جلوبندی
هر ۸۰ هزار کیلومتر یک بار باید جلوبندی خودرو بهطور کامل بررسی شود و اگر لازم است قطعاتی مثل سیبکها، بوشها، کمکفنرها، طبق و میلموجگیر را جایگزین کرد. البته ممکن است بسته به کیفیت قطعات و نوع رانندگی، این زمان کوتاهتر هم بشود.
اما درکل، ازآنجاکه ممکن است حادثهساز شود، اگر هر نوع صدای غیرعادی یا تغییر در هندلینگ خودرو حس کردیم باید سریع اتومبیل را به تعمیرگاه ببریم.
دیسک و صفحهکلاچ
عمر مفید دیسک و صفحهکلاچ بین ۶۰ تا ۱۲۰ هزار کیلومتر متغیر است. بسته به کیفیت قطعه، شرایط مسیر (جاده شهری یا کوهستانی)، وزن خودرو و سبک رانندگی ما، ماندگاری آن میتواند کمتر یا بیشتر شود. مسلماً رانندگی پرفشار، کلاچگیریهای زیاد در ترافیک یا نیمکلاچرفتن در سربالاییها میتواند عمر این قطعه را کوتاهتر کند.
علائمی مثل لرزش پدال کلاچ، سفتشدن آن، کاهش توان موتور خودرو یا صدای ناهنجار در هنگام تعویض دنده هم میتوانند نشان فرسودگی و خرابی این قطعه باشند. در صورت بروز چنین علائمی باید برای بررسی و تعویض آن اقدام کنیم.
روغن موتور
روغن موتور وظیفه خنککردن، روانسازی و کاهش اصطکاک بین قطعات موتور را بر عهده دارد و اگر بهموقع عوض نشود میتواند باعث فرسایش شدید و آسیبهای جدی به موتور شود. زمان تعویض روغن موتور بهطور معمول هر ۵ تا ۱۰ هزار کیلومتر یا هر ۶ ماه است؛ هر کدام که زودتر اتفاق بیفتد.
روغن ترمز
زمان تعویض روغن ترمز به نوع روغن، سبک رانندگی، شرایط آبوهوایی و کیفیت فیلتر روغن بستگی دارد و نمیتوان برای آن یک عدد ثابت اعلام کرد. اما بهطور معمول توصیه میشود که هر ۲ سال یک بار تعویض روغن ترمز عوض شود، حتی اگر مسافت زیادی با اتومبیل طی نکرده باشیم.
لنت ترمز
لنتهای ترمز چرخهای جلو به دلیل تحمل بار زیاد و استفادۀ بیشتر بین ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر به تعویض نیاز پیدا میکنند. اما لنتهای ترمز چرخهای عقب بهطور معمول سبکتر کار میکنند؛ اگر از نوع دیسکی باشند ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر عمر میکنند، اما اگر از نوع کاسهای باشند، طول عمر بیشتری دارند و اغلب بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر باید عوض شوند.
تسمه دینام
بهطور معمول برای زمان تعویض تسمه دینام هر ۳۰ هزار کیلومتر توصیه میشود. اما باید هرازگاهی آن را چک کنیم و اگر علائمی مثل خوردگی، ترک، پارگی یا تکهتکهشدن دیدیم، آن را فوری عوض کنیم.
تسمه تایم
اکثر خودروسازان توصیه میکنند تسمه تایم را بین ۶۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر تعویض کنیم. خودروهای داخلی اغلب در ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر نیاز به تعویض دارند. اما برخی خودروهای وارداتی با تسمههای باکیفیت ممکن است تا ۱۰۰ هزار کیلومتر هم نیاز به تعویض نداشته باشند.
شمع خودرو
زمان تعویض شمع خودرو بهطور معمول بین ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر در شمعهای معمولی و تا ۱۰۰ هزار کیلومتر در شمعهای سوزنی یا پلاتینیومی است. اما برای حفظ سلامت موتور بهتر است بهطور منظم سلامت و عملکرد آنها را چک کنیم.
رادیاتور
خود رادیاتور جزو قطعاتی نیست که لازم باشد بهطور مرتب عوض شود، مگر اینکه خراب شده باشد. اما باید در نگهداری و بررسی قطعات جانبی آن دقت به خرج دهیم:
- ضدیخ/آب رادیاتور؛
- شلنگها و جنتها؛
- ترموستات؛
- یا حتی درِ رادیاتور.
سطح آب رادیاتور نباید پایین بیاید و ترکیب آن باید ۵۰درصد آب و ۵۰درصد ضدیخ باشد. ضدیخ یا مایع خنککننده باید هر ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر (یا حداقل سالی یک بار) تعویض شود. قطعات دیگر هم بهتر است هر ۳۰ هزار کیلومتر بررسی شوند و در صورت وجود ترک، زنگزدگی، بادکردگی یا نشتی عوض شوند.
روغن گیربکس
زمان تعویض روغن گیربکس در خودروهای دندهدستی، معمولاً هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر و در گیربکسهای اتوماتیک، بسته به نوع خودرو بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر توصیه میشود.
فیلتر هوا
اگر فیلتر هوا کثیف یا مسدود باشد، مصرف سوخت بالا میرود و شتاب خودرو کاهش مییابد. این قطعه بهطور معمول باید هر ۵ هزار کیلومتر یک بار تعویض شود. درصورتیکه در مناطق پرگردوغبار رانندگی میکنیم، این بازه زمانی باید کوتاهتر شود.
جدول زمان تعویض لوازم مصرفی خودرو
در جدول لوازم مصرفی خودرو و زمان تعویض هر یک را میتوانیم در یک نگاه ببینیم:
| نام قطعه مصرفی | زمان تقریبی تعویض |
| لاستیک (تایر) | هر ۷۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| جلوبندی | هر ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| دیسک و صفحهکلاچ | هر ۶۰٬۰۰۰ تا ۱۲۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| روغن موتور | هر ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| روغن ترمز | هر ۲ سال |
| لنت ترمز عقب (کاسهای) | هر ۷۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| لنت ترمز عقب (دیسکی) | هر ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| لنت ترمز جلو | هر ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| تسمه دینام | هر ۳۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| تسمه تایم | هر ۶۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| شمع موتور | هر ۳۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| آب رادیاتور | هر ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| روغن گیربکس | هر ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر
هر ۸۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| فیلتر هوا | هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر |
آیا تفاوت زمان تعویض لوازم مصرفی در همۀ خودروها یکسان است؟
در بخش پیش چند بار اشاره کردیم که زمان تعویض لوازم مصرفی خودرو به عوامل مختلفی بستگی دارد. برای مثال، زمان تعویض لوازم مصرفی پراید و پژو ۴۰۵ اغلب زودتر از خودروهای دیگر است؛ چون سریعتر مستهلک میشوند. حتی زمان تعویض لوازم مصرفی کوییک هم تفاوت چندانی با پراید و تیبا ندارد، چون ساختار موتور آن مشابه خانواده تیبا و ساینا است.
اما در خودروهای خارجی و پیشرفتهتری مانند BMW با قطعات فابریک باکیفیتتر و ماندگارتری روبهرو هستیم. برخی از آنها به یک سیستم هشداردهندۀ داخلی مجهز هستند که زمان تعویض هر قطعه را مشخص میکند. بااینحال نباید اثر وضعیت جادهها و عادت رانندگی خودمان را هم در طول عمرشان نادیده بگیریم.
حرف آخر
فراموش نکنیم که رعایت زمان تعویض لوازم مصرفی خودرو مثل روغن موتور، روغن گیربکس، روغن ترمز و فیلتر هوا به نوعی ایمنی و عملکرد خودرو را تضمین میکند. ضمن اینکه مانع از پیشامد مشکلات بزرگتر و هزینههای سنگین تعمیرات میشود.
گاهی هم به علت سرقت یا آسیبدیدگی در حادثه ناچاریم این قطعات را تعویض کنیم. بنابراین، بهتر است یک بیمه بدنه مناسب تهیه کنیم؛ بیمهای که این قطعات را پوشش دهد و در صورت خرابی، خسارتهای مالی آن را جبران کند. در سامانۀ اتوابزار میتوانیم بهصورت یکجا پوششها و شرایط بیمهای شرکتهای مختلف را با هم مقایسه کنیم و در کمترین زمان، بهترین بیمه را بخریم.
