سلونوئید تعویض دنده معیوب
سلونوئید یک قطعه الکترومکانیکال است که جریان روغن گیربکس را کنترل میکند تا دندهها بهموقع تعویض شوند. یونیت کنترل گیربکس در ماشین با ارسال سیگنالی به سلونوئید مشخص میکند که چه زمانی باز یا بسته شود تا جریان روغن تنظیم و تعویض دنده انجام شود.
علائم و راهکار: خرابی سلونوئید روی زمانبندی و ترتیب تعویض دنده اثر میگذارد. علت دنده عوض نکردن ماشین اتومات میتواند خرابی این قطعه باشد. همچنین، باز یا بسته ماندن آن مانع تعویض دنده درست میشود، یا در یک دنده بخصوص گیر میکند یا اینکه میتواند علت حرکت نکردن ماشین اتومات در حالت d نام بگیرد. این اتفاق معمولاً باعث روشنشدن چراغ هشدار روی داشبورد خواهد شد. علاوه بر سرویس دورهای، تعویض بهموقع روغن نیز مانع خرابی سلونوئید میشود.
فشار پایین روغن گیربکس
فشار روغن گیربکس بهوسیله پمپی که از طریق موتور به حرکت درمیآید، ایجاد میشود. همین فشار است که به روغن اجازه میدهد در سیستم گیربکس به حرکت دربیاید و با روانکاری، باعث تغییر نرم دنده شود.
علائم و راهکارها: مانند دلایل بالا، کمبود فشار روغن میتواند علت گاز نخوردن باشد، یا اینکه تغییر دنده را سخت میکند یا کلاً مانع آن میشود. مواردی مانند پمپ خراب، فیلتر مسدودشده یا سطح پایین روغن میتواند فشار را کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: دلیل خاموش شدن خودرو در حالت های مختلف
خرابی ماژول کنترل گیربکس (TCM)
TCM مغز سیستم گیربکس ماشینهای اتومات محسوب میشود. این ماژول ورودیهای مختلفی مانند سرعت، بار متحملشده توسط موتور و موقعیت دریچه گاز را تحتنظر دارد تا مشخص کند کی و چگونه دنده عوض شود. TCM برای کنترل روند تعویض دنده به سلونوئیدهای دنده سیگنال ارسال میکند. خرابی این ماژول معمولاً علت تاخیر در حرکت اولیه گیربکس اتوماتیک است.
علائم و راهکارها: خرابی این ماژول به تعویض دنده اشتباهی یا با تأخیر منجر میشود. یا اینکه کلاً مانع حرکت خودرو خواهد شد. از نشانههای خرابی TCM میتوان به گیرکردن در یک دنده خاص اشاره کرد یا اینکه خودرو به حالت Limp میرود؛ یعنی بهطور خودکار گیربکس را در دندهای وارد میکند تا بیش از این آسیب نبیند. مشکلات برقی، خوردگی یا آسیب به سیمکشیها میتواند TCM را دچار مشکل کند. عیبیابی این ماژول نیازمند ابزار اختصاصی برای خواندن خطاهاست.
بریدهشدن سیم دنده اتومات
در خودروهای اتوماتیک، کابل دنده، دسته دنده را به گیربکس متصل میکند. با جابهجایی دسته دنده، کابل تغییرات را به گیربکس میفرستد و به تعویض دنده درست منجر میشود. علت حرکت نکردن ماشین اتومات میتواند پارگی یا خرابی این کابل باشد.
علائم و راهکارها: اگر دنده را جابجا میکنید و پاسخی از ماشین نمیگیرید، ممکن است به خاطر همین کابل باشد. بعضی مواقع نیز دنده در حالت پارک یا خلاص گیر میکند. برای جلوگیری از این اتفاق، کار خاصی از دست شما برنمیآید. اگر خراب شده باشد، به احتمال زیاد باید تعویض شود.
رفتن روی حالت قفل دنده (شیفت لاک)
مکانیسم شیفت لاک درواقع نوعی ویژگی ایمنی است که مانع خارجشدن ماشین از حالت پارک میشود تا اینکه پدال ترمز فشار داده شود. این ویژگی درواقع مانع از تغییر دنده ناگهانی میشود.
علائم و راهکارها: اگر این حالت فعال باشد، نمیتوانید از حالت پارک خارج شوید. این مسئله اغلب به دلیل خرابی سلونوئید شیفت لاک، سوختن فیوز یا مشکل در سوئیچ چراغ ترمز است. گاهیاوقات میتواند یک مشکل ساده باشد، مثل قرارگرفتن خودرو در سربالایی که میتواند به گیربکس فشار وارد کرده و تعویض دنده را دشوار کند. برای جلوگیری از این اتفاق همیشه قبل از رفتن به حالت پارک، پدال ترمز را تا آخر فشار دهید. اگر همچنان این حالت گیر کرده بود، پدال را محکمتر فشار دهید یا آن را بهصورت دستی آزاد کنید. شیفت لاک معمولاً در بالای سلکتور گیربکس (دسته دنده) قرار دارد.
بیشتر بخوانید: علت صدای کابین خودرو چیست؟
فرسودگی باندها
باندها در گیربکس اتوماتیک، دندهها را به هم وصل یا از هم جدا میکنند و مسئول کنترل این هستند که هر دنده در چه زمانی درگیر شود. این باندها از استیل ساخته شدهاند و روی آنها مواد اصطکاکی وجود دارد که در طی زمان میتوانند خورده شوند.
علائم و راهکارها: در طول زمان این باندها خورده میشوند و قابلیت اصطکاکشان از بین میرود یا حتی میشکنند و به اصلیترین علت حرکت نکردن ماشین اتومات تبدیل میشوند. در سرویسهای دورهای گیربکس این بخش نیز بررسی میشود و در صورت نیاز تعویض خواهد شد.
خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS)
TPS موقعیت دریچه گاز را نسبت به میزان فشاردادن پدال گاز تحتنظر میگیرد و اطلاعاتش را به ECU (یونیت کنترل موتور) میفرستد. بسته به قدرت موتور و سرعت، طبق این اطلاعات مشخص میشود که زمان درست برای تعویض دنده کی است.
علائم و راهکارها: خرابی این سنسور به ارسال سیگنال غلط به TCM منجر میشود و در ادامه، دنده با تأخیر عوض میشود. همچنین میتواند باعث تأخیر در شتابگیری و یا گیرکردن در دنده خاص شود. نقص در سنسور TPS اغلب به دلیل فرسودگی یا آلودگی ایجاد میشود. سرویس منظم موتور و اجزای آن میتواند به جلوگیری از مشکلات TPS کمک کند. در صورت خرابی TPS، باید تعویض شود و سنسور جدید در ادامه باید با ECU خودرو کالیبره شود.
نتیجهگیری نهایی
علت حرکت نکردن ماشین اتومات در دنده عقب یا جلو معمولاً خرابی یکی از اجزای گیربکس است. بااینحال، در بسیاری مواقع، موارد سادهای مانند کمبود روغن گیربکس یا گیرکردن شیفت لاک میتواند به حرکتنکردن منجر شود. اما خرابی بعضی از اجزا مانند سلونوئید یا ماژول کنترل گیربکس به عیبیابی تخصصیتر و تعمیر گیربکس نیاز دارند.
