فیلتر هوا و فیلتر سوخت کثیف

فیلتر هوا و فیلتر سوخت درواقع نقش سیستم تنفسی و تغذیه خودرو را دارند. هر دو وظیفه دارند ناخالصی‌ها را قبل از ورود به موتور حذف کنند تا احتراق به بهترین شکل ممکن انجام شود. حالا تصور کنید که یکی از این فیلترها کثیف یا مسدود شود:

• فیلتر هوا که کثیف باشد، حجم هوای ورودی کاهش می‌یابد و نسبت هوا به سوخت از حالت استاندارد خارج می‌شود.
• فیلتر سوختِ گرفته یا کهنه هم باعث می‌شود سوخت به‌سختی به موتور برسد و فشار آن افت پیدا کند.

نسبت هوا و سوخت که مناسب نباشد، فرایند احتراق ناقص اتفاق می‌افتد و درنتیجه شتاب خودرو کاهش پیدا می‌کند. علت کاهش شتاب خودرو در سربالایی در اغلب مواقع گرفتگی همین راه تنفسی و اختلال در سوخت‌رسانی است.

خرابی سنسورهای موتور (سنسور اکسیژن، MAF و دریچه گاز)

در خودروهای امروزی، بیشتر تنظیمات موتور، از مقدار سوخت تزریق‌شده گرفته تا زمان جرقه‌زنی، براساس اطلاعاتی است که سنسورهای مختلف به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) می‌فرستند.

• سنسور اکسیژن: این سنسور میزان اکسیژن باقی‌مانده در دود خروجی موتور را اندازه می‌گیرد تا ECU بتواند مقدار دقیق ترکیب هوا و سوخت را تعیین کند.
• سنسور جریان هوای ورودی (MAF): این قطعه میزان هوای ورودی به موتور را می‌سنجد و اگر دچار آلودگی یا خرابی شود، داده‌های اشتباهی را به ECU می‌فرستد.
• سنسور موقعیت دریچه گاز: این قطعه میزان بازشدن پدال گاز را به ECU گزارش می‌دهد و اگر خطا داشته باشد، موتور نمی‌تواند متناسب با فشردن پدال گاز، واکنش نشان دهد.

هریک از این سنسورها که دچار خرابی یا خطا شوند، نسبت هوا به سوخت به‌ هم می‌ریزد و موتور نمی‌تواند با قدرت طبیعی کار کند؛ درنتیجه شتاب خودرو کاهش پیدا کرده و در کل ماشین کند عمل می‌کند.

خرابی یا گرفتگی سیستم اگزوز و مبدل کاتالیزوری

سیستم اگزوز هم می‌تواند علت شتاب نداشتن ماشین روی گاز باشد. اگزوز مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق موتور محسوب می‌شود. این گازها باید به‌سرعت از موتور خارج شوند تا چرخه احتراق بعدی با قدرت کامل انجام شود. مبدل کاتالیزوری در مسیر خروج دود قرار دارد و آلاینده‌های سمی را به گازهای بی‌ضررتر تبدیل می‌کند.

هرگونه انسداد یا خرابی در مسیر اگزوز و کاتالیزور باعث می‌شود گازهای خروجی در سیلندر باقی بمانند و موتور نتواند هوای تازه کافی برای احتراق بعدی دریافت کند. نتیجه‌ آن هم مشخص است: کاهش شتاب و افت توان خودرو.

در خودروهای توربوشارژ، گرفتگی اگزوز اثر شدیدتری دارد؛ چون توربو برای افزایش توان موتور، به جریان آزاد و سریع دود نیاز دارد و هر مانعی در مسیر دود باعث فشار برگشتی به موتور و کاهش راندمان توربو می‌شود.

بیشتر بخوانید: آموزش نحوه تعویض آب رادیاتور خودرو

پمپ سوخت ضعیف یا فشار سوخت نامناسب

پمپ سوخت وظیفه دارد بنزین یا گازوئیل را با فشار مشخصی از باک به‌سمت انژکتورها بفرستد. پس اگر این پمپ ضعیف شود، فشار سوخت کافی نخواهد بود و سوخت‌رسانی به موتور ناقص انجام می‌شود. در چنین شرایطی، مخلوط هوا و سوخت به‌درستی تنظیم نمی‌شود و احتراق کامل صورت نمی‌گیرد. همین موضوع باعث کاهش توان موتور و افت محسوس شتاب، به‌خصوص در حرکت اولیه یا هنگام سبقت گرفتن می‌شود.

در خودروهای دوگانه‌سوز، این مشکل معمولاً زمانی بروز می‌کند که سیستم گاز به‌درستی تنظیم نباشد یا پمپ بنزین به دلیل عدم استفاده (کار مداوم با گاز cng) خشک و فرسوده شده باشد. علت شتاب‌نداشتن ماشین پراید و پژو ۴۰۵ دوگانه سوز اغلب همین است. با بررسی منظم فیلتر و فشار سوخت و تست عملکرد پمپ می‌توان به‌راحتی از بروز این مشکل جلوگیری کند.

استعلام جریمه خودرو

کمپرس یا تراکم پایین سیلندرها

برای عملکرد صحیح موتور و تولید قدرت کافی، میزان تراکم ترکیب سوخت و هوا در سیلندرها باید در حد استاندارد باشد. این تراکم باعث می‌شود جرقه ایجادشده توسط شمع، انرژی لازم برای حرکت پیستون‌ها و درنتیجه چرخش چرخ‌ها را آزاد کند.

اگر تراکم سیلندرها پایین باشد، یعنی حجم هوا و سوختی که در لحظه احتراق فشرده می‌شوند کم است؛ درنتیجه موتور نمی‌تواند انرژی کافی تولید کند و خودرو در هنگام شتاب‌گیری ضعیف و کند عمل می‌کند.

خرابی انژکتور سوخت

انژکتورها وظیفه دارند سوخت را به میزان دقیق و با فشار مناسب وارد محفظۀ احتراق کنند تا ترکیب سوخت و هوا بهینه باشد. اگر انژکتور دچار گرفتگی یا خرابی شود، سوخت به‌صورت ناقص یا نامتناسب وارد سیلندر می‌شود، موتور در دورهای بالا و هنگام شتاب‌گیری دچار ریپ یا کندی می‌شود و مصرف سوخت افزایش پیدا می‌کند.

مشکل گیربکس یا انتقال نیرو

گاهی هم علت کم آوردن ماشین در حرکت اولیه به موتور و احتراق سوخت ربطی ندارد و مشکل به گیربکس برمی‌گردد. گیربکس و سیستم انتقال نیروی خودرو، نیروی تولیدشده توسط موتور را به چرخ‌ها منتقل می‌کنند. با این حساب، اگر هر جزء از این سیستم دچار مشکل شود، خودرو توان کافی برای شتاب‌گیری یا حرکت سریع در سربالایی‌ها و دنده‌های بالا را نخواهد داشت. حتی اگر موتور آن سالم باشد و سنسورها به‌درستی کار کنند.

عدم تنظیم تسمه تایم

علت شتاب نداشتن ماشین سمند و دیگر خودروهای قدیمی می‌تواند عدم تنظیم یا خرابی تسمه تایم باشد. تسمه تایم، هم‌زمانی حرکت میل‌بادامک و میل‌لنگ را در موتور حفظ می‌کند تا سوپاپ‌ها و پیستون‌ها با هم هماهنگ کار کنند. اگر تسمه تایم شل، کشیده یا فرسوده باشد، زمان‌بندی بازوبسته‌شدن سوپاپ‌ها به هم می‌ریزد و احتراق کامل در سیلندر اتفاق نمی‌افتد؛ درنتیجه موتور توان لازم برای شتاب‌گیری و حرکت سریع را از دست می‌دهد.

راه های افزایش شتاب خودرو

برای افزایش شتاب ماشین در درجه اول باید مشکلاتی را که در بخش قبل مطرح شد، بررسی کنیم و اگر مواردی مثل خرابی شمع‌ها، گرفتگی فیلتر هوا، خرابی سنسور اکسیژن، فرسودگی تسمه تایم یا انسداد در سیستم اگزوز، علت کاهش شتاب خودرو هستند، سریع آن‌ها را رفع‌ کنیم.

بهتر است هیچ‌وقت سرویس دوره‌ای خودرو را پشت گوش نیندازیم. ماشین را در فواصل منظم بررسی کنیم و طبق دفترچه راهنما، اگر عمر مفید روغن موتور، فیلترها یا سایر قطعات آن به پایان رسیده بود، بدون تأخیر آن‌ها را تعویض کنیم. به این ترتیب، اصلاً با مشکلاتی مثل کاهش شتاب روبه‌رو نخواهیم شد و عملکرد موتور همیشه در حالت بهینه خود خواهد بود.

برخی رانندگان برای بهبود شتاب از چیپ افزایش شتاب خودرو استفاده می‌کنند. این قطعه کوچک به درگاه دیاگ خودرو متصل می‌شود و با برقراری ارتباط با ECU، اطلاعات موتور را تحلیل می‌کند. سپس براساس این اطلاعات مقادیری مثل نسبت سوخت به هوا و شدت پاشش سوخت را طوری تغییر می‌دهد تا واکنش گاز بهبود پیدا کند و شتاب ماشین زیاد شود.

البته باید توجه داشت که این چیپ روی همه خودروها تأثیر محسوس ندارد. در خودروهایی مانند سمند یا سایر مدل‌های داخلی که ECU محدودتری دارند، به‌طور معمول این تغییرات ناچیز هستند و به چشم نمی‌آیند. از چیپ‌های غیراستاندارد هم به‌هیچ‌وجه نباید استفاده کنیم، چون ممکن است به سیستم الکترونیکی خودرو آسیب بزنند یا مصرف سوخت را بالا ببرند.

حرف آخر

علت کاهش شتاب خودرو بسته به نوع و شرایط آن می‌تواند متفاوت باشد. گاهی هم حاصل فرسودگی تدریجی چند قطعه یا بی‌توجهی به سرویس‌های دوره‌ای است. با‌این‌حال، اگر احساس کردیم ماشینمان دیگر مثل قبل قدرت ندارد یا در سربالایی و هنگام گازدادن کم می‌آورد، بهتر است به یک متخصص مراجعه کنیم تا مشکل را بررسی کند. در اغلب موارد با یک سرویس ساده و تعویض چند قطعه مصرفی، شتاب خودرو دوباره به حالت اولیه برمی‌گردد.

بهتر است خودرو را بیمه بدنه کنیم تا در صورت بروز حادثه و آسیب به قطعات، فشار مالی سنگینی به ما وارد نشود و بتوانیم سریع‌تر برای تعمیر یا تعویض آن‌ها اقدام کنیم. در سامانه اتو ابزار می‌توانیم شرایط شرکت‌های مختلف بیمه را یکجا ببینیم و برای اتومبیل خود بهترین پوشش بیمه‌ای را انتخاب کنیم.