سقف تعهدات مالی و جانی شرکت بیمه سال ۱۴۰۵

سقف پوشش مالی و جانی شرکت بیمه هرساله با توجه به دیه کامل مرد در ماه‌های حرام تعیین می‌شود. در سال ۱۴۰۵ دیه کامل هر مرد در ماه‌های حرام برابر با ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان است. نحوه محاسبه و سقف پوشش در جدول زیر آمده است:

به عبارت دیگر، با پرداخت حق بیمه پایه، شما از حداقل تعهد مالی یعنی همان ۷۰ میلیون تومان برخوردار می‌شوید. اما برای رسیدن به سقف تعهد باید حق بیمه بیشتری پرداخت کنید، به این ترتیب قیمت بیمه برای شما افزایش پیدا می‌کند. اما برای پوشش جانی، فارغ از میزان حق بیمه پرداختی، از سقف تعهد آن یعنی ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان (تصادفات منجر به فوت) بهره‌مند خواهید شد.

پوشش نقص عضو سمت زیان‌دیده

سقف پوشش نقص عضو بیمه شخص ثالث در سال ۱۴۰۵ برابر با دیه کامل مرد در ماه‌های حرام، یعنی ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان است. منظور از نقص عضو، آسیب‌های دائمی مانند ازدست‌دادن اعضای بدن یا کاهش توانایی‌های جسمی فرد آسیب‌دیده است.

اگر فرد ثالث به خاطر تصادف دچار نقص عضو شود، شرکت بیمه‌گر باید براساس درصدی از دیه کامل مرد خسارات را جبران کند. البته درصد نهایی بسته به شدت و نوع آسیب تغییر می‌کند و باید برمبنای نظر پزشک تعیین شود. جدول پوشش نقص عضو به‌طور کلی در زیر آمده است:

پوشش فوت شخص ثالث ناشی از تصادفات

در‌صورتی‌که کسی از سمت آسیب‌دیده در تصادف فوت کند، دیه کامل مرد در ماه‌های حرام به خانواده متوفی پرداخت می‌شود. درواقع، در این مواقع پوشش شخص ثالث ۱۰۰درصد دیه است که در جدول بالا هم آمده است.

بیمه شخص ثالث دیه چند نفر را پرداخت می‌کند؟

بسته به کاربری خودرو و درواقع همان ظرفیتی که برای آن هنگام عقد قرارداد ثبت شده است، بیمه متعهد به پرداخت دیه است. مثلاً برای ون که ۱۰ نفر ظرفیت دارد، بیمه متعهد به پرداخت دیه برای همین تعداد خواهد بود. درصورتی‌که شرایط زیر برقرار باشد، صندوق تأمین خسارت‌های بدنی وابسته به بیمه مرکزی موظف به پرداخت خسارت خواهد بود:

• درصورتی‌که سقف تعهد بیمه برای پرداخت دیه کافی نباشد.
• افرادی بیشتر از ظرفیت مجاز خودرو سوار آن بوده و فوت کرده یا آسیب دیده باشند.
• مواقعی که راننده مقصر فراری، ناشناس یا متوفی باشد.

خسارت‌های جانی واردشده به راننده مقصر حادثه تحت عنوان بیمه حوادث راننده و سرنشینان

راننده مقصر نیز در صورت فوت یا آسیب بدنی، تحت پوشش «حوادث راننده» قرار می‌گیرد که همزمان با بیمه شخص ثالث صادر می‌شود. این پوشش در حال حاضر به‌صورت پیش‌فرض همراه با بیمه شخص ثالث ارائه می‌شود.

پوشش تعهد راننده در بیمه شخص ثالث چیست؟

درواقع، این پوشش به نوعی یک بیمه مکمل برای شخص ثالث محسوب می‌شود. در این بیمه، اگر راننده یا سرنشینان دچار آسیب جانی شوند، خسارات واردشده توسط بیمه جبران می‌شود. پوشش این بیمه برای فوت، نقص عضو دائم، جراحات و هزینه‌های پزشکی است. بدون نیاز به پرداخت هزینه اضافی این پوشش در بیمه‌نامه ثالث وجود دارد.

به این ترتیب در پاسخ به این سوال که بیمه شخص ثالث به راننده تعلق میگیرد؟ یا خیر باید گفت که بله بیمه شخص ثالث خسارت‌های جانی وارد به راننده مقصر و سرنشینانش را هم جبران می‌کند. اما هیچ تعهدی در قبال خسارت‌های مالی راننده مقصر ندارد.

خسارت تصادف با وسیله نقلیه بدون بیمه شخص ثالث

اگر با راننده‌ای تصادف کنید که بیمه شخص ثالث نداشته باشد، صندوق تامین خسارت‌های بدنی مسئولیت جبران هزینه‌ها را برعهده دارد. همان‌طور که از نام این صندوق پیدا است، فقط خسارت‌های جانی توسط این صندوق پوشش داده می‌شود و تعهدی در قبال خسارات مالی ندارد.

سقف تعهد این صندوق نیز در قبال خسارت‌های جانی همان دیه کامل مرد مسلمان در ماه‌های حرام است که در سال ۱۴۰۵ برابر با ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان می‌شود. بعد از تصادف با راننده فاقد بیمه ثالث، این صندوق تعیین خسارت می‌کند و هزینه را به راننده آسیب‌دیده می‌پردازد و سپس در ادامه همه هزینه را از راننده مقصر پس خواهد گرفت.

پوشش حمل خودروی خسارت‌دیده

در تصادفات، اگر آسیب به حدی باشد که خودروی راننده غیرمقصر نتواند حرکت کند، هزینه حمل خودرو به پارکینگ توسط بیمه شخص ثالث پرداخت می‌شود؛ البته فقط و فقط درصورتی‌که خودرو به‌هیچ‌وجه نتواند حرکت کند. معمولاً سقف پوشش هزینه تا ۵۰۰ هزار تومان است و ۱۰۰درصد توسط بیمه پوشش داده می‌شود. برای دریافت این هزینه باید مدارک لازم به بیمه ارائه شود.

خسارت به اموال عمومی

اگر در سمتِ مقابل یک تصادف، به‌جای خودرو یکی از اموال عمومی آسیب ببیند، بیمه شخص ثالث خسارت را جبران خواهد کرد. درصد پوشش این خسارات نیز ۱۰۰درصد است و بعد از بررسی کارشناس و تأیید بیمه‌گر پرداخت می‌شود. اموالی ازجمله:

• تابلوی راهنمایی و رانندگی؛
• چراغ راهنمایی؛
• تیر برق؛
• نرده‌ها؛
• گاردریل؛
• درختان و سایر تجهیزات عمومی.

خسارت تصادفات فرعی و غیرمستقیم

در ابتدای متن به اینکه بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند و اصلی‌ترین پوشش آن چیست اشاره کردیم. مهم‌ترین پوشش آن همانطور که از نامش پیداست اشخاص ثالث و اموالشان است.
اگر راننده مقصر به خودرویی برخورد کند و آن خودرو به خاطر آن تصادف به عابر پیاده یا به اموال عمومی و… برخورد کند، یک تصادف فرعی یا غیرمستقیم ایجاد می‌شود. این آسیب ایجادشدۀ غیرمستقیم نیز تحت پوشش بیمه شخص ثالث است. اگر اثبات شود آن تصادف غیرمستقیم به خاطر راننده مقصر بوده است، بیمه‌گر متعهد به پوشش هزینه‌هاست. سقف پوشش در این موارد معمولاً ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان است.

پوشش خسارت تصادف با رانندگان ناشناس یا فرارکرده

درصورتی‌که با کسی تصادف کنید و طرف مقابل با علم به مقصربودن فرار کند، صندوق تأمین خسارت‌های بدنی مسئول جبران خسارت‌های جانی واردشده به زیان‌دیدگان است. مراحل استفاده از این پوشش به شرح زیر است:

• ابتدا پس از وقوع حادثه باید سریع پلیس را خبر کرد.
• با ارائه مدارک لازم باید پرونده در صندوق تأمین خسارت‌های بدنی تشکیل شود.
• سپس مدارک حادثه باید توسط کارشناسان ارزیابی و میزان خسارت مشخص شود.
• درنهایت، خسارت به آسیب‌دیده یا بازماندگان فرد متوفی پرداخت می‌شود.

همان‌طور که در بالا هم اشاره شد، صندوق تامین خسارت‌های بدنی فقط خسارات جانی را پوشش می‌دهد و مسئولیتی در قبال هزینه‌های مالی واردشده ندارد.

خسارت تصادف با حیوانات

در پاسخ به اینکه بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند، باید بگوییم در این بین فقط پای انسان‌ها در میان نیست. در بیمه شخص ثالث، بابت تصادف با حیوانات نیز پوشش‌هایی در نظر گرفته شده است. بااین‌حال، درباره همه حیوانات صدق نمی‌کند.

تصادف با احشام و حیوانات حلال گوشت

در تصادف با احشامی (گاو، گوسفند و…) که صاحب دارند، حضور افسر راهنمایی و رانندگی و تنظیم کروکی برای دریافت خسارت از بیمه الزامی است، فارغ از اینکه تصادف در شب یا روز اتفاق افتاده باشد. لاشه حیوان نیز باید برای ارزیابی وزن و پرداخت خسارت به مالک، به شرکت بیمه تحویل داده شود.

تصادف با حیوان حرام‌گوشتی که صاحب دارد

در تصادف با حیوانات خانگی مانند سگ یا گربه، کارشناس بیمه ارزش حیوان را ارزیابی و بر اساس آن به مالک خسارت پرداخت می‌کند. هرچند این مبلغ شاید جبران‌کننده کامل خسارت عاطفی واردشده نباشد.

تصادف با حیوانات ولگرد

بیمه در تصادف با حیوانات ولگرد یا وحشی (مانند روباه و گرگ) خسارتی پرداخت نمی‌کند؛ زیرا ذی‌نفعی وجود ندارد و راننده مسئولیت قانونی ندارد. کمک به حیوان آسیب‌دیده در این شرایط، اقدامی صرفاً انسان‌دوستانه است.

پوشش افت قیمت خودرو

بر اساس این قانون، خسارت ناشی از افت قیمت خودرو تا سقف ۲۰درصد ارزش روز آن، برای خودروهایی با سن کمتر از ۱۰ سال قابل جبران است. بنابراین اگر خودروی شما در زمان وقوع تصادف کمتر از ۱۰ سال از تاریخ تولیدش گذشته باشد و در حادثه مقصر شناخته نشوید، مشمول دریافت غرامت افت قیمت خواهد بود.

در نتیجه، در زمان نگارش این مطلب تنها خودروهای تولیدشده در بازه سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۵ امکان بهره‌مندی از این پوشش را دارند. لازم به ذکر است که اجرای این قانون هیچ تاثیری بر افزایش نرخ بیمه خودرو نداشته است.

مدت زمان پرداخت خسارت بیمه شخص ثالث

اینکه بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند یک بحث است، اینکه چقدر طول می‌کشد تا پرداخت کند بحث دیگری است. کلاً پروسه پرداخت خسارات، بسته به هر بیمه‌گر متفاوت است، اما معمولاً شرکت‌ها بین ۱۰ تا ۱۵ روز کاری خسارت مالی را پرداخت می‌کنند. اما در مواقعی ممکن است تا یک ماه هم زمان ببرد. برای پرداخت خسارات جانی حداقل باید ۲۰ روز منتظر ماند. اما در صورت وجود حادثه منجر به مرگ (وجود متوفی)، شاید این مقدار افزایش پیدا کند تا توافقات لازم انجام شود.

۴ نکته درباره قوانین بیمه شخص ثالث در تصادف

حالا که متوجه شدیم بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند، باید به چند نکته پیرامون خود بیمه شخص ثالث و دریافت خسارت اشاره کنیم:

1. برای اینکه بیمه شخص ثالث بتواند هزینه‌ها را پرداخت کند، بیمه‌نامه باید اعتبار داشته باشد و منقضی نشده باشد.
2. برای دریافت خسارت مالی و جانی حداکثر ۵ روز کاری پس از حادثه باید اقدام کرد.
3. یکی از اصلی‌ترین مدارکی که برای دریافت خسارت از بیمه شخص ثالث نیاز است، کروکی پلیس است.
4. اگر بیمه‌گزار مدارک کاملی داشته باشد و دادگاه نیز رأی به نفع او مبنی بر دریافت خسارت داده باشد، شرکت بیمه‌گر باید در اسرع‌وقت خسارات را پرداخت کند. در صورت تعلل مشمول جریمه خواهد شد.

بیمه شخص ثالث کدام خسارت ها را پرداخت نمی کند؟

در مقابل اینکه بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند، خسارات و حوادثی هم هست که بیمه شخص ثالث تعهدی در قبال آن ندارد:

• خسارات وارد به خودروی راننده مقصر؛
• خسارت مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو؛
• درصورتی‌که تصادف به قصد خودکشی یا سقط جنین باشد؛
• درصورتی‌که تصادف به قصد انتقام و آسیب‌رسانی عمدی باشد؛
• اگر راننده گواهینامه نداشته باشد یا گواهینامه متناسب آن خودرو نداشته باشد، بیمه خسارت را پرداخت می‌کند، اما تمام آن را از خود شخص مقصر دریافت خواهد کرد؛
• اگر وسیله نقلیه سرقتی باشد و خود راننده از این موضوع آگاه باشد.

قانون جدید بیمه شخص ثالث چیست؟

براساس تبصره یک ماده ۱۸ قانون بیمه اجباری شخص ثالث، بیمه مرکزی در همکاری با نیروی انتظامی می‌بایست صدور بیمه‌نامه ثالث بر اساس ویژگی‌هایی راننده را فراهم می‌کرد. درواقع، در این تقسیم‌بندی رانندگان به دو دسته کم‌خطر و پرخطر تقسیم می‌شوند تا به این شکل کسانی که رانندگی کم‌خطری دارند در هزینه بیمه تخفیفاتی دریافت کنند.

همچنین براساس ماده ۴۸ قانون بیمه شخص ثالث، کارت سوخت وسایل نقلیه‌ای که بیمه شخص ثالث ندارند باید باطل شود. با اینکه این قانون هنوز به‌طور کامل اجرایی نشده است اما گفته می‌شود برای خودروهای گازوئیل‌سوز اجرا شده و بیش از ۵۰ هزار کارت سوخت در این طرح غیرفعال شده است.

روش‌های استعلام بیمه ثالث

بهترین راه برای استعلام بیمه شخص ثالث، استفاده از سامانه سنهاب است. سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه ۴ راه برای استعلام بیمه شخص ثالث در اختیار شما قرار می‌دهد:

• استعلام با کد یکتای بیمه نامه و کد ملی بیمه‌گزار؛
• استعلام با انتخاب شرکت بیمه‌گر، شماره بیمه نامه و کد ملی بیمه‌گزار؛
• استعلام با کد VIN خودرو؛
• استعلام با پیامک.

سخن پایانی

در این مطلب درباره اینکه بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند و همچنین مواردی که پوششی ندارد صحبت کردیم. در کنار این موارد، اگر مورد خیلی خاصی به ذهنتان می‌رسد و به آن شک دارید، بهتر است آن را با شرکت بیمه خود در میان بگذارید. همچنین، در صورت نیاز برای تهیه بیمه شخص ثالث و بیمه بدنه، سامانه اتو ابزار در اختیار شماست. در این سامانه، شما با واردکردن اطلاعات خودروی خود می‌توانید انواع طرح‌های شرکت‌های بیمه را یکجا ببینید و مقایسه کنید.