بررسی مختصر عملکرد کلاچ
برای اینکه درک بهتری از کوبیدن دیسک و صفحه پیدا کنیم، باید نحوه عملکرد کلاچ را هم بدانیم:
فشاردادن پدال کلاچ
وقتی این پدال را فشار میدهیم، بلبرینگ رهاکننده به صفحه پرس فشار میآورد و باعث جداشدن آن از صفحهکلاچ میشود. این اتفاق به جداشدن دیسک از فلایویل منجر میشود و به عبارتی ارتباط بین موتور و گیربکس را قطع میکند. اینجاست که شما اجازه تعویض دنده پیدا میکنید.
تعویض دنده
با جداشدن کلاچ، دندههای داخل گیربکس بدون هیچ مقاومتی میتوانند تعویض شوند. کلاچ این اجازه را میدهد که بدون اینکه اختلالی در قدرت موتور ایجاد شود، دنده بهنرمی عوض شود.
رهاکردن کلاچ
وقتی که دنده تعویض شد، رهاکردن پدال باعث میشود که صفحه پرس به صفحهکلاچ فشار وارد کند و آن را بهسمت فلایویل هل دهد. به این ترتیب، ارتباط بین موتور و گیربکس دوباره برقرار میشود و ماشین در دنده جدید به حرکت ادامه میدهد.
واضح است که دیسک کلاچ از سمتی با فلایویل و از سمت دیگه با دیسک فشار دائماً در ارتباط است. به این ترتیب، سطوح اصطکاکی کلاچ که به لنت کلاچ هم معروف است، بهمرور خورده میشود و از بین میرود. نیمکلاچکردن و تغییر سرعت، شدت خوردگی را افزایش میدهند.
بیشتر بخوانید: علائم خرابی رله استارت خودرو چیست؟
فرایند کوبیدن دیسک و صفحه
کوبیدن دیسک و صفحه با بازکردن گیربکس آغاز میشود تا تعمیرکار به مجموعه کلاچ دسترسی پیدا کند. این بخش حساس و دقیق است؛ زیرا هر خطا میتواند به قطعات گیربکس یا موتور آسیب برساند. پس از بازشدن گیربکس، دیسک و صفحه از روی فلایویل جدا میشوند و در همین زمان سلامت بلبرینگ کلاچ و فنرهای خورشیدی نیز بررسی میشود.
سپس لنتهای ساییده یا سوخته از دیسک جدا میشوند و در صورت تابداشتن یا ناهمواربودن سطح، صفحه تراش میخورد تا آماده نصب لنتهای جدید شود. در مرحله بعد، لنتهای نو با چسبهای حرارتی مخصوص و پرچهای مقاوم روی صفحه نصب میشوند. همین عملیات پرچکردن است که اصطلاح «کوبیدن دیسک و صفحه» را رایج کرده است. در پایان، صفحه بالانس میشود تا در زمان چرخش هیچ لرزشی ایجاد نکند و پس از مونتاژ دوباره، گیربکس در جای خود نصب میشود تا سیستم کلاچ آماده کار باشد.
هزینه کوبیدن دیسک و صفحه چقدر است؟
مشخصاً بسته به ماشین، هزینه انجام این کار میتواند متغیر باشد. اما برای مثال، اجرت لنت کوبی صفحه کلاچ پراید در سال ۱۴۰۴ حدوداً بین ۵۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان متغیر است. این قیمت در خودروهای مدل بالاتر بیشتر است. به این ترتیب، لنتکوبی کلاچ سمند، تیبا، پژو ۴۰۵ و… را میتوان بین ۷۰۰ هزار تومان تا ۱/۵ میلیون تومان در نظر گرفت.
قیمت دیسک و صفحه کوبیده شده
فارغ از انجام خود این کار، دیسک و صفحه کوبیدهشده هم برای خرید وجود دارد؛ یعنی اگر کیت کلاچ قابل کوبیدن و بازسازی نباشد، چارهای جز خریدن یک کیت جدید نیست. در این مواقع، مانند بسیاری از حوزههای دیگر که کالاهای استوک و دسته دو دارند، میتوان سراغ خرید دیسک و صفحه تعمیری و کوبیدهشده رفت. قیمت دیسک و صفحه تعمیری برای خودروهای ردهپایین مانند پراید از حدود ۱/۲ میلیون تومان شروع میشود و برای سایر خودروها افزایش پیدا میکند.
مزایا و معایب کوبیدن دیسک و صفحه
طبیعتاً مزیت اصلی این کار هزینه کمتر آن است. همانطور که گفتیم، کوبیدن صفحه کلاچ اقتصادیتر از تعویض کل آن است و یکسوم یا بیشتر در هزینه صرفهجویی خواهد شد. اما عیب اصلی آن نیز این است که انجام این کار یک راهحل کاملاً موقتی محسوب میشود و در خوشبینانهترین حالت بین ۱۲ تا ۱۸ ماه همهچیز به نقطه اول برمیگردد و چهبسا شاید آسیب در ادامه بیشتر باشد و قطعات داخلی دیگر را نیز خراب کند.
همچنین، پیداکردن فرد متخصصی که از عهده انجام ماهرانه این کار بربیاید و پیداکردن مرکز کوبیدن دیسک و صفحه و پرسیدن قیمت و روندی که باید طی کنید نیز این کار را پرچالشتر از همیشه میکند.
بهعلاوه، سایر بخشهای کلاچ مانند فنرهای خورشیدی، صفحهکلاچ، بلبرینگ کلاچ و… هم باید سالم باشند تا این کار مقرونبهصرفه باقی بماند. در غیر این صورت، کوبیدن دیسک و صفحه چندان هم گزینهای اقتصادی محسوب نمیشود.
سخن پایانی
کوبیدن دیسک و صفحه در صورتی که میخواهید هزینه کمتری در تعمیر کلاچ کنید، گزینه ایدئالی محسوب میشود. بااینحال، باید از مهارت استادکار آن تعمیرگاه اطمینان حاصل کنید و همچنین باقی اجزای کیت کلاچ نیر باید سالم و بدون اشکال باشند تا درمجموع هزینه شما کم باقی بماند.
