محل تابش نورها را روی دیوار علامتگذاری کنیم
حال باید چراغها را روشن کنیم. روی دیوار دو ناحیه روشن دیده میشود که مربوط به چراغهای سمت راست و چپ است.
ابتدا با چسب نواری یا ماژیک، مرکز نور هر چراغ را روی دیوار علامت میزنیم و بعد با متر، فاصله این نقاط را تا زمین اندازه میگیریم تا ارتفاع هر دو چراغ مشخص شود. سپس مرز بین قسمت روشن و تاریک هر چراغ را روی دیوار مشخص میکنیم که همان خط برش نور است. باید حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر پایینتر از خط برش نور، یک خط افقی دیگر بکشیم. در ادامه به این علامتگذاریها و اندازهگیریها نیاز خواهیم داشت.
نکته: در این مرحله فقط باید نور پایین را روشن کنیم. چراغ مهشکن و نور بالا باید خاموش باشند.
ارتفاع چراغها را تنظیم کنیم
در بخش قبل فاصله بین مرکز هر نور و سطح زمین را مشخص کردیم. اگر ارتفاع دو چراغ از سطح زمین با هم اختلاف دارند، باید آنها را یکسان کنیم.
برای این کار کاپوت را باز میکنیم و به سراغ پشت چراغها میرویم. پشت هر چراغ معمولاً دو پیچ تنظیم وجود دارد: یکی برای تنظیم عمودی (بالا و پایین) و دیگری برای تنظیم افقی (چپ و راست). با پیچگوشتی آنها را طوری تنظیم میکنیم که مرکز دو چراغ در یک ارتفاع و در یک راستا قرار بگیرند.
نکته: محل پیچهای تنظیم و نوع دسترسی به آن ممکن است در خودروها متفاوت باشد. تنظیم نور چراغ عقب و جلو تیبا، پژو پارس و پژو ۴۰۵ به همین شکل است؛ یعنی پیچ تنظیم نور در پشت قاب چراغ و کنار محفظه موتور قرار دارد و میتوان با پیچگوشتی دوسو آن را تنظیم کرد.
اما تنظیم نور چراغ کوییک و مدلهای بالاتر بهصورت خودکار قابل انجام است. این خودروها به سیستم تنظیم خودکار یا بالانس ماتیک مجهز هستند و میتوان در آنها بهصورت برقی زاویه نور را متناسب با وزن و ارتفاع خودرو تغییر داد.
بیشتر بخوانید: علت ریختن آب زیر ماشین + راهکارهای رفع مشکل
زاویه چراغها را تنظیم میکنیم
اگر با فاصلهگرفتن از دیوار، زاویه نور در همان ارتفاع قبلی خود بماند، چشم رانندههای روبهرو را میزند. برای همین استاندارد جهانی این است که با فاصله حدود ۱۰ متر، پرتو نور هم باید در حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر پایینتر از حالت اولیه خود بیفتد.
پس ماشین را ۱۰ متر به عقب میبریم و دوباره چراغها را روشن میکنیم. حالا باید ببینیم خط برش نور هر چراغ روی کدام خط افقی قرار گرفته است. اگر نور بالاتر از خط افقی است، زاویه چراغ بیشازحد بالاست و اگر پایینتر افتاده، باید زاویه را کمی بالا ببریم. با تنظیم مجدد پیچها، مطمئن میشویم که هر دو پرتو نور در محدوده استانداردی قرار گرفتهاند.
در جاده تست کنیم
بعد از تنظیم، بهتر است خودرو را در جادهای خلوت یا تاریک امتحان کنیم تا مطمئن شویم نور نه خیلی بالا میتابد و نه بیش از حد نزدیک است.
تنظیم نور چراغ خودرو با دستگاه
اما روش دقیق و استاندارد برای تنظیم نور چراغ خودرو، استفاده از دستگاه مخصوص آن است. این دستگاهها در تعمیرگاهها و مراکز معاینه فنی در دسترس هستند و با تقریب خوبی شدت نور و ارتفاع آن را اندازهگیری میکنند. با تکیه بر اطلاعات این دستگاهها میتوان تنظیم چراغها را خیلی دقیق انجام داد و اگر لازم است شدت تابش نور را تقویت کرد.
دستگاه تنظیم نور چراغ خودرو بسته به نحوه کار در ۳ دسته یافت میشود:
- دستگاه تنظیم چراغ آنالوگ: این دستگاه سادهترین تنظیمکننده نور چراغ است که از یک جعبه نور و نورسنج عقربهای بهره میبرد. معمولاً به همراه آینه، پایه و ستون ارائه میشود و میزان و زاویه نور چراغها را بهصورت مکانیکی نشان میدهد.
- دستگاه تنظیم چراغ آینهای: در این نوع دستگاه، از آینه برای اندازهگیری و بررسی زاویه تابش نور استفاده میشود. با کمک بازتاب نور روی آینه، تنظیمکننده میتواند انحراف نور را مشاهده و اصلاح کند.
- دستگاه تنظیم چراغ لیزری: این دستگاه بهجای آینه از یک یا دو پرتو لیزر استفاده میکند. فناوری لیزر دقت تنظیم را بسیار بالا میبرد و به این ترتیب میتوان در کمترین زمان با بالاترین دقت چراغها را تنظیم کرد.
در کل، نحوه تنظیم نور چراغ خودرو با دستگاه دقیقتر و راحتتر از شیوه دستی است. دیگر نیاز نیست خودرو را جابهجا کنیم و مدام با متر و ماژیک درگیر باشیم. ضمن اینکه این دستگاهها میزان شیب سطح را هم در محاسبات خود در نظر میگیرند.
برای استفاده از آنها ابتدا میزان فشار تایرها و بنزین موجود در باک را در حالت استاندارد قرار میدهند و بعد چراغها را روشن میکنند. سپس دستگاه را مقابل هر چراغ قرار میدهند تا اندازهگیریهای لازم را انجام دهد. در پایان هم براساس دیتای دستگاه، پیچهای چراغها را تنظیم میکنند تا نورها در زاویه، جهت و ارتفاع مناسب قرار بگیرند.
بیشتر بخوانید: دلیل کار نکردن فن خودرو چیست؟
۵ روش تقویت نور چراغ خودرو
ممکن است در حین تست و تنظیم ارتفاع چراغ متوجه شویم که شدت تابش آن هم کم شده است. در این حالت چند کار میتوان انجام داد:
تمیزکردن سطح چراغها
با گذشت زمان، روی سطح طلق چراغ گردوغبار، بخار روغن یا جرم جاده مینشیند که نوردهی را کاهش میدهد. با شستوشو یا پولیش ملایم میتوان سطح چراغ را شفاف کرد و میزان روشنایی آن را افزایش داد.
تعویض لامپهای فرسوده یا کمنور
بهصورت کلی، لامپهای هالوژن پس از مدتی نورشان کم میشود، حتی اگر نسوخته باشند. پس اگر با شستوشو مشکل حل نشد، بهتر است به فکر تعویضشان باشیم. با لامپهای جدید و البته باکیفیت میتوان نوردهی را بهبود بخشید. فقط باید یادمان باشد که توان لامپ مطابق استاندارد خودرو باشد تا به سیمکشی یا لنز چراغ آسیب نزند.
بررسی سیمکشی چراغ
سوکت فرسوده و مشکل در سیمکشی هم ممکن است سبب افت ولتاژ چراغها باشد. باید اتصالات را چک کرده و ترمینالها را تمیز کنیم. در صورت نیاز میتوان رله تقویت چراغ به کار برد تا جریان برق بهطور کامل به لامپ برسد و نور بهطور محسوسی افزایش یابد.
استفاده از لامپهای LED یا HID استاندارد
در خودروهایی که امکان ارتقا دارند، میتوان بهجای لامپهای هالوژن قدیمی از مدلهای جدید LED یا زنون (HID) استفاده کرد. این لامپها مصرف کمتر، عمر طولانیتر و درخشندگی بیشتری دارند. البته باید مدل مناسبی برای هر چراغ نصب شود و تنظیمات آن دقیق باشد تا باعث خیرگی و آزار دیگر رانندگان نشود.
تنظیم دقیق زاویه نور چراغها
گاهی هم چراغها نور کافی دارند، اما به دلیل تنظیمنبودن زاویه، روشنایی روی سطح جاده نمیافتد. در بخشهای پیشین دراینباره صحبت کردیم که میتوان بهصورت دستی یا با دستگاه آنها را در ارتفاع و زاویه مناسب تنظیم کرد.
مراکز تست و تنظیم نور چراغ خودرو در تهران
برای تست و تنظیم نور چراغ باید به مراکز معتبر و متخصص مراجعه کنیم. بهتر است پیش از مراجعه کمی درباره مرکز موردنظر خود پرسوجو کرده و از دانش و اعتبارشان اطمینان حاصل کنیم. اما در حال حاضر در شرق تهران، چارویل و در غرب تهران، دکتر تنظیم، بهطور تخصصی این کار را انجام میدهند.
چارویل (مرکز تخصصی نور و چراغ خودرو)
- آدرس: مجیدیه شمالی، پایینتر از میدان بهشتی
- تلفن: ۰۹۱۲۴۸۵۸۱۶۷
دکتر تنظیم (مرکز تنظیم نور خودرو)
- آدرس: تهران، فلکه اول شهران، ابتدای اتوبان آبشناسان
- تلفن: ۰۹۱۹۶۵۴۵۰۷۲
حرف آخر
شاید در نگاه اول تنظیم نور چراغ خودرو موضوعی ساده و کماهمیت به نظر برسد، اما درواقع نقش مهمی در حفظ ایمنی خودمان و دیگر رانندگان دارد. چراغهایی که در زاویه و ارتفاع مناسب تنظیم شدهاند، میدان دید بهتری برای ما فراهم میکنند و از خیرگی رانندگان مقابل جلوگیری میکنند. بنابراین، کار درست این است که هر چند ماه یک بار از تنظیمبودن آنها مطمئن شویم تا سفرهای شبانهمان روشن، ایمن و بیخطر باشد.
بااینحال، حتی با تنظیم درست چراغها هم نمیتوان از عدم وقوع حوادث غیرمنتظره مطمئن بود. احتیاط شرط عقل است و بهتر است خودرو را بیمه کنیم که در صورت پیشامد حادثه، خسارت مالی سنگینی بر دوشمان نیفتد. خوشبختانه در اتو ابزار این امکان فراهم است که شرایط شرکتهای مختلف را ببینیم، مقایسه انجام دهیم و بهترین پوشش بیمهای را خریداری کنیم.
